Lesa citemwiko, Ndola (2026)

07/04/2026

Yerusalemu Upya

26.07.2026 Ukubelenga:2 Samuele 12; Yeremia 16; Mateo 27

Baibolo itulondolwela pa bantu batatu abapangwa mu nshila iyapusanako ku bantu bambi bonse.

• Ica kubalilapo, Adamu mu Ukutendeka 1:26 na 2:7, apangwa ukufuma ku lukungu lwa mu mpanga, ukupitila muli Lesa kabili mu cipasho cakwe .

• Ica bubili, Efa mu Ukutendeka 2:21-23. Yawe Lesa apangile umwanakashi ukufuma ku lubali lumo ulwa kwa Adamu, pa kumulenga ukulala sana.

Ca cine ukuti Adamu alishibe bwino bwino ilyo bamuletele bwino bwino ifyo uyu kafwa, uwali no kuba umukashi wakwe, alengelwe no kupeelwa ubumi. Ukupangwa kwa uyu ‘mukashi’ wa kubalilapo kwali pa mutengo ukalamba kuli Adamu, ukumusha ne cilonda nelyo fye icishibilo mu lubali lwakwe.

Uyu umukashi wa kubalilapo na shibwinga basontele ku ntanshi ku bucibusa bwaba pa kati ka Yesu no kubumbwa kwa mukashi wakwe, icalici, ifilundwa fya mubili wakwe. Yohane 20:27 alembele ukuti Yesu uwabuushiwe alisungile icishibilo mu lubali lwakwe ukufuma ku mfumo ya mushilika. Umutengo kuli Yesu uwa kupeela ubumi kuli nacisungu wakwe ukupitila mu lambo lyakwe ilyapwililika wali no kuba uwakulisha nga nshi ukucila umutengo kuli Adamu.

Calesanshamo ukukalipwa ukwa kutiinya no kucefyako insoni ifyo twibukisha cila mulungu mu kumfwila ukufunda kwakwe ilyo tuleputula umukate no kunwa umwangashi.

• Ica butatu, Shikulu Yesu Kristu aishile mu kubako mu nshila shapusanako ku muntu umbi onse. Luka 1: 26-35 atulondolwela ukuti Maria, uwali nacisungu, ali no kwimita Umwana, uwali no kwitwa Yesu, ku "maka ya mulu", Umupashi wa Mushilo, ukufuma kuli Lesa mu mulu.

Ifintu fibili ifyacindama ifyo tusambilila ku mashiwi ya kwa malaika Gabriele ni ifi;

1. Yesu afyelwe Umwana wa cine cine uwa ku mubili uwa kwa Lesa. Yesu ukulosha ku bufyashi bwakwe asosa ukuti "afumine ku Mulu", icakumwenako muli Yohane 6:32-62. Yesu umwine taalipo mu mulu ilyo ashilafyalwa, nangu cibe fyo umutande wakwe uwa lupwa, ubufyashi bwakwe, bwafumine ku mulu. Ici cishininkishiwa na malaika Gabriele, ukutila ali Mwana wa muntu ukupitila muli Maria ukufuma ku Nasareti, ukwabula ukubikwamo kwa kwa Yosefu.

2. Yesu ni Mwana wakwa Lesa ukupitila mu “maka ya mulu”, amaka ayafumine mu mulu no kufimba Maria, ukulenga Yesu ukuimitwa, kabili muli ifyo ukulenga Yesu ukuba umuntu uwapusanako.

Ukumfwikisha bwino ici kukatwafwa ukupilibula icimonwa ca “Yerusalemu Upya” (Ukusokolola 21:2) ne fyo cikuma kuli ifwe bene.

Ukusokolola 21 kutulanga, ukupitila mu fishibilo, fimo ifya kupapusha ifikacitika pa mpela ya bufumu bwa myaka ikana limo ubwa Mfumu Yesu na ba mushilo. Kabili citucinkulako pa fyo ubupange bwa kwa Lesa ubukulu no kufwaya kwakwe fyaba kabili fyatwalilila ukufikilishiwa ukupitila mu kubilisha kwesu.
Mu cikomo 1 tusanga ukuti impendwa ya bantu abafwa pano isonde, abapangwa ukufuma ku lukungu lwa mushili, ukupitila muli Adamu, tabalipo na kabili. Icipimo ca bantu abafwa ukuimikwa na “takuli na kabili bemba”; Esaya 17 alangisha ici kuli ifwe:

“Bulanda kuli ibumba lya bantu abengi, abapanga ukulila nga ukulila kwa muli bemba, no kupopomenwa kwa nko, abapanga ukupopomenwa nga ukupopomenwa kwa menshi aya maka” (Esaya 17:12).

Yohane alondolola icimonwa ico alangishiwe ica Yerusalemu Upya nga, “...alefuma kuli Lesa ukufuma mu mulu, uwapekanishiwa nga umukashi wa bwananyina uwafwala umulume wakwe.” Ukusokolola 21:9-10 lyena ilatwalilila ukutusokolola bwino bwino ifyo Yerusalemu Upya ali cilangililo ca:

“Kabili umo pali bamalaika cinelubali abakwete ifipe cinelubali ifyaiswilemo amacushi cinelubali aya kulekelesha aishile kuli ine, atile, Iseni kuno nkakulangisha umukashi wa mwana wa mpanga.-

Ici e ciko, ica kumwenako ca basantu abashafwa, Lesa Ulefwaya ukubikamo iwe na ine.

