03/06/2026
Eerste indrukke: Hofsaak Ds. Coetzee en die kerkraad van die Gemeente NG Kerk Karatara-Sedgefield vs. die NG Ring van Knysna, die Sinode van die NG Kerk Wes-Kaap, die Tug liggaam van die Algemene Sinode van die NG Kerk en andere 02 Junie 2026 (Hierdie is eerste indrukke, dit word aangebied as eerste indrukke en is onderhewig aan korreksie).
Inleiding: Ds. Marius Coetzee van Karatara-Sedgefield gemeente is op 20 Mei 2024 deur die NG Ring van Knysna in kennis gestel dat ‘n tugverhoor teen hom sou plaasvind op 28 Mei 2024. Die aanklagte was skeurmakery asook oneerlikheid. ‘n Klein groepie lidmate (32 uit 700 of 4,6%) van Karatara-Sedgefield gemeente het ongemak ervaar met die wyse waarop ds. Coetzee hulle hanteer het. Die Tug liggaam van die NG Ring van Knysna het ook aangedui dat ds. Coetzee op 23 Mei 2024 in sy amp gestuit sal word. Ds. Coetzee het beswaar gemaak teen die kort kennisgewing. Dit was Pinkster tyd en die kerkraad van Karatara-Sedgefield gemeente het van hom verwag om sy werk te doen. Die kerkraad van die gemeente Karatara-Sedgefield het op geen stadium gevoel dat ‘n tugverhoor nodig was nie. Die Rings Tug Liggaam van die Ring van Knysna het uitstel van die tugverhoor geweier en het besluit om voort te gaan met die tugverhoor teen ds. Coetzee in sy afwesigheid. Die Regter in die 02 Junie 2026 saak het hierdie besluit van die Rings Tug Liggaam beskryf as: geen uitstel word gegee nie “deal with it”. In sy afwesigheid is ds. Coetzee skuldig bevind en gedelegitimeer. Hierdie is die heel swaarste sanksie wat teen ‘n dominee in diens gelewer kan word.
Ds. Coetzee het appel aangeteken teen sy skuldig bevinding. Hierdie appel is aangehoor eers deur die appel liggaam van die Sinode van Wes Kaapland. Die appel word verwerp. Daarna appeleer ds. Coetzee na die Appel liggaam van die Algemene Sinode. In ‘n skrywe gedateer 27 Desember 2024 verwerp die Tug liggaam van die Algemene Sinode in geheel die appel van ds. Coetzee.
Here, wees ons genadig! Op U wag ons (Jesaja 33:2).
‘n Hofgebou is op die beste van tye ‘n vreemde plek. Om daar te sit en te weet, vandag is dit kerk (hulle wat aan die Here behoort) teen ekklesia (gemeente wat deur God uit die wêreld geroep is) is nog vreemder. Hoe beland ‘n Sinode (saam op weg) in ‘n hofsaak teen ‘n geroepe Verbi Dei Minister (bedienaar van die Goddelike Woord)?
Die Regter Louw het die dag met humor begin. Elke dominee en regter se droom, het sy gesê, ‘n vol gebou (my parafrase).
Die advokaat vir die sinode en andere het sy saak gestel. ‘n Prentjie is geskets van ‘n dominee (ds. Coetzee) wat “defiant” opgetree het teen die gesag oor hom aangestel van die Ring se kant. Die advokaat het aangevoer dat ds. Coetzee ten onregte nie teenwoordig was by sy eie tugverhoor nie.
Die Sinode en andere het beweer dat ds. Coetzee nie nademaal regstelling kan vra van ‘n saak waarin hy geen verdediging aangebied het nie. Die Ring was van mening dat die aanklag van skeurmakery voldoende motivering was om ds. Coetzee in sy amp te stuit. Hulle het ook aangevoer dat hy ten spyte van sy stuiting aangegaan het om ampspligte uit te voer.
Daar is aangevoer dat die dominee se situasie soortgelyk is aan die van ‘n advokaat. Elke advokaat moet toegelaat word tot die balie raad alvorens hy mag praktiseer. Eweneens moet ‘n dominee ‘n lisensie (legitimasie) hê om te mag bedien.
Hierop het die regter gestel dat die twee sake naamlik advokaat en balieraad glad nie vergelykbaar is met die situasie van dominee en legitimasie nie.
Die opdrag gewende prokureur vir ds. Coetzee en die gemeente van Karatara-Sedgefield was Herman van Rensburg. Die advokaat vir ds. Coetzee en die gemeente Karatara-Sedgefield was Hanri Loots SC.
“Your Ladyship” het hy die meeste sinne mee begin. Hy het van sy “learned friend” verskil en aangevoer dat ds. Coetzee nooit opstandig of “defiant” was teenoor die Ring van Knysna nie.
Ds. Coetzee het slegs beswaar gemaak teen die samestelling van die Rings Tug Liggaam. Sekere lede op die tugliggaam, het hy gevoel, is bevooroordeeld en behoort gesuiwer te word van die RTL.
Ds. Coetzee het ook gevoel dat die 7 dae wat aan hom gegee is om voor te berei vir die tugverhoor te min was. Hy het 14 dae tyd vir voorbereiding gevra. Die kerkraad van gemeente Karatara-Sedgefield het ook aan hom opdrag gegee om Pinkster klaar te maak en dit het dit vir hom onmoontlik gemaak om deeglik voor te berei vir so ‘n belangrike en komplekse tugverhoor.
