23/04/2021
Tứ Phủ Vạn Linh
Từng nghe: Pháp không tự khởi, nhờ cảnh mới sinh , đạo chẳng hư hành, gặp duyên liền ứng. Pháp chẳng cao thấp, vạn thảy đều vì căn tính chúng sinh. Phật đạo Thánh đạo, muôn đạo lưu xuất đều quy bản giác.
Nép nghĩ: Tam giới Công Đồng - Thượng trung hạ giới. Thiên Địa Thuỷ Nhạc - Tứ phủ vạn linh. Nhân gian tạm gọi bốn miền bao la là Phủ, nơi Bốn Phủ ấy có vô số thần minh. Thiên phủ vạn Thiên tiên. Địa phủ vạn Địa kì. Thủy phủ vạn Linh long. Nhạc phủ vạn Sơn thần. Vô lượng thần minh nên gọi vạn linh. Nước Việt nghìn năm, Hồng Bàng lập quốc. Văn hoa rạng rỡ, văn vật sáng trong. Biết bao thần minh ẩn mình âm phù xã tắc. Lại có nhân thần thác hoá vị quốc hiển danh. Đạo đời vốn không hai lẽ, Đức Hiếu sinh nào có riêng dòng. Tri ân ngưỡng vọng, từ đó khơi nên nguồn đạo. Cảm sự chở che, nghìn năm hương hỏa chẳng dứt.
Thượng vị: Đô Đàn Giáo Chủ, Chính Pháp Minh Vương, Cứu Khổ Tầm Thanh , Quán Thế Âm Bồ Tát Hồng liên tọa hạ. Nhị vị Chấp Kim Cương Thần tả thủ hộ trì.
Quán Âm cứu khổ, đoan nghiêm tự tại tham thiền. Bậc Thánh giải thoát, bi tâm mẫn niệm quần sinh. Mắt từ lân mẫn chúng sinh. Tứ phủ đồng quy Phật đạo. Tả hữu Chấp Kim Cương thần, tục gọi ông Thiện ông Ác. Nắm tay buông tay hữu thân quản thiên địa. Miệng hô vang chữ Án. Miệng ngậm chấn động Dà Hồng. Mở và đóng vũ trụ tâm thức. Chấp tâm phóng tâm chẳng lòng ngộ vô sinh. Âm dương điều hoà vạn vật phát sinh. Thiện ác phân minh muôn dân quy chính. Ác tất phải trừ, thiện thởi phải tích, là gốc của Đạo. Khi trung dung hoà mặc vạn pháp tòng tâm thì lĩnh hội được yếu chỉ Quán Âm Tự Tại.
Hàng thứ hai phụng hoạ: Tứ phủ Thánh chủ Liệt vị Thánh Đế Ngọc Bệ hạ.
Thiên phủ chí tôn, Ngọc Hoàng Đế Thích Thánh Đế.
Địa phủ chí tôn, Bắc Âm Phong Đô Đại Đế.
Thuỷ phủ chí tôn, Bát Hải Động Đình Thánh Quân.
Nhạc phủ chí tôn, Hộ Quốc Tản Viên Sơn Thánh.
Bốn vị quản cai bốn phủ. Thiên đỏ, Địa vàng, Thuỷ trắng, Nhạc xanh. Chư vị khoác điển phục Đế Vương, oai nghi rực rỡ, chấp chính quyền hành, thực thi công đạo, hộ quốc an dân. Chư vị không ban ân giáng hoạ, chỉ đại diện thừa hành nhân quả. Hành thiện thì được phúc lành, tạo ác ắt hẳn phải nhân quả xấu. Hình ảnh Bốn Vua thể hiện tư tưởng Đạo Giáo, tuy nhiên hoàn toàn không sao chép rập khuôn. Tín ngưỡng đã phối Bát Hải và Tản Viên - Hai vị Thánh của Người Việt cổ vào Thần Điện. Ở đây Vua Cha không xa cách như đấng cao xa thăm thẳm, mà lại gần gũi trong tâm thức người dân. Cha là cách gọi đáng kính vừa gần gũi, luôn chở che đàn con nhỏ. Đúng thì cha thương, sai thì cha phạt.
Hàng thứ ba phụng họa: Tứ phủ Thánh Mẫu Công chúa Cung khuyết hạ.
Đệ nhất Thiên tiên, Cửu Trùng Thanh Vân Công chúa.
Đệ nhị Địa tiên, Quỳnh Hoa Liễu Hạnh Công chúa.
Đệ tam Thuỷ tiên, Xích Lân Công chúa.
Đệ tứ Nhạc tiên, Bạch Anh Công chúa.
Tương ứng Bốn phủ cũng có bốn vị Thánh Mẫu. Đối với nhân gian, nói đến tín ngưỡng đơn giản là nói đến hình ảnh Người Mẹ - vừa bao la, hùng vĩ, bao trọn cả càn khôn vũ trụ, với Trời - Đất - Nước - Rừng. Vừa gần gũi thân thương để có thể khóc cười, khẩn cầu, mong được chở che. Người Mẹ là biểu tượng tâm hồn trái tim và cốt cách của hệ thống Tứ phủ Việt Nam, nên còn gọi là Đạo Mẫu. Bốn bà mẹ bao quát khắp đất Việt. Nổi bật là sự Hiển Thánh ứng hoá của Mẫu Liễu Hạnh đã phổ quát tín ngưỡng Tứ phủ khắp miền châu thổ sông Hồng.