Ukukuulwa kwa musumba kulatwibukisha pa kwitwa kwesu. Ukusokolola 21:14 kutweba ukuti “...ilinga lya musumba lyali ne fishinte ikumi na fibili”. Paulo mu Abena Efese 2:20 alatwafwa mu kumfwikisha kwesu pafyo ici cipilibula ilyo atila tuli, “...abakuulwa pa fishinte fya batumwa na bakasesema, Yesu Kristu umwine e libwe lya pa nkonkoni”. Ukushimikila kwa batumwa ikumi na babili kabili icine cine Yesu umwine, kwabikile imitantikile iyo ifwe nga “.... amabwe ya mweo yakuulwa ing’anda ya ku mupashi....” (1 Petro 2:5), Yesu Kristu ukuba ilibwe lya pa nkonkoni ilyacindamisha.

Ukufika ku musumba kusangwa ukupitila mu mpongolo sha uko ikumi limo na shibili, Ukusokolola 21:21, cila mpongolo yapangilwe ne lubwe lwa mutengo. Yesu atweba ifyo fyaba ifishibilo mu cilangililo cakwe ica mushilishi uulefwaya ‘amapepala ayasuma’, uo pa kusanga limo ilya mutengo ukalamba, ash*ta fyonse pakuti akwate (Mateo 13:45-46).

Yesu alinganya ili lubwe ku Bufumu bwa mu mulu nangu mu mashiwi yambi, ukufwaya ukwingila mu Bufumu bwakwa Lesa ukupitila mu mbila nsuma iyakwa Yesu Kristu, uo tufwile ukuitemenwa ukutuula fyonse.

Umukashi wa Mwana-Mpanga, umukashi wa cibumba uwa kwa Kristu, lyene alangishiwa kuli Yerusalemu Upya. Lelo mu nshila nshi cifuma kuli Lesa ukufuma ku Mulu?

Mu kulanshanya kwakwa Yesu na Nikodemo ukwalembelwe kuli ifwe muli Yohane 3, Yesu asosa bwino bwino ukuti umuntu afwile ukufyalwa cipya cipya ukufuma ku menshi na ku Mupashi pakuti aingile mu Bufumu bwakwa Lesa, nga fintu umubili no mulopa tekuti fingile.

Ukufyalwa mu menshi ni kubatishiwa ukupitila mu kubikwa mu menshi yonse no kubuuka ngo munyina nelyo nkashi upya muli Kristu, ukulangilila imfwa no kubuuka kwa kwa Yesu no kwelelwa kwa membu ukupitila mu kusamba.

Ukufyalwa cipya cipya ku mupashi kuli mu fiputulwa fibili. Ica kubalilapo, Paulo atusambilisha mu Abena Roma 8:5-6, apo alondolola ukuti abo aba muli Kristu, baleenda pa mupashi te pa mubili. Takuli ukupingulwa kuli abo abaikala imikalile yabo mu nshila ya musango yo (mona na Abena Galatia 5:16-25 na Abena Efese 5:9, “ifisabo fya mupashi”).

Iciputulwa ca kulekelesha ica kufyalwa ukufuma mu mulu ni co tulingile ukuipekanya nga umukashi wa bwananyina uwafwala umulume wakwe. Ici cikacitika pano isonde, lelo ku maka yatumwa ukufuma ku mulu (Moneni 1 Abena Korinti 15:47-54 lelo maka maka amavesi 51-53 apo ukukanafwa kwalenga abo abalinga ukumoneka bwino). Aba cishinka aba myaka yonse bakaba Yerusalemu Upya ku maka ya kwa Lesa ukufuma ku Muulu; fyalyalwike mu nsh*ta fye iinono.

Ifi mu cine cine fintu fya kupapusha ukutontonkanyapo kabili ifimonwa fya musango yo ifya ku ntanshi kuti fyatukoselesha no kutukoselesha ukupitila mu mafya ayo tupitamo cila bushiku. Ukwishiba no kushininkisha umulimo wa kwa Yesu uwa kuntanshi nga Mfumu ya bamfumu, no kufyalwa cipya cipya no mubili wa Mupashi, fyalimukoseleshe ukupitila mu kucula kwabipisha uko ashipikishe mu kumfwila Wishi na pa mulandu wa mweo wa mukashi wakwe.

Umukate na waini na fyo fine filangilila. Ilyo tulelyako amano yesu yalebika amano kuli Yesu, uwatupeele umubili wakwe uwafwa kabili uwapongolwelwe umulopa wakwe ku kwelelwa kwa membu shesu no kufimba icipingo cipya. “Takuli ukutemwa ukucila pali uku, ukuti umuntu apeele umweo wakwe pa mulandu wa fibusa fyakwe” (Yohane 15:13) kabili tuli ifibusa fyakwe nga twamfwila amafunde yakwe.

Ilyo Yesu akabwela, bonse tukamulolela nga ba membala ba bwananyina bwakwe ubwa cibumba kabili umo umo akabe umo uwa mabwe yakwe aya mutengo (mona Ukusokolola 21:19 na Malaki 3:16-17) ayalenga ukuwamya imitantikile ya Yerusalemu Upya.

Umunyina Kevin Smith:

07/04/2026

“Ukulila Ubushiku no Bushiku”

19.7.2026 Ukubelenga kwa Baibolo: 2 Samuele 3; Yeremia 9; Mateo 20

Ilingi line ubusesemo bwa kwa Yeremia bumonwa nge buuku lya bulanda nga nshi; Yeremia umwine amonwa ngo muntu uwa bulanda panono. Asobele fye pa mpela ya bufumu bwa kwa Yuda, mu nsh*ta ya bufumu bwa mfumu iisuma iya kulekelesha iya kwa Yuda, Yosia, ne mfumu shine ishabipa ishamukonkele. Aali ni shimapepo, aleikala mu mushi wa Anatoti, ku kapinda ka ku kuso aka Yerusalemu.

