08/05/2026
🗞️Tùy bút :
KHI NGƯỜI ANH EM TÔI TÉ NGÃ
* Lm. Mar – Aug Bùi Văn Hồng Phúc, SSS
Sáng sớm dâng lễ xong, như thường lệ, tôi pha vội ly cà phê rồi mở máy xem tin tức. Tim tôi bỗng thắt lại khi thấy đoạn video một người anh em linh mục, được cho là ở Giáo phận Phan Thiết, ngã quỵ ngay trên cung thánh. Tôi phải xem đi xem lại nhiều lần, lòng tự hỏi liệu đây có phải là sản phẩm của AI? Nhưng góc phải video ghi rõ: Ngày 03/05/2026, lúc 7g35. Chỉ mới có mấy hôm thôi.
Tôi lặng người, rồi lần tìm thêm thông tin. Hầu hết chỉ là những bài đăng lại, không nguồn rõ ràng. Lướt xuống hàng ngàn bình luận, tôi dừng lại ở một câu: “Cha ơi, cha chúng con không bị đột quỵ, ngài chỉ bị tụt canxi, hiện đã bình phục lại.” Tôi thở ra, nhẹ đi một chút. Nhưng cái cảm giác nhói trong tim thì vẫn còn đó, một thứ vị cay đắng quen thuộc.
Bởi chuyện linh mục đang dâng lễ mà ngã xuống… thật ra không còn xa lạ.
***
Nhìn người anh em té ngã, tôi chợt nghĩ: trong đời, có những cú ngã khác nhau.
Thông thường, người ta hay nói về những cú té ngã do lực tác động từ bên ngoài. Đó là những sự cố ngoài ý muốn: một vụ tai nạn xe cộ trên đường đi mục vụ, một cú trượt chân ngã thang khi lo việc nhà Chúa. Hằng năm, chúng ta vẫn nghe đâu đó tin cha này gặp nạn, xơ kia bị đụng xe. Có những cú ngã còn cơ hội sống sót, nhưng cũng có những người mãi mãi ra đi, như trường hợp đau thương của người nữ tu miền Bắc mất tích trong vụ sập cầu, nước cuốn trôi mất xác. Những cú ngã ấy hữu hình, đau đớn và để lại những vết sẹo trên thân xác hoặc khoảng trống trong lòng cộng đoàn.
***
Nhưng có lẽ, cái té ngã từ bên trong mới thực sự quan trọng và đáng sợ hơn. Đó là sự suy kiệt về sức khỏe và nội tâm mà ít ai nhìn thấy được.
Những cú ngã thể lý vì sự suy kiệt sức khỏe, lao tâm, lao lực lo việc nhà Chúa. Có những linh mục quá nhiệt tâm vào sứ vụ được trao phó đến nỗi quên bản thân. Các ngài vắt kiệt sức lực cho giáo xứ, cho đoàn chiên, để rồi lục phủ ngũ tạng biểu tình, cơ thể đổ sụp vì quá tải.
Những cú ngã trong tâm hồn vì nhưng đam mê bất chính. Đáng buồn hơn đó lại là những cú ngã trong sự trung thành với ơn gọi. Khi người mục tử không còn đứng vững trước những cơn sóng của dục vọng, tiền bạc và chức quyền thì cũng là lúc đời sống mục tử đã ngã từ bên trong, như cây mục rỗng ruột. Dù bên ngoài dường như có vẻ sinh hoa trái, cành lá xanh tươi bằng những tổ chức rình rang, xây dựng hoành tráng. Cú ngã này không gây ra vết thương da thịt, nhưng lại làm rỉ máu linh hồn và gây gương xấu cho Giáo hội.
***
Coi clip cha phó Nhà thờ Chính tòa ngã xuống, gượng dậy, rồi lại ngã thêm lần nữa... tôi thấy thương cái “tánh kỳ” của mấy ông cha. Người đời gọi đó là trách nhiệm, còn tôi gọi đó là cái “lì lợm của tình yêu”. Cha ngã lần thứ nhất, người ta đỡ dậy. Đáng lẽ cha phải nghỉ, phải buông micro để lo cho cái mạng mình. Nhưng không, cha vẫn ráng đứng dậy, tiến lên gian cung thánh, cố đọc lời nguyện cho tròn chữ, dâng lễ cho trọn vẹn. Cái bóng cha lung lay như cây nến sắp cạn tim nhưng vẫn muốn bùng lên chút sáng cuối cùng. Có lẽ lúc đó cha chỉ nghĩ: “Chúa ơi, cho con xong lễ cái đã”.
