10/06/2026
THỜI KHÓA TỌA THIỀN TRONG MÙA AN CƯ
Đạo Tràng An Cư Tăng Đoàn Vạn Hạnh – Kỳ 25
Trong mùa An cư Kiết hạ, bên cạnh các thời khóa tụng niệm, học tập Kinh – Luật – Luận từ Hoà thượng Thiền chủ Thích Quảng Ba, công phu, chấp tác và công quả hằng ngày, thời khóa tọa thiền luôn giữ một vị trí đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là thời khóa khép lại một ngày tu học mà còn là khoảng thời gian giúp mỗi hành giả trở về với chính mình, lắng đọng thân tâm và nuôi dưỡng đời sống nội tâm sâu sắc.
Suốt một ngày sinh hoạt trong đại chúng, mỗi hành giả đều tiếp xúc với nhiều hoàn cảnh, công việc và những chuyển động vi tế của thân tâm. Khi ngồi xuống trong sự tĩnh lặng của thời tọa thiền, hành giả có cơ hội dừng lại mọi duyên bên ngoài để quay về quán chiếu chính mình. Đó là lúc mỗi người soi sáng lại những suy nghĩ, lời nói và hành động đã diễn ra trong ngày; nhận diện những tập khí, những vọng niệm còn tồn tại, đồng thời thấy rõ những điều thiện lành cần được phát huy và những điều bất thiện cần được chuyển hóa.
Chính nhờ sự quán chiếu liên tục ấy mà hành giả từng bước hiểu rõ bản thân, điều phục tâm ý và trưởng dưỡng chánh niệm. Tọa thiền vì vậy không chỉ là một phương pháp thực tập mà còn là chiếc gương phản chiếu nội tâm, giúp người tu nhận ra con đường chuyển hóa khổ đau và hoàn thiện tự thân.
Đối với người học Phật, tọa thiền còn là cơ hội để chiêm nghiệm và thẩm thấu những giáo pháp đã được học trong ngày. Những bài học từ Kinh, Luật và Luận không chỉ dừng lại ở sự hiểu biết qua ngôn ngữ hay lý thuyết, mà được soi chiếu bằng kinh nghiệm thực tập nơi tự thân. Từ đó, giáo pháp dần trở thành chất liệu nuôi dưỡng đời sống tâm linh và được ứng dụng thiết thực trong từng bước đi, từng suy nghĩ và từng hành động của người hành giả.
Bên cạnh đó, thời tọa thiền là cơ hội để chư hành giả thực tập các pháp môn quán niệm như quán niệm hơi thở, quán thân, quán thọ, quán tâm, quán pháp theo tinh thần Tứ Niệm Xứ, hoặc các phương pháp thiền tập phù hợp với truyền thống và sự hướng dẫn của bậc thầy. Dù phương pháp thực tập có khác nhau, tất cả đều cùng hướng đến một mục đích chung là giúp hành giả an trú trong hiện tại, nhận diện rõ thực tại đang là và nuôi dưỡng sự an lạc, tỉnh thức trong từng phút giây.
Từ thời Đức Phật còn tại thế cho đến ngày nay, thiền định luôn là một trong ba nền tảng quan trọng của con đường tu học: Giới – Định – Tuệ. Nếu giới luật giúp bảo hộ thân tâm, trí tuệ giúp soi sáng con đường giải thoát, thì thiền định chính là năng lực làm cho tâm được an tịnh, vững chãi và sâu sắc. Vì vậy, mọi mùa An cư Kiết hạ từ xưa đến nay đều xem thời khóa tọa thiền là một phần không thể thiếu trong đời sống tu tập của người xuất gia.
Nối tiếp truyền thống ấy, Trường hạ Vạn Hạnh kỳ 25 duy trì đều đặn các thời khóa tọa thiền vào sáng sớm trước thời công phu khuya và vào buổi tối trước khi kết thúc một ngày tu học. Trong không gian thanh tịnh của già lam, tiếng chuông bảng hiệu lệnh vang lên không chỉ nhắc nhở đại chúng bước vào thời khóa thiền tập, mà còn là lời thức tỉnh mỗi hành giả quay về với tự tâm, nuôi lớn đời sống tỉnh giác và tiếp tục hành trình chuyển hóa nội tâm.
Có thể nói, nếu học tập giúp mở rộng tri kiến, công quả giúp rèn luyện hạnh nguyện phụng sự, thì tọa thiền chính là cơ hội để hành giả trở về với cội nguồn của sự tu tập. Đó là thời gian nuôi dưỡng định lực, phát triển chánh niệm và làm sâu sắc hơn sự an trú trong Chánh pháp. Chính từ những giờ phút tĩnh lặng ấy mà năng lượng bình an, trí tuệ và từ bi được vun bồi, trở thành hành trang quý báu trên con đường giác ngộ và giải thoát.
Nhiếp ảnh: Thầy Nguyên Khang