Nga shimapepo ali no kupwisha insh*ta yakwe iikalamba mu Tempele: cali no kuba icacindama mu mweo wakwe.

Aitilwe kuli Shikulu Lesa ukuba umo uwa bakasesema bakwe ku luko lwa Yuda mu nshiku shabo isha kulekelesha. “Ilyo nshatala nakupanga mu fumo nalikuishibe, kabili ilyo taulafyalwa nalikupeele umushilo, nakubikile ukuba kasesema ku nko” (Yeremia 1:5). Amwene ici ngo mulimo uushasekesha, kabili insh*ta shimo uwabipisha. Pa nsh*ta imo apingwilepo ukuleka uyu mulimo, lelo amashiwi ya kwa Lesa yali no kuba iciputulwa cikalamba ica mweo wakwe ica kuti fye te kuti aleke, alingile ukulanda amashiwi Lesa amutumine, nangu fye ni shani fintu fyakonkelepo.

Nangu cakuti imbila yakwe ilingi line yaba iya bulanda, kuli fimo ifya kupapusha ifya ku ntanshi ifyo Shikulu Lesa apingwilepo kuli abo abamucetekela no kumubombela:

“Moneni, inshiku shileisa, e fyo Yawe asosa, ilyo nkafikilisha ifyo nalaile ku ng'anda ya kwa Israele na ku ng'anda ya kwa Yuda. ili e shina ilyo likaitwa: ‘Yehova e bulungami bwesu’ (Yeremia 33:14-16).

Icipandwa cesu ica lelo mu cine cine cifumyapo ubukombe bwa kwa Yeremia. “Nga ca kuti umutwe wandi wali amenshi, na menso yandi yali ni ntulo ya menso, nga nalilile akasuba no bushiku pa mulandu wa baipaiwe uwa mwanakashi wa bantu bandi!” (Yeremia 9:1)

Insh*ta shimo aitwa ‘Kasesema Uulila’, kabili ni bulondoloshi bwalinga. Ukukanakwata Lesa uko amwene, ukupepa kwa fimpashanya no bubifi nga fyali no kuba ifya kusebanya umupwilapo kuli wene. Atwalilile ukuba umuntu wa bantu bakwe: ilyo tasangilwe ku mibele yabipa iya luko lwakwe, ali uwa kwa Yuda, conse icacitike ku luko calimukuma, kabili conse icacitike ku musumba wa Yerusalemu calimukuma na o wine. Ici cifwile ukulenga umo umo uwa ifwe ukuipusha; bushe na ifwe bene twafulwa no kucula pa mulandu wa lubembu no bubifi bwa nko ish*tushinguluka? Ukuli konse uko twikala, kuli ububi no bubifi. Bushe na ifwe tulasakamikwa pali ico, nga fintu Yeremia asakamikwe?

Ukutontonkanya ukuti icasuko kuli cilya cipusho ca ‘Ee’ icaumfwika, lyene tufwile ukusanga ukwafwilisha kwa nkumbu mu mashiwi ya kwa Yeremia; aya e matontonkanyo ya bulesa na mashiwi ya muntu uo na o asakamikwe pa fyo aumfwile no kumona.

“Nga ca kuti nalikwete icifulo ca kusendamamo ica benda mu matololo, ukuti nsha abantu bandi no kufuma kuli bene! Pantu bonse ni bacipondoka, ibumba lya baume ba bucenjeshi. Bafukama ululimi lwabo nga buta; ubufi kabili te cine tafyakulile mu calo; pantu bafuma ku bubi ukuya ku bubi, 9:2-3).

Yeremia alishingulukwa ne fishinka fya bubifi ku mbali shonse, ifibumbwa fya bufi ne fya bufi fyali konse konse, nangu fye ni mu musumba wa Yerusalemu. Uyu tauli fye umusumba ukalamba uwa Yuda, wali musumba wakwa Shikulu Lesa, icifulo uko alaile ukubika Ishina Lyakwe. Itempele, ilyapangwa na Davidi, ilyakuulwa na Solomone lyali e ng’anda iyacilapo ukucindama, lelo ilingi line lyalekeleshiwa. Abantu tabatemenwe na kabili Lesa. Tacakupapa ukuti Yeremia alilile, kwali ifingi ifya kulila.

Na nomba line e fyo caba, kabili inshila shabipa isha calo shilatukonka konse uko twaya, mu lyashi lya kubilisha, mu nyunshipepala, pa mafoni na pa matabuleti. Takuli ukubutuka.
“Umuntu onse alebepa umunankwe, kabili tapali uulanda icine, basambilisha ululimi lwabo ukulanda ubufi, balitonta ukucita ububifi” (icikomo 5). Tacaali fye ica cine mu nshiku sha bakasesema, cali ciputulwa ca nsh*ta yesu na kabili. Kuli ukukansana pa lwa nga ca kuti abapolitiki balelanda icine, bamo ba loya balepanga imikalile yasuma nga nshi ukukonka abo abash*tishiwe ifintu mu nshila yabipa ilyo ukusosa kwa bufi kwacitwa. Bamo tabaishiba fye nga ca kuti balelanda icine nelyo iyo.