Hàng thứ tư phụng hoạ: Ngũ vị Hoàng Thái Tử Vương Quan.
Ngũ vị Vương Quan là năm vị Quan lớn thừa mệnh Vua Cha và Thánh Mẫu chấp chính nơi Ba cõi Bốn phủ. Từ Quan Đệ Nhất đến Quan Đệ Ngũ mỗi vị đều có chức trách nhiệm vụ riêng. Các vị vừa quản cai Phủ của các vị vừa thực thi nhân quả, giám sát biên chép việc tội phúc của muôn dân.
Hàng thứ năm phụng họa: Tứ phủ Chầu Bà
Tứ phủ Chầu Bà hay Tứ phủ Thánh Chầu là các vị Thánh nữ thay quyền Thánh Mẫu cai quản khắp Bốn phủ. Trong thần điện, các Thánh Chầu thường mặc màu áo khác nhau theo từng phủ. Hiện nay, trong hệ thống tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ chưa có sự thống nhất về số lượng các vị Thánh Chầu nhưng theo dân gian thì Tứ phủ Thánh Chầu gồm 12 vị. Tranh họa miêu tả ngự dụng của 4 vị tiêu biểu là Chầu Đệ Nhất đến Chầu Đệ Tứ.
Hàng thứ 6 phụng hoạ: Tứ phủ Thánh Hoàng và Tứ phủ Thánh Cô.
Trong hệ thống thần linh Tứ phủ, Thập vị Quan Hoàng hay còn gọi là Tứ Phủ Thánh Hoàng, Tứ phủ Ông Hoàng. Các Thánh Hoàng được gọi tên theo thứ tự từ Ông Hoàng Cả tới Ông Hoàng Mười. Các ngài có vị thượng giới giáng trần đầu thai làm tướng, hoặc sinh tiền lập nên nhiều công lao được nhân gian tôn vinh thành Nhân thần. Tranh họa miêu tả bốn vị Thánh Hoàng tiêu biểu là Hoàng Cả, Hoàng Bơ, Hoàng Bảy và Hoàng Mười. Các vị trang phục với màu sắc khác nhau, tượng trưng cho từng phủ.
Tứ Phủ Thánh Cô là những vị Thánh nữ hầu cận các vị Thánh mẫu hoặc các Chầu. Hệ thống Thần điện ghi nhận có 12 vị Thánh Cô chính, tuy nhiên theo từng địa phương lại phối vào các vị Thánh Cô tương ưng với địa phương. Các vị đều là những cô gái đoan trang, tấm gương liệt nữ, có công với nhân gian hoặc với giang sơn xã tắc nên được nhân dân suy tôn và lập đền thờ phụng. Các vị ở khắp Bốn phủ, thừa hành chức trách, bảo hộ cuộc sống của muôn dân trăm họ. Tranh họa miêu tả bốn vị Thánh Cô tiêu biểu là; Cô Nhất Thượng Thiên, Cô Đôi Thượng Ngàn, Cô Bơ Thuỷ Phủ, Cô Chín Sòng Sơn.
Như vậy trong đạo Mẫu không chỉ có hiện tượng thần hóa các yếu tố tự nhiên mà còn có cả hiện tượng thần hóa con người. Điều đó vừa thể hiện niềm tôn kính của người dân với những nhân vật lịch sử, vừa thể hiện một ước vọng được tự nhiên che chở và có mối dây liên hệ giữa tự nhiên với con người.
Chút lời trần tỏ, cảm dạ ắt thông. Mong sao duyên lành tô đắp khiến đông tây sáng rỡ nguồn cơn. Cảm cách thay tài hèn trên dưới âm thầm khuyến hoá. Nơi nhân gian từ nay điển lễ phụng thờ. Chốn điện đường nghìn năm vẫn còn hương hỏa.
Ngưỡng mong:
Đế cung sáng lạn. Ngọc bệ huy hoàng. Chính pháp trường minh. Thánh đức lưu bố. Núi cao còn mãi tựa nương, rừng xanh muôn thuở ôm ấp. Âm phù xã tắc đẹp mãi như hoa xuân. Hộ trì Quốc Tộ huy hoàng như nắng hạ. Vạn cõi an ninh, đều hưởng xuân đài tươi thắm. Ngàn nhà tích phúc , mãi nương đèn ngọc sáng trong. Đông Tây Nam Bắc bốn phương vang ca thái bình. Xuân Hạ Thu Thu Đông bốn mùa ngâm khúc thịnh trị. Phàm Thánh lưỡng lợi, muôn vật hàm triêm.
Nam Mô Hộ Quốc Nhân Vương Bồ Tát .
Nguồn sưu tầm có chỉnh sửa - Nhân Phúc