07/30/2024
Tán thán Phật.
Bà-la-môn Kàranapàli (Tán Thán Phật)
(Kinh Tăng Chi Bộ - Phẩm 5 Pháp 5: 194)
1. Một thời, Thế Tôn đang trú ở Tỳ-xá-ly trong Đại Lâm chỗ giảng đường có nóc nhọn. Lúc bấy giờ, Bà-la-môn Kàranapàli tham gia vào giám sát công việc xây dựng nhà cho những người Licchavì. Bà-la-môn Kàranapàli thấy Bà-la-môn tên là Pingiyàni từ đường xa đi đến, và liền nói với Bà-la-môn Pingiyàni:
- Tôn giả Pingiyàni từ đâu đến sớm như vậy?
- Thưa Tôn giả, tôi đến từ chỗ của Sa-môn Cù-đàm.
- Tôn giả Pingiyàni nghĩ thế nào về sự thành tựu của Sa-môn Cù-đàm về trí tuệ? Bạn có nghĩ Ngài ấy là một bậc Hiền trí không?
- Thưa tôn giả, Tôi là ai mà Tôi nên hiểu biết rõ sự thành tựu của Sa-môn Cù-đàm về trí tuệ sáng suốt. Chắc chắn, chỉ có những người nào xứng tầm ngang hàng với Ngài ấy thì mới có thể hiểu biết rõ việc ấy.
Thật là cao thượng, thực sự, lời Tôn giả Pingiyàni tán thán về Sa-môn Cù-đàm. “Tôi là ai, thưa Tôn giả, mà tôi nên nói lời tán thán về Sa-môn Cù-đàm? Sa-môn Cù-đàm được tán thán bởi những bậc được tán thán là bậc tối thắng giữa chư Thiên và loài Người. Nhưng tôn giả Pingyiàni thấy những lợi ích gì nơi Sa-môn Cù-đàm mà bạn lại cực lực tin tưởng Sa-môn Gotama như vậy?”
(1) Thưa Tôn giả, ví như một người đã tìm thấy sự hài lòng với sự lựa chọn đúng nhất về các mùi vị sẽ không còn khao khát những mùi vị khác thuộc loại thấp kém; cũng vậy, tưa Tôn giả, sau khi đã nghe pháp của Đạo sư Cù-đàm như là Khế Kinh, Phúng Tụng, Ký Thuyết, Vị Tằng Hữu v.v.. thời người ta sẽ không còn sự thèm muốn thích thú những học thuyết, giáo lý của những vị Sa-môn và Bà-la-môn khác nữa.
(2) Ví như một người yếu ớt, kiệt sức vì đói tìm được một miếng bánh mật, bất cứ nơi nào vị đó ăn miếng bánh mật, thì vị ấy sẽ thưởng thức vị ngọt, mùi vị thơm ngon; cũng vậy, thưa tôn giả, bất cứ những gì người ta nghe về Pháp của Đạo sư Cù-đàm, như là Khế Kinh, Phúng Tụng, Ký Thuyết, Vị Tằng Hữu v.v.. thì người ta sẽ lấy được từ Pháp đó sự thỏa mãn và niềm tin ở trong lòng.
(3) “Ví như một người tìm được một nhánh gỗ chiên-đàn vàng hay đỏ, bất cứ chỗ nào người ấy ngửi miếng gỗ đó hoặc từ nơi ngọn, hoặc từ nơi chặng giữa, hoặc từ nơi rễ của cây, người ấy sẽ thưởng thức mùi hương thơm thuần diệu; cũng vậy, thưa tôn giả, bất cứ những gì người ta nghe về Pháp của Đạo sư Cù-đàm, như là Khế Kinh, Phúng Tụng, Ký Thuyết, Vị Tằng Hữu v.v.. thì người ấy sẽ lấy được từ Pháp đó sự an lạc và vui mừng.
(4) “Ví như vị lương y- bác sĩ năng lực có thể chữa ngay tức khắc cho một bệnh nhân bị khổ đau, bị bệnh nặng; cũng vậy, thưa tôn giả, bất cứ những gì người ta nghe về Pháp của Đạo sư Cù-đàm, như là Khế Kinh, Phúng Tụng, Ký Thuyết, Vị Tằng Hữu v.v.. thì sầu, bi, khổ, ưu, và não của người ấy sẽ biến mất.
(5) “Ví như có một hồ sen thú vị với các bờ hồ thoải mái, đẹp đẽ, nước hồ trong, nước ngọt, nước mát, có nước mát trong, và rồi một người đi đến, bị nhiệt não, bị bức bách bởi nóng và mệt mỏi, thèm uống nước, và khát nước. Người ấy,có thể đến gần hồ sen, nhảy vào hồ, và lặn xuống tắm rửa trong hồ sen ấy, và uống nước; như vậy, tất cả khổ cực, sự mệt mỏi, nhiệt não đều sẽ lắng dịu; cũng vậy, thưa tôn giả, bất cứ những gì người ta nghe về Pháp của Đạo sư Cù-đàm, như là Khế Kinh, Phúng Tụng, Ký Thuyết, Vị Tằng Hữu v.v.. thì khi ấy tất cả khổ cực, sự mệt mỏi, nhiệt não đều lắng dịu.”
Khi điều này được nói vậy, Bà-la-môn Karanapàli từ chỗ ngồi đứng dậy, đắp y trên qua một bên vai, đầu gối bên phải quỳ trên mặt đất, chắp tay hướng đến Thế Tôn, và thốt lên ba lần những lời cảm hứng sau đây:
- Kính đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Ðẳng Giác! Kính đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Ðẳng Giác! Kính đảnh lễ Thế Tôn, bậc A-la-hán, bậc Chánh Ðẳng Giác!
- Thật vi diệu thay, Đạo sư Pingiyàni! Thật vi diệu thay, Đạo sư Pingiyàni! Đạo sư Pingiyàni đã trình bày giải thích Pháp rõ ràng trong nhiều phương tiện, dường như Ngài đang dựng đứng thẳng những gì đã bị quăng ngã xuống, hiển bày ra những gì đã bị ẩn kín, chỉ ra con đường cho những người đã đi lạc hướng, đem đèn sáng vào trong bóng tối để những ai có mắt có thể thấy hình sắc.
Bạch Đạo sư Pingiyàni, nay con xin quay về nương tựa bậc Đạo sư Cù-đàm, con xin quay về nương tựa Giáo Pháp, và con xin quay về nương tựa chúng Tỳ-kheo Tăng. Đạo sư Pingyàni hãy chấp nhận con làm đệ tử tại gia, từ ngày hôm nay, con xin trọn đời quy ngưỡng Ngài.