Icine ica bulanda ca kuti ukukanshiwa takwali ukwa kucingililwa. Shikulu Lesa wesu alishipikisha nga nshi, ukucila ifwe ukutali, lelo nangu fye ukushipikisha kwakwe kuli ne mpela. “Bushe nshakabapingule pa mulandu wa ifi fintu?’ e fyo Yawe asosa, kabili bushe nshakabwelele uluko lwa musango yo?” (icikomo 9). Tayali ni mbila ya nsansa kuli uyu mubomfi wa kwa Lesa umulumendo ukupokelela, na lyo line iyacepa ukutwala.

Lelo, kuli ubukombe ubusuma nga nshi ukulola ku mpela ya cipandwa:
“Efyo Yawe atila: “Umuntu wa mano tailumbanya mu mano yakwe, umuntu uwa maka tekuti alelumbanya mu maka yakwe, umukankaala tekuti alelumbanya mu bunonshi bwakwe, lelo uuleilumbanya aleilumbanya muli ici, ukuti alishiba kabili alishiba ine, ukuti nine Yawe uucita ukutemwa kwa muyayaya, ubupingushi, no bulungami. Pantu muli ifi fintu nsansamushiwa, e fyo Yawe asosa” (amashiwi 23-24).

Ici cilakonkanyapo amashiwi ya kwa Kalemba wa Amalumbo aya kuti: “Yehova atucitile ifintu ifikulu, twalitemwa” (Amalumbo 126:3). Nangu cakuti Yeremia ali ne mbila shimo ishakosa kabili isha bulanda ukufuma kuli Shikulu Lesa, lyonse kwali isubilo. Taletele fye imbila ya kupingulwa no kupingulwa, iya bulanda no konaulwa, lelo na kabili ne subilo. Umutumwa Paulo alandile pali Yeremia 9:23 mu makalata yonse yabili aya ku Korinti. Nga Yeremia, Paulo abikile icitetekelo cakwe conse muli Shikulu Lesa.

Ilyo tuletwalilila ukubelenga ukupitila muli ubu busesemo kukaba insh*ta ilyo tukaipusha ifyo akwanishe ukutwalilila ukutwala ubukombe bwakwe. Nangu ca kuti alelwisha ukucita ifi insh*ta shimo alesanga isubilo:

“Pantu Yawe alilubula Yakobo no kumupokolola ku minwe iyacilapo ukumukoselesha. Bakesa no kwimba mu kwangufyanya pa mulu wa Sione, kabili bakamwentula pa busuma bwakwa Yawe, pa ngano, umwangashi, na mafuta, na pa bana ba mpanga ne ng’ombe, ubumi bwabo bukabe nga nshi, kabili ubumi bwabo bukabe ubwa menshi, (Yeremia 31:11-12).

Kuli amashiwi ayengi ayalumbulwa no kulumbulwa kuli Yeremia mu Cipingo Cipya; ilyo Shikulu Yesu aipwishe abasambi ukutila bonse baletontonkanya ukuti ni ani, icasuko cimo cali, “...Yeremia nangu umo pali bakasesema” (Mateo 16:14). Kwaliko, mu kumfwika, ukupalana mu matontonkanyo ya bantu pa kati ka mbila ya kwa Shikulu Yesu no wa ntanshi yakwe uwa kulila.

Ilyo tuleisa mu kwibukisha Shikulu Yesu, ilyo tuleputula umukate no kwakanyako umwangashi mu kwibukisha kwakwe, tulaafwa mu kuipekanya kwesu kuli fyonse ifyo uyu kasesema wa bushimapepo alembele. Kuti twasanga ukuti tacisuma insh*ta shimo, napamo nga wene, kuti twalila pa fintu fyabipisha ifyacitike te kuli wene fye lelo na kuli Shikulu wesu. Ifyafumamo mu lubembu fyalibipisha, kanshi natusekelele ukuti Shikulu apeele inshila ya kupusukilamo.

Umunyina Mark Sheppard

07/04/2026

Ukukakatila ku Imbila Nsuma .

12.7.2026 Ukubelenga kwa Baibolo: 1 Samuele 25; Yeremia 2; Mateo 13

Ukubelenga kwesu mu lyashi lya mbila nsuma iya kwa Mateo kutupeela ishuko ilikalamba ilya kutontonkanya pa lwendo lwesu ilyo tuleisa mu kwibukisha Yesu. Tulishiba ukuti e ca kumwenako cesu kabili pa mulandu wa ici, afwile ukuba e uo tuleesha ukukonka.

Ilyo tulebelenga ukupitila mu filangililo muli Mateo 13, kuti twatontonkanya pa subilo ilyabikwa pa ntanshi yesu, isubilo lya bufumu. Mu cipandwa conse abantu bapusanapusana balasuka mu nshila shapusanapusana ku mbila nsuma. Pa mulandu wa ici, bamo bakapeelwa icilambu ca mweo wa muyayaya. Kuti twapoka insh*ta nomba ilyo tuletontonkanya pali Yesu ukutontonkanya pafyo twasuka ukubilisha kwa mbila nsuma no kushininkisha ukuti tatuleka ukucileka.

Ifilangililo fimo ifya muli ici cipande fyaishibikwa sana ukucila ifimbi. Icilangililo ca Mulimi, ku ca kumwenako, calishibikwa bwino kabili cilatwafwa ukushininkisha fimo ifya bupilibulo bwa filangililo nga fintu fyapilibulwa na Yesu muli Mateo 13:18-23. Mu cilangililo, tumona abo aba cishinka ukufika ku mpela ukupusana na abo abashasuka nakalya, nangu abo abasuka pa kutendeka elyo no kupona. Amafya ya muli ubu bumi, ifintu ifitupumfyanya, ifi kuti fyalenga twaba abashakwata ifisabo.

