Rất vinh dự cho quê hương chúng con, được quý khách về thăm và tìm hiểu về quần thể di tích lịch sử văn hoá của làng. Được sự uỷ thác của ban di tích, của nhà chùa - đền, chúng con xin đựơc hướng dẫn quý khách lần lượt tìm hiểu về Đình - Đền - Chùa trên quê hương chúng con như sau:
Tương truyền vào thời hậu duệ Hùng Vương thứ 18 tức vào năm 2000 trước công nguyên cùng với sự hình thành đất và ngườ
i Thái Bình. Vũ Hạ làng con xưa là Vạn Đường Trang thuộc Hương A Cảo, làng có tên nôm là làng Mụa sau đổi thành làng Vũ Hạ. Nhân dân khai phá vùng cát bồi, lau sậy để dựng ấp, lập làng việc xây cất đình chùa miếu mạo cũng được cư dân tiến hành nhịp nhàng cùng với việc xây dựng làng xã. Từ xa xưa làng đã xây dựng đựơc ngôi đình, chạm trổ điêu khắc cổ kính, thờ nhị vị thành hoàng là Lý Rong Xuyên quan hà đê triều Lý, ngài có công trị thuỷ sông ngòi, giúp việc tứới tiêu cày cấy mạ tốt lúa xanh, cây trái trĩu cành. Ngài thứ 2 là Trần Ngạn Công là người con của làng được vua Trần Nhân Tông cử làm đốc nhân tướng quân, cùng Hưng Đạo Vương dẹp giặc Nguyên Mông trên sông Bạch Đằng. Trong kháng chiến chống Pháp ngôi đình cũng góp phần làm nơi cho bộ đội đóng quân, làm kho chứa vũ khí đạn dược, là nơi dân làng tập trung hội họp, mít tinh biểu tình chống giặc. Thứ 2 là ngôi đền thờ tiết chế công Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn ngài còn là một trong mười danh tướng tài của thế giới. Vào thế kỷ 13 Hưng Đạo Đại Vương dẫn đại binh từ phủ thiên trường (tức Nam Định ngày nay) ra Yên Quảng (thuộc Quảng Ninh) để dẹp giặc Nguyên Mông lần thứ 3 trên sông Bạch Đằng. Khi qua ấp Mụa (tức là Vũ Hạ) làng chúng con ngày nay Ngài cho dừng binh, lập bản danh cho binh sĩ rèn quân tập trận thuỷ, đồng thời thu phục thêm binh lương ra trận. Nhân dân ấp Mụa cung cấp nhiều lương thảo cho nghĩa binh, đồng thời cho con em mình theo nghĩa binh ta trận đã co danh sĩ đề thơ:
Tập trận rèn quân nơi ấp Mụa
Chiến thắng Nguyên Mông Bạch Đằng Giang
Đại thắng giặc Nguyên Mông trên sông Bạch Đằng lần thứ 3, đập tan ý chí xâm lược của kẻb thù, đất nước trở lại thanh bình, Hưng Đạo Vương trỏ lại phủ thiên trường khi qua ấp Mụa, Ngài lại hạ trại dừng binh mở tiệc khao quân, Ngài đã tặng cho làng 4 chữ vàng "Vũ ấp dân nghĩa" đây là dấu ấn ghi nhớ công lao của dân ấp Mụa trong công cuộc chống giặc ngoại xâm, 4 chữ vàng son được khắc trong bức đại tự Đình làng còn lưu giữ tới hôm nay.
