07/09/2026
İnsanların arasına bilerek fitne sokan, ilişkileri bozmak ve düşmanlıkları yaymak için çaba gösteren kimse; dilde, dinî açıdan ve toplum nazarında, yaptığı davranışı ve bunun sonuçlarını ifade eden çeşitli isimlerle anılır:
1. En Öne Çıkan İsimler
Nemîmeci
İki tarafın arasını bozmak ve kalplerde kırgınlık oluşturmak amacıyla birinin sözünü diğerine taşıyan kişidir.
Örneğin: “Falanca senin hakkında şöyle şöyle söyledi.” demesi gibi.
Fitneci
Hiç yoktan krizler çıkarmayı, anlaşmazlıkları körüklemeyi ve kötü amaçlarına ulaşmak için insanlar arasında fitne ateşini yakmayı kasıtlı olarak isteyen kişidir.
İki yüzlü
Her iki tarafa da onların hoşuna gidecek farklı bir yüz gösteren, fakat gerçekte herkesin arasını bozmayı amaçlayan kişidir.
Grupları birbirinden ayıran / Habbâb /Xabbab.
Eşlerin arasını, dostların arasındaki ilişkiyi veya aile ve toplum içerisindeki birlik ve beraberliği bozmak için çalışan kimsedir.
2. Bu Davranışın Özellikleri ve Sebepleri
Fitne çıkaran kişi genellikle birtakım psikolojik sebepler ve belirli davranışlarla hareket eder:
Haset ve kin:
Başkalarının arasındaki sevgi, huzur ve uyumu görmekten rahatsız olur; onların birbirleriyle iyi geçinmesine tahammül edemez.
Kontrol etme arzusu:
Tarafları birbirine düşürerek onları yönlendirebileceğine veya onların zayıflıklarından faydalanabileceğine inanır.
Sözleri çarpıtmak ve bağlamından kopararak aktarmak:
Sözleri bağlamından çıkarır, cümlelerin bir kısmını alıp aktarır veya daha fazla öfke ve düşmanlık oluşturmak için kendi hayalinden sözler ekler.
Sahte bir nasihat görüntüsü vermek:
Karşısındaki kişiye “Ben senin iyiliğini düşünüyorum, seni korumak için söylüyorum.” şeklinde, nasihat eden ve onun iyiliğini isteyen biri gibi yaklaşır.
Oysa gerçekte yaptığı şey, insanlar arasında düşmanlık için zemin hazırlamaktır.
3. İslamî ve Ailevi Açıdan Hükmü
İslam dini, nemîme ve insanların arasını bozmayı, onları birbirine düşürmeyi büyük günahlardan saymıştır.
Peygamber Efendimiz sav şöyle buyurmuştur:
“Nemîme yapan kimse cennete giremez.”
(Buhârî ve Müslim)
Bazı durumlarda fitne çıkaranın toplum için şeytandan bile daha tehlikeli olduğu ifade edilmiştir.
Çünkü şeytan, yeryüzünün bazı bölgelerinde insanların kendisine kulluk etmesinden ümidini kesebilir; ancak insanlar arasına düşmanlık ve ayrılık sokmaktan razı olur.
4. Böyle Bir Kimseyle Kesin ve Kararlı Şekilde Nasıl Başa Çıkılır?
Söylediklerine hemen inanmamak ve araştırmak:
Kur’an-ı Kerîm’in şu emrine uymak gerekir:
“Ey iman edenler! Eğer bir fasık size bir haber getirirse, onu iyice araştırın.”
Fitne zincirini onun yanında kesmek:
Onun getirdiği sözleri başkalarına taşımamak gerekir.
Böylece fitneyi daha doğmadan, başladığı yerde sona erdirmek gerekir.
Gerçeklerle yüzleştirmek:
Kendisini doğrudan uyarmak ve insanlardan söz taşımasının kabul edilemez olduğunu açıkça ifade etmek gerekir.
Ondan uzak durmak ve etkisini sınırlandırmak:
Onunla gereksiz şekilde muhatap olmamak; özellikle karar alınan ortamlardan ve özel konuşmalardan uzak tutmak gerekir.
Böylece insanların arasını bozmak için kullanabileceği malzemeyi elde etmesine fırsat verilmemiş olur.