Ukuba umushili usuma eco tufwile ukuba ica kufwaya, kabili, nga twacita ici, tuli nga Yesu. Tubelenga muli Esaya 50:4 ukuti Yesu alebuushiwa “akasuba akasuba” ku kumfwa amashiwi ya kwa Wishi kabili twalishiba ukuti mu bumi bwakwe bonse, abomfeshe ayo mashiwi mu nshila aikelemo. Tasuminishe amafya apitilemo ukumufumya mu nshila, nangu ukuleka ukusakamikwa kwa fipumfyanya ifya muli ubu bumi ukumulesha ukucita ukufwaya kwa kwa Wishi. Uku kukansana kwa cine cine, lelo uko tufwile ukubika amano kuli fyo. Tacili fye ifyo, lelo abomfeshe amashiwi ayo asambilile kuli Wishi mu nshila isuma, ukusambilila “ifyo engalanda ishiwi mu nsh*ta kuli uwanaka”. Fintu caba ica kwafwilisha ukufikapo ukucita, ukushintilila pa Cebo cakwa Lesa.

Ilyo Mateo 13 atwalilila ukupita mu filangililo fyapusanapusana kuli ukukoselesha no kucincimusha uko twingapoka ukufuma kuli cimo na cimo. Mu cikomo 24, muli icilangililo ca fyani. Ici citucinkulako pa lwa kukabila kwa kwikala ukwapusanako ku cintu conse icikatupumfyanya mu kwenda kwesu; kanshi capalana ne cilangililo ca Mulimi. Ica kusekesha ukumona ukufuma mu cilangililo ca kuti imbuto shasuminishiwa ukutwalilila ukufika ku bupingushi kabili e lyo fye ifisabo ifisuma ne nseke shabipa fyasokolwela.

Umulimo wesu nga musambi wa kwa Yesu wa kushininkisha ukuti tuli pa kati ka ngano kabili tukalonganikwa mu ng’anda ya ng’ombe. Icikope ca ng’anda ya ng’ombe, icapusanako no koca kwa fisoso, cilatwafwa ukutontonkanyapo. Ukucetekela kwa kucincimusha no kusansamushiwa mu ng’anda ya ng’ombe cintu cimo icingatusungilila nomba. Tulishiba ukuti Yesu aloleshe ku ntanshi ku “nsansa shabikwe pa ntanshi yakwe” (AbaHebere 12:2) ilyo alepita mu kweshiwa kwabipisha ukwa cimuti ca kucushiwilwapo, ilyo alepeela ubumi bwakwe ku fibusa fyakwe.

Ukukonka icilangililo ca fisoso kwaisa icilangililo ca lubuto lwa mushili ukutendeka mu cikomo 31. Ukupusana kwacitwa pano pa kati ka lubuto ulunono ne cimenwa cikalamba ico ciba. Icikope icalangishiwa pano cilolesha pa citetekelo cesu nga fintu twingatemwa ukuti cibe, ukutendeka nge cintu icinono no kukula ukufika ku cintu icingaafwa no kwafwilisha bambi. Nangu cakuti ici taciba lyonse, cintu cimo icakubombelapo. Fintu caba cipaalo kuli bambi nga cakutila kuti baisa kuli ifwe, no kwikala mu misambo yesu” (icikomo 32) mu nsh*ta yabo iya mafya. Kuti twafwaya ukuba icisaka ca kupokelela nga filya fine kuli bambi, pakuti twingakwata amaka “ukusenda imitwe ya umo na umbi, kabili muli ifyo ukufikilisha ifunde lya kwa Kristu” (Abena Galatia 2).

Icine cine ico cilondolwelwe muli Mateo 13:33 calicilapo ukucenjela panono ukwishiba, lelo ukufwaya inshila iya kuikoseleshamo, ndeipusha nga cakuti ici “citutumusi” kuti caimininako imbila nsuma, iyo iyakwata amaka ya kusansalikwa mu fiputulwa fyonse ifya mweo wesu, nga fintu “fyonse fyatutumwishiwe”. Icacindama ica busambi bwesu ca kuleka ulubuuto lwesu ukumoneka mu fiputulwa fyonse ifya mweo wesu. Ici cifwile ukuba ku ndupwa shesu, kuli abo tubomba nabo, kuli bamunyina na bankashi abo tulanshanya nabo, kuli onse uo twakumanya. Bushe kuti bamona ukuti tuli basambi; bushe kuli cimo icitupaatulako mu nshila isuma? Kuti twamona Yesu alecita ifi nga twaibukisha amashiwi ya bashilika kuli bashimapepo bacindami na baFarise: “takuli umuntu uwalandapo nga uyu muntu” (Yohane 7:46).
-
Imipashi ibili iyakonkapo, muli Mateo 13:44-46 , yalikwata umutwe wa lyashi uwapalana. Apa tusanga umuntontonkanya wa kuti imbila nsuma ecintu icacindama sana kabili ukutila tufwile ukubika amaka yesu yonse mu kuikwata kabili ukukanaileka nakalya.