Cái “lì” đó đẹp, nhưng cũng làm mình đau. Đời tu đôi khi bị cái “ảo tưởng mình là siêu nhân” hành hạ. Chúng tôi quên mất mình cũng là con người với quy luật sinh-lão-bệnh-tử. Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II đã nhắc nhở trong Tông huấn Pastores Dabo Vobis: "Nền tảng nhân bản là thứ không thể thiếu để xây dựng tòa nhà thiêng liêng" (số 43).
Bởi vậy, dù mới ra trường, kiến thức và những giáo huấn còn mới mẻ, nhưng đã lao đầu vào mục vụ là y như rằng nhiều người trong chúng tôi quên mất những lời khuyên dạy của các tiền bối đi trước. Muốn làm một linh mục thánh thiện, trước hết phải là một con người đúng nghĩa. Con người thì phải biết mệt, biết cần giấc ngủ, và biết mình... mong manh lắm. Sách Giáo lý Hội thánh Công giáo cũng dạy rằng: Sự sống và sức khỏe thể lý là những ơn rất quý giá Thiên Chúa giao phó cho chúng ta. Chúng ta phải chăm sóc chúng cách hợp lý, dù vẫn phải lưu tâm đến những nhu cầu của tha nhân và của công ích. (số 2288).
***
Khi nghe tin người anh em té ngã, bất chợt tôi nhìn xuống đôi bàn chân mình, rồi nhìn lại bản thân. Thì cũng vài lần tôi bị tai nạn nhưng may mắn không trầy xước chi cả. Tôi cũng từng tự đắc khẳng định mình được thiên thần nâng đỡ, được Chúa quan phòng. Nhưng chính sự an toàn tai qua nạn khỏi đó đôi khi làm tôi thiếu sáng suốt để nhận ra mình đang té ngã trong chính ơn gọi của mình. Có lẽ tôi đang tự xây cho mình một “tháp Babel” kiêu ngạo, tự hào về những gì mình làm được mà quên mất rằng: không có Chúa, tôi chẳng là gì. Người anh em tôi ngã xuống trên cung thánh là một hình ảnh khách quan bên ngoài, nhưng kỳ lại thay lại đánh động tôi từ bên trong sâu thẳm. Nó buộc tôi phải nhìn lại chính mình.
***
Chúa Giêsu trên đường lên đồi Golgotha đã té ngã đến ba lần vì Thánh giá nặng. Đó không phải là những cú ngã của yếu đuối hay thất bại, nhưng là những cú ngã của tình yêu. Chúa Giêsu ngã xuống vì mang lấy gánh nặng tội lỗi của nhân loại, vì không buông bỏ sứ mạng cứu độ. Ước mong sao, nếu tôi có té ngã, thì hãy để tôi ngã vì đang mang vác trên vai những con chiên của Chúa, chứ đừng té ngã vì ham chạy theo đam mê dục vọng, quyền lục, tiền tài.
Lạy Chúa, xin thương chữa lành cho người anh em của con. Xin cho cha sớm bình phục, nhưng cũng xin cho cha, và cả chúng con nữa, là những linh mục của Chúa có được một ơn đặc biệt. Đó là ơn biết mình “bé mọn”. Để khi đứng trên bàn thờ, chúng con dâng hiến không phải bằng sức mạnh của một siêu nhân, nhưng bằng sự yếu đuối của một con người đã được Chúa yêu thương chạm đến. Xin cho chúng con biết dừng lại bên Chúa Giêsu Thánh Thể để nghe Chúa nhắc nhở như cách mà Chúa đã nói với các tông đồ khi xưa trong vườn cây dầu: Anh em không thể thức nổi với thầy một giờ sao? Vâng! Linh mục chúng con nhiều khi có nhiều giờ cho tất cả nhưng lại không có một giờ cho Chúa và cho chính mình, để rồi chính chúng con được nghỉ ngơi trong Chúa. Bởi rốt cuộc, Chúa cần tình yêu của chúng con hơn là những công trình vĩ đại phải không Chúa?
----------
Lm. Mar – Aug Bùi Văn Hồng Phúc, SSS