Adv. Hanri Loots het ook gestel dat die Ring vooraf eerder opsies soos herderlike sorg en mediasie moes oorweeg en benut. Dit het duidelik geword tydens die verhoor dat daar ‘n verskil is tussen “ondersoek doen” oor ‘n klag wat aangebring word en “n verhoor” van ‘n aangeklaagde. ‘n Ondersoek hoef nie noodwendig uit te loop op ‘n verhoor nie.
Ds. Coetzee het verskeie skrywes gerig aan die teenparty waarvan sommigge onbeantwoord gebly het.
Regter Louw het gevra waarom die kerkraad van NG Gemeente Karatara-Sedgefield nie genader is om deel te hê aan die verhoor nie. Dit sou immers sin maak, aangesien hulle die werkgewer en direkte “line manager” van ds. Coetzee is.
In haar uitspraak het regter Louw gesê dat dit verwag sou word van ‘n organisasie (soos die kerk) wat gebou is op die beginsels van “Grace, Reconciliation and Forgiveness” om eers ander opsies soos mediasie en herderlike sorg te ondersoek alvorens ‘n verhoor belê word.
Sy het gesê dat die Rings Tugliggaam vooraf gesuiwer moes wees van enige lede wat moontlik bevooroordeeld mag wees. Hierdie “purification” is nooit gedoen nie.
Sy het ook gestel dat die Rings Tugliggaam nie behoorlik gekonstitueer was nie, aangesien die Ring en andere beweer het dat een lid slegs as skriba opgetree het. Sy het ook gestel dat dit nie korrek is om te sê dat een lid slegs as skriba opgetree het nie, aangesien die Kerkorde nêrens hiervoor voorsiening maak nie. Die lid wat gesuiwer moes word het alle dokumentasie ontvang wat die situasie onhoudbaar maak.
Die regter het gesê dat die gees van die Kerkorde sowel as die letter en woord van die Kerkorde in ag geneem behoort te word. Daarom moes ds. Coetzee se redelike versoek toegestaan gewees het. Hy het gevra vir uitstel van die verhoor datum sodat hy redelike tyd mag hê om voor te berei.
Die regter het in haar uitspraak verwys na die “tripartite agreement”. Soos die skrywer dit verstaan impliseer dit ‘n ooreenkoms waarby die leraar, die kerkraad en die breër kerk by betrokke is. Om een party naamlik die kerkraad, dan uit te sluit uit die verhoor verrigtinge is ondenkbaar.
In haar uitspraak het sy gestel dat die Ring van Knysna se tugliggaam asook die appel liggaam van die Wes-Kaap Sinode asook die appel liggaam van die Algemene Sinode in gebreke gebly het aangesien die beginsels van “Natural Justice” asook die vereistes van die Kerkorde nie aan voldoen is nie.
Sy het gestel dat ds. Coetzee deurentyd betrokke was by sy verdediging en dat sy verset slegs was teen die ongesuiwerde Rings Tugliggaam.
Die regter het die besluit van die 4de Respondent “the Disciplinary Body of the Presbytery of Knysna” gedateer 30 Mei tersyde gestel. Die sanksie van deligitimasie is ook tersyde gestel.
Die Regter het die besluit van die “Synodical Body of Appeal Synod of the Dutch Reformed Church of the Western Cape”, gedateer 31 Augustus 2024 , waarin ds. Coetzee se appel verwerp is , ook tersyde gestel.
Die Regter het die besluit van die “General Synodical Body for Appeal”, gedateer 27 Desember 2024, waarin ds. Coetzee se verdere appel ook verwerp is, ook tersyde gestel.
Die derde tot die tiende respondente is ook deur die hof opdrag gegee om die koste te betaal van die applikant om hierdie hersienings aansoek te bring. ‘n Koste bevel is ook gegee teen die derde tot die tiende respondent vir die koste van ‘n vorige dringende aansoek wat gebring is deur die kerkraad van die NG Gemeente Karatara-Sedgefield in belang van ds. Coetzee om sy dienste te mag hervat as leraar hangende die appel aansoeke.
Die 02de Junie 2026 sal myns insiens opgeteken word in die kronieke van die kerk as ‘n hartseer dag. Die Here Jesus het ons gewaarsku “Elke koninkryk wat teen homself verdeeld is, gaan ten gronde, en ‘n huis wat verdeeld is, kom tot ‘n val” ( Lukas 11:17 Bybel 2020 Vertaling).
Hierdie hofaansoek gaan die meerdere vergaderings van die kerk waarskynlik digby die R5 miljoen kos. Kan u d**k hoeveel die kerk andersins met hierdie geld kon doen. Ons sou kon uitreik na die vloed geteisterde areas vanaf Ceres tot Robertson en help herstel!
Verhoudinge is vertroebel en dit ten spyte van die Here Jesus se opdrag aan ons in Matteus 18:15-20.
Die dag het geeindig waar ‘n verligte maar hartseer en stukkende ds. Coetzee sy vrou gehelp het om die trappe van die Kaapse Hooggeregshof te verlaat. Terwyl sy fisies swaar loop het ek ged**k, vandag het die wêreld vir die kerk geleer :”Soek na genade, mediasie en herderlike sorg want dit is wat ons van julle vra en verwag”.
Here vergewe ons almal want ons weet nie altyd wat ons aan U bruid, die ekklesia, doen nie. Ons bely die kerk behoort aan U, ons bely U is die Hoof van die kerk. Ons bely, U en slegs U regeer die kerk deur U Woord en deur U Gees. Here, wees ons genadig! Op U wag ons (Jesaja 33:2). Neels de Jager (Aktuarius NG Sinode Goudland, V.D.M. Vaalrivier gemeente)