Icilangililo ca bupe bwafisama cimo ica fimpashanya fya kwa Yesu ifyapiipi. Icikomo fye cimo,

"Kabili ubufumu bwa mu mulu bwaba nga icuma icafisama mu mpanga, ico umuntu nga acisanga, afisa, no kuya mu kusekelela, no kush*ta fyonse ifyo akwete, no kush*ta impanga." ( Mateo 13:44 )

Icilangililo calipusanako. Pantu mu bumi bwa cine cine umuntu uwa bufi kuti afumya fye icuma ubushiku no kubutuka na co. Eico ici cilangililo mu cine cine citweba pa lwa fyo umuntu engasanga ifyo acindika muli ilya mpanga mu nshila ya cishinka kabili iyalinga, nangula ilyo bambi bacicindika panono. Uyu muntu mu cikomo 44 aliiteyanya ukuleka ifikwatwa fyakwe fyonse ifya pano isonde pakuti fye engakwata isubilo lya mweo wa muyayaya.

Icitontonkanyo cimo cine ku lubwe lwa mutengo ukalamba. Cili cibukisho ca kwafwa kuli ifwe ica kuti fye tufwile ukucingilila icitetekelo ico twapeelwa. Kuti twalundako kuli ici amatontonkanyo ukufuma ku filangililo fimbi, pa lwa kukanaleka ukusakamana kwa ubu bumi ukucimfya icitetekelo cesu ukufuma kuli ifwe, lelo mu cifulo ca ico lekeni cikule no kukula no kukula, nga ulubuto lwa mustardi.

Yesu ali uwapwililika mu kupingulapo kwakwe kabili taiteyanishiwe ukupeela kuli onse nangu icintu icili conse. Tumona ici pa kutendeka kwa mulimo wakwe ne fya kwesha mu matololo, kabili bwino bwino pa mpela ilyo “abikile icinso cakwe ukuya ku Yerusalemu” (Luka 9:51).

Icilangililo ca kulekelesha mu cipandwa (umutembo, ifikomo 47-50) citucinkulako na kabili pa bupingushi ubukacitika. Icipe capooselwe mu menshi kabili bonse twaitwa, ukufuma ku fyalo ifingi ifyapusanapusana ne mibele ya bumi, ku subilo lya bufumu. Isambililo ukufuma muli ifi filangililo muli ici cipandwa lya kuti tufwile ukusenda ukuitwa kwesu kabili tatufwile ukuleka ukupita; ukuimininako ukufika ku mpela pa kuti ilyo isabi lyasalanganishiwa, tubikwe mu cipe ukucila ukusanga ukuti twapooswa.

Mu fintu fyonse ifi, Yesu e ca kumwenako. Ni we uo tuleesha ukuba nga wene. Tuli abapaalwa nga nshi pa kuti twapeelwa inshila ya kwibukishamo pa kuti tuletontonkanya pali wene ne subilo likalamba ilyo tuli nalyo muli wene. Ifilangililo fyonse ifyo twatontonkenyepo fyali ifyalungama nga nshi mu milandu ya kutontonkanya pa fyo cisuminishiwa ukufuma kuli umo umo uwa ifwe. Icakosa nga nshi ni co ukubika ifyo fintu mu kucita mu mikalile yesu, pantu tapali ukutwishika ukuti ukupatikishiwa kulaisa, kabili kukaisa. E co, ili shuko lya cila mulungu ilya kusangwilako kuli ifi fishibilo fya cibukisho talyalingile ukusuulwa. Kuti fyabwekeshapo ukusalapo kwesu, ukutwibukisha pa fintu ifikulu ifyacitilwe kuli ifwe, ne fyo twingaikala pa kukonka ica kumwenako icashele kuli umo umo uwa ifwe.

Amapaalo ya bufumu ayalumbulwa muli ici cipande yalingile ukutupeela ifya kusunga no kuloleshapo, maka maka nga twapusanako no bupingushi pali abo abashakwata amaka ya kusunga ukufika ku mpela.

Pa kutendeka twatontonkenye pa fyo Yesu acitile ukufika ku mpela pa mulandu wa subilo ilyali pa ntanshi yakwe. Tumona ici ilyo alelanshanya na basambi bakwe pa ca kulya ca kubalilapo ica cibukisho; aliloleshe ku ntanshi ku bufumu. Tumona ifi muli Luka 22:16-18 ilyo Yesu atile:
“Nshakalye na kabili pali ici mpaka cifikilishiwe mu bufumu bwakwa Lesa kabili abuulile icikopo no kutasha no kutila, Pokeni ici no kwakanishanya pa kati kenu: pantu ndemweba ukutila nshakanwe ku fisabo fya muolife mpaka ubufumu bwakwa Lesa bukaisa”.

Ilyo tulelya no kunwa, lekeni ici cibe ica kucincimusha cesu na kabili, ukubomfya amasambililo yacindama ukufuma ku filangililo ku kutukoselesha mu mulungu uuli kuntanshi ilyo tulelolela ubufumu bwa kwa Lesa ubuleisa. Pa kusanga ulubwe lwa mutengo uukalamba, natushininkishe ukuti tatulileke ukupita.

Umunyina Tim Sutcliffe

07/04/2026

Ukusansamusha Kwakulekelesha

05.07.2026 Ukubelenga Baibolo: 1 Samuele 17; Esaya 61; Mateo 6

Ni nshiku fye ishinono ishapitapo apo twabelengele Esaya 55 ne fipandwa fya kulekelesha ifya Citabo ca Ukusokolola. Ukupanda amano kwesu ilelo kwafumine muli ifi fipandwa ifya Cebo ca kwa Lesa ica Mushilo.