Đến năm 1300 trước công nguyên Hưng Đạo Đại Vương tạ thế tại Côn Sơn Kiếp Bạc, nhiều nơi trong nước đã lập Đền thờ Ngài, để tưởng nhớ công lao, tài thao lược của Ngài. Nhân dân ấp Mụa ngày ấy cũng lập ngôi Đền tranh nhỏ bé thờ Ngài. Mãi tới thế kỷ 19 làng mới xây được ngôi đền to, uy nghi, lộng lẫy thờ vị Trần Triều Hiển Thánh. Những năm 1950 do chiến tranh Đền lại bị tàn phá. Mãi cho đến 2000 dân thôn bản hạt hằng của hằng công, sư thầy Thích Thiện Tâm đi xin công đức chung tay cùng dân làng chủng tu tôn tạo xây dựng lại ngôi đền đã khang trang đẹp đẽ với số tiền trên 2 tỷ đồng. Ngôi đền nay đã cơ bản hoàn thành, ngôi đền thờ Hưng Đạo Đại Vương, Vương Phụ, Vương Mẫu, Tứ vị tôn quan, Quần thần đồng hữu gia quyến danh tướng Hưng Đạo Đại Vương trên mảnh đất địa linh nhân kiệt. Hai bên Đền là hai hành lang làm Chùa tạm thờ Phật. Trước cửa Đền là bức tượng Hưng Đạo Vương, hình ảnh Ngài đang chỉ huy quân sĩ tập trận thuỷ, trên các dòng sông lớn của làng, khách thập phương qua Đền cũng biết ngay nơi đây là Đền Trần , thờ Hưng Đạo Đại Vương, tiện cho việc lễ bái dâng hương. Các đồ tế tự như lọng ô, cung đao, dao kiếm, sập thờ, đèn thờ lư hương bát biểu bằng đồng, bằng sứ trị giá hàng tỷ đồng do khách thập phương cúng tiến. Ngôi đền uy nghi bề thế nhất vùng ngày càng linh thiêng, phúc lộc. Nhiều du khách ở các tỉnh về lễ bái cầu con đựơc con, cầu danh được danh, cầu lộc tài đựơc lộc tài. Kính mời quý khách sang thăm cảnh chùa "Tâm Linh Tự" đang chùng tu tôn tạo xây dựng lại trên quần thể di tích Chùa - Đền. Lời Phật dạy:
Chùa Đền nào của riêng ai
Ngày nay công đức ngày mai huy hoàng
Và nhà chùa chúng con cũng đề thơ lưu danh công đức:
Chúc mừng phật tử muôn phương
Về chùa lễ phật dân hương cúng dàn
Tâm quý khách đáng giá ngàn vàng
Lộc mười amng lại an khang vạn đời
Kính thưa quý khách! Ngôi chùa quê hương chúng con có từ xa xưa, là một ngôi chùa lớn trong vùng Đồng Bằng. Chùa đã trải qua 3 đời tổ trụ trì và biên tịch tại chùa. Vị thứ nhất là: Giáp Hải Kim Quang Thích Thanh Tước Hoà Thượng. Vị thứ hai là: Thuận Thiên Huyền Quang Thích Thanh Trúc Hoà Thượng. Vị thứ ba là: Linh Địa đạo Quang Thích Thanh Tước và Thích Huệ. Ba cụ đều là tổ đình của chùa, hai vị hoà thượng Thích Thanh Tước và Thích Huệ Lương đã từng là tránh giám ban hoà thượng của ba tỉnh: Thái Bình, Nam Định và Kiến An. Nay chùa lại được Đại Đức Thích Thanh Nghiêm và sư thầy Thích Thiện Tâm trụ trì trông nom và chỉ đạo công việc tái tạo lại chùa. Nói về ngôi chùa cũ xa xưa trên quê hương con hàng năm Chùa mở nhiều khoá tu đào tạo nhiều nhà sư cho các nơi. Trong chùa tượng pháp uy nghi, trong Phật đường là ngôi Tam Bảo hoàn chỉnh, trên cao là 3 ngôi tam thế, dưới là tượng A Di Đà, tiếp là tượng Trúc Lâm Tam Tổ, giữa là Điếu Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông. Vị Phật đầu tiên của nước Đại Việt ngày xưa nay là Việt Nam. Vua Trần Nhân Tông khi về cõi niết bàn, thành Phật nhà Chùa từ lâu đã có bài vị rất sớm để thờ Ngài. Trong kháng chiến chống Pháp Chùa cũng bị tàn phá, san bằng từ đó tiếng mõ sớm chuông chiều cùng lời cầu nguyện cũng bặt tiếng im hơi tuy vậy với tấm lòng từ bi hỷ xả, luôn cầu nguyện cho quốc thái, dân an nên buổi đầu kháng chiến bùng nổ, giặc đã chiếm đóng quê hương, nhà Chùa đã làm nơi cho chi bộ viện minh, cán bộ cách mạng về họp bàn việc nước, xưởng quân khí khu ba đặt tại Chùa, trường học Nguyễn Bỉnh Khiêm tại Chùa đã đào tạo nhiều nhân sĩ yêu nước nhiều thiếu sinh quân. Nhà Chùa còn đào hầm bí mật làm nơi cho y bác sĩ cứu thương chữa chạy cho bộ đội, đỡ đẻ cho các bà mẹ sinh con. Nhà Chùa còn tự nguyện hiến chuông Chùa cho CM đúc súng rèn gươm. Nhiều nhà sư yêu nước đã từng về Chùa thành lập hội phật giáo cứu quốc góp phần cho cách mạng thành công. Trong lúc khó khăn thiếu thốn Chùa còn tháo cánh cửa làm ván chôn cất các anh hùng liệt sỹ. Ngôi chùa trên quê hương chúng con có bề dày lịch sử như vậy nên đã được chính quyền, các cấp lãnh đạo quan tâm cho phép tôn tạo chủng tu lại, coi đền chùa nơi đây là khu tâm linh cách mạng, lấy đó làm nơi giáo dục đạo lý:
Uống nước nhớ nguồn, Ăn quả nhớ người trồng cây
Giáo dục mọi người hướng thiện, cùng chung tay vào việc chung nghĩa lớn, xây dựng một cộng đồng đầy nhân ái yêu thương giữa người với người, giữa người với vạn vật xung quanh. Kính thưa quý khách! Năm 2008, sau khi khánh thành ngôi Đền thờ Hưng Đạo Đại Vương thì sư thầy Thích Thiện Tâm được sự giúp đỡ của chính quyền địa phương, của nhân dân, được sự ủng hộ của các cấp lãnh đạo xã, huyện, tỉnh, sự giúp đỡ của 68 cơ quan, 79 doanh nghiệp và hàng nghìn chân quy, đệ tử con hương. Sư thầy lại bắt tay vào xây dựng ngôi chùa mới và được đại đức Thích Thanh Nghiêm đỡ đầu, nhà chùa đã xây dựng được một số phụ kiện và công trình. Ngôi chính diện tới hàng chục tỷ đồng. Mời quý khách hãy thăm quan cổng ngoại môn nhất quan, trước khi bước vào khu vực chùa:
Hai bên trụ cổng là đôi rồng uốn lượn đón chào du khách, 3 tầng mái có cuốn thư rồng chầu uốn lượn mềm mại, cấu trúc lên một chiếc cổng vô cùng cổ kính có 1 không 2 do bàn tay vàng của các nghệ nhân từ Huế ra, chỉ một chiếc cổng và mọọt bức tường hoa văn trang nhã đã phải đầu tư tốn kém hàng tỷ đồng. Qua cổng chùa quý khách đựơc tận mắt nhìn thấy núi ngũ hành sơn và hồ bán nguyệt, tuy không to cao lộng lẫy nhưng phong cảnh lại hữu tình. Quanh hồ liễu rủ cau xanh, hoa lá cây cành râm mát. Qua thăm vườn thượng uyển du khách thấy pho tượng đồ sộ, đó là bức di lặc đồng tử. Bức tượng di lặc đồng tử cho quý khách thấy rằng mỗi khi bước vào củă từ bi, nhà Phật đã đem lòng hỷ xả cứu vớt mọi sinh linh nhỏ bé khi đựoc làm người, làm con của Phật. Sự hoan hỷ của Phật là chỗ dựa tinh thần cho mọi người vượt qua gian nan vất vả trong cuộc đời đầy bất hạnh. Tiếp là lầu cô động cậu, nơi mà tín đồ phật tử đến lễ bái xin tài, xin lộc, cầu xin có được những người con hiền thục mang tâm, manh đức hạnh như Phật. Giữa vườn thượng uyển ta nhìn thấy pho tượng Phật bà quan âm niết bàn. Trong vườn nổi lên một khu bảo tháp 5 toà, giữa là cây tháp Phật cao 30m, 9 tầng, xung quanh tháp được gắn 165 pho tượng bồ tát, đỉnh tháp là pho Phật bà ngồi thiền, đang vẩy nước ngọc lưu ly tưới vào một quả phúc cứu nhân độ thế. Xung quanh tháp là 6 câu đối vịnh cảnh chùa, cảnh Phật như:
1. Sớm dâng hoa niệm phật di đà
Tối cúng quả niệm kinh sám hối.
2. Nước biếc một màu in cảnh Phật
Cây xanh bốn mặt đẹp non tiên.
3. Vị chính mười phương thường biến hiện
Ngôi cao vạn trượng vẫn uy nghi.
4. Đường giác ngộ đề huề tiến hoá
Cửa từ bi tiếp dẫn tuỳ duyên.
5. Chí tiết tu tạo muôn đời phúc
Thành tâm niệm Phật vạn niên khang.
6. Phẩm quả kính dâng nghiêng phật tổ
Hương hoa thành kính biến thiên tiên. Trong vườn còn 4 cây tháp tổ và rất nhiều pho tượng bồ tát bằng đá quý. Cây bóng mát, hoa lá cây cảnh đã dần xanh tươi làm cho cảnh chùa càng thêm hiền hoà êm dịu
Kính thưa quý khách! Ngôi tam bảo chính diện đã và đang xây dựng trên khu đất rộng chừng 10.000m2, nên ngôi tam bảo cũng xây ngang tầm cân đối. Tầng 1 đã cơ bản hoàn thành với diện tích là 700m2. Tầng 2 còn đang thi công dở, nhà tổ, nhà mẫu, khu tăng xá, giảng đường và nhà thờ Bác cũng đang dần dần hoàn thiện. Quần thể di tích chùa đền sẽ là một trung tâm văn hoá tâm linh to lớn, đẹp đẽ trong vùng, vừa cổ kính vừa văn minh hiện đại, mang tính giáo dục đạo lý cao ví như thể:
Xây thêm được một ngôi chùa
Bớt đi được một nhà tù trần gian.