Amashiwi ya kutendekelako aya Esaya 55 ni mashiwi ya busesemo aya kwa Yesu umwine aya kwita abo abakwata insala ukuti beze no kunwa, ukush*ta ukwabula indalama kabili ukwabula umutengo (amashiwi 1-3). Amavesi yakonkelepo yalembele amashiwi ya kwa Lesa umwine ayalanda pa mwana wakwe kabili lyene ku mwana wakwe (icikomo 5). Ukupapaata kwa kwa Yesu ukwa busesemo ukwatendeke mu cikomo 1 kwasukwa mu fikomo 6-7. Ni kwita abo abasumina ukusangwa ku cipingo ca muyayaya. Kuli ukufwaisha kumo muli uku kupapaata kwa kwa Yesu ukwafikilisha kuli ifwe mu mbila nsuma iya kwa Mateo:

“Iseni kuli ine imwe bonse abacushiwa kabili abalemenwa, nkamupuusha. Musende icikope candi pali imwe, musambilile kuli ine, pantu ndi uwafuuka kabili uwaicefya mu mutima, kabili mukasanga ukutuusha ku myeo yenu, pantu icikope candi cayanguka, kabili umutolo wandi walipepuka” (Mateo 11:28-30).

Yesu aishile mu calo ku kupususha ababifi, ku kulubula umuntu ukufuma ku busha bwa lubembu ne mfwa.

Lelo natutile fye tapali nangu umo uwa ifwe, nelyo umbi pa mulandu wa cilya, uwaumfwile ukupapaata kwakwe; ukuti takwali uwaishile ukunwa; takwali nangu umo uwaishile ku kulya umukate wa mweo; takwali nangu umo uwaishile ku kufwaya Shikulu; tapali uwalefwaya ukusangwa ku cipangano ca kwa Lesa. Shikulu Yesu nga ali uwatobeka mu mutima. Lelo ukutasha kuli Lesa, te fyo cali nga fintu twingabelenga muli Esaya 53:

“...akamona ulupwa lwakwe...akamona ukucula kwa mweo wakwe no kukuta: ku kwishiba kwakwe umubomfi wandi uwalungama akalungamika abengi, pantu akasenda imilandu yabo” (Esaya 53:10-11).

Yesaya 53 atwalilila ukulanda pa kutunguluka kwakulekelesha ukwa uku kusabankanya ulubuto lwa Cebo cakwa Lesa kabili icikope ca mashiwi cipwisha ne fikomo 12-13. Ukubomfya fye akash*ta akanono ukubelenga no kutontonkanya pali ifi fikomo fibili! Imitima yesu ilasansalikwa ku mimwene ya musango yo kabili ilatupekanya ukuba abaiteyanya ukupilibuka no kutontonkanya pali ilya “imyulu iipya ne sonde lipya umo ubulungami bwikala” (2 Petro 3:13).

Ica bubili ica uku kucincimusha cilanga ifyo namona ifintu filecitika, nangu ca kutila kuti nalufyanya, nga fintu ilingi line ncita!

Uyu musumba wa kupapusha uo twabelengapo ubushiku bumo nelyo ukucilapo ubwapitapo, te musumba wa fikuulwa lelo uwa bantu: abo bantu abaumfwile ukupapaata kwa kwa Yesu; abo bantu abaishile ku kunwa; abo bantu abaishile ku kulya umukate wa mweo; abo bantu abaishile ku kufwaya Shikulu; abo bantu abasumine ukubilisha kwakwa Shikulu Yesu: “Iseni kuli ine imwe bonse abacushiwa kabili abalemenwa, kabili nkamupuusha” (Mateo 11:28). Ee, aba musango yo e balubulwa!

Mukwai nomba mwipuupuutula mu kutontonkanya ‘nine uyo’ no kucimfya umutima wenu ne ntontonkanya yenu. Ca cine ifyo cilanda mu Ukusokolola 21:7; lelo moneni v8! E ico, ndemwipusha ukuti mwipushe nga ca kuti mulecetekela Wishi wesu mu kulungatika nelyo bushe kuli insh*ta shimo ilyo muletwishika? Mwalishiba ukuti “umutima wabipa uwa kukanasumina” (AbaHebere 3:12). Bushe mulepepa Lesa umo fye uwa cine nelyo bushe kuli insh*ta shimo ilyo ukutemwa kwa kuyengesa kwa pano isonde kulamucena kabili mulepeela umutima wenu ku bapiina kabili eico mwaba cibusa wa ‘bapepa ifibumbwa’? Kabili bushe kuli insh*ta shimo ilyo tauleikala mu cine, pantu ico kuti cakutwala mu mafya kabili eico kuti waba cibusa wa cilonganino ca ‘ba bufi’? Ibukisheni ukuti fyonse fyafuma ku luse ne nkumbu sha kwa Lesa. Takuli nangu umo uwingakwata ishuko lya kuba ulubali lwa mukashi wa kwa Kristu.-

Mu Citabo ca Ukusokolola, Yohane aitwa ukufuma ku kumona umusumba wa kupapusha ne fyo wakuulwa. Ni musumba uuli ne mishinte iyo umukuuli wa uko kabili uwapanga ni Lesa. Ifishinte fya iko fyabikwe kale sana (mona Abena Efese 2:19-22); ni musumba uwapusanako. Takuli umusumba umbi uwakwata imilinganine ya cube iyapwililika nga iyo iya Cifulo ca Mushilo nga nshi mu tenti lya mapepo na mu tempele lya kwa Solomone. Ifi fishinte “fyasansalikwa”, fyasansalikwa na mabwe ayaumo mutengo.

Ici tekuti citucinkulako pali Malaki 3 ilyo Lesa alanda pa bantu bakwe:
“Kabili bakaba bandi, e fyo Shikulu wa Maka asosa, ubushiku ubo nkapanga ifipe fyandi ifya mutengo, kabili nkabapususha, nga fintu umuntu apususha umwana wakwe umwine uo amubombela” (Malaki 3:17).

Mu mabwe ya mutengo aya cifyalilwa muli ukulekanalekana kwa mabala, ukumwentula, umusango, ubukulu ne mimonekele. E ico, e fyo caba kuli aba bantu aba mushilo. Balenga umufula wa uyu musumba ‘upya’ ukuwamya. Bali nga Shikulu Yesu lelo te makope fye yakwe aya carbon.

Ni Cifulo ica Mushilo nga nshi kabili eico tacikabila itempele (Ukusokolola 21:22). Isuba no mweshi fyali fya nsh*ta ne nsh*ta. Batwibukisha ukuti nomba twaisalilwa mu cifungo ca nsh*ta lelo te fyo lyene mu kupelako, pantu takwakabe ubushiku kulya.

Lyena twabelenga pa fyo imfumu sha Mitundu ya calo conse mu nsh*ta ya Myaka Ikana limo shikaisa mu musumba ku kuleta ifya bupe fyabo. Tabali imfumu shafwa lelo ni balya abapusushiwa ababa bakateeka bapya abasontwa ne mfumu (Ukusokolola 5:10). Abantu abo aba mweo mu nsh*ta ya myaka ikana limo abafwaya ukukutika ku kupapaata kwakwe; abo abafwaya ukwisa ku kunwa; abo abafwaya ukulya umukate wa mweo; abo abafwaya ukufwaya Shikulu; abo abafwaya ukwasuka ukubilisha kwa kwa Yesu; bakakwata ishuko lya kuba ulubali lwa uyu musumba wa bantu aba mweo no kusangwilako ku kufikilishiwa kwa cipingo ca muyayaya.

Ukusokolola 22:1 kubwesha amano ya kabelenga ku mashiwi ya kwiswila aya kwa Esaya ilyo tulebelenga pa lwa “mumana uwasanguluka uwa menshi ya mweo”. Pa nsh*ta imo ine, tekuti tuleke ukutontonkanya pa mashiwi ya kwa Yesu ku mwanakashi wa ku Samaria (Yohane 4:14) na pa mashiwi ya kwa kasesema Esekiele. Lelo icintu icinsansamusha nga nshi muli ifi fikomo 22:2 ni shiwi lya kuti “umuti”. Umuti wa mweo.

"Mu kati ka musebo wa uko, na ku mbali shonse shibili isha mumana, mwali umuti wa mweo, uwaletwala ifisabo ifya misango ikumi na ibili, kabili uwaletwala ifisabo fya uko cila mweshi, kabili amabuula ya muti yali aya kuposha imitundu." ( Ukusokolola 22:2 )

Ici citucinkulako ku fifulo ifingi mu Cipingo Cipya umo umusalaba na kabili uitwa ukuti "umuti" (Imilimo 5:30 10:39 13:29 16:24 Abena Galatia 3:13). Tanjishiba iciGriki lelo abo abaishiba banjeba ukuti ishiwi lya ciGriki ilya kuti ‘umuti’ na lyo line lilabomfiwa ku cipimfya cikalamba ica muti. Umuti uo Shikulu wesu uwatemwikwa apampamikwepo e nshila yene iya kutuletela ubumi kabili ifisabo ni fyo fine ifya mupashi uo umutumwa alembele muli kalata wa ku Galatia.

Ifi fyonse ne fikomo fyashala ifya Ukusokolola 22 fyakulisha fye ukusekelela kwesu no kulenga ukucetekela kwesu ukwakosa kuli ico bonse tulelolela nga nshi. Twileka ukuonaula ilya nsh*ta ukupitila mu kukakatila ku fintu fya muli ubu bumi. Nga ca kuti tulefwaya ukuti cibe ifyo, Ukusokolola 22:11 kutweba fye ifyo cikatucitikila: “uwabula uluse” umuntu uushakwata Lesa; “abakowela” abo abakowela ifya kufwala fyabo; “abalungama” abo abafwala ubulungami bwa kwa Lesa; “aba mushilo” abo abaipeelesha sana.

Eico, ilyo tuleisa mu kwibukisha Shikulu wesu ilelo, uwaipangile umwine uwabula ishina no kusenda umusango wa mubomfi, imitima yesu yalisulamo ukutasha ukutila alengele ukuti cibeko kuli ifwe ukwakanyako abengi nga nshi, isubilo likalamba ilya koca muli ifwe. Natuloleshe ku ntanshi kuli iyi imyulu ipya ne calo cipya ne nsansa sha cine cine no kusekelela kukalamba (Ukusokolola 22:20-21).

(Umunyina Trevor alembele uku kucincimusha mu mweshi wa 11 2024 ilyo ashilaala muli Kristu umwaka wapwile mu 2025). Icikuulwa caku UK 05.07.26

Address

Ndola

Website

https://www.thisisyourbible.com/zambia

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Lesa citemwiko posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Place Of Worship

Send a message to Lesa citemwiko:

Lesa citemwiko

07/04/2026

07/04/2026

07/04/2026

07/04/2026

Address

Website

Alerts

Contact The Place Of Worship

Shortcuts

Share

Category