04/08/2026
Mừng kính Thánh Gioan Maria Vianey (4/8), Giáo Hội không chỉ mời gọi các linh mục hướng về vị thánh bổn mạng của mình, mà còn mời gọi toàn thể Dân Chúa nhìn lại mối tương quan giữa mục tử và đoàn chiên. Trong một thế giới đầy tiếng ồn, nơi con người dễ bị cuốn vào hiệu quả, thành công và những giá trị bên ngoài, hình ảnh vị cha sở nhỏ bé của giáo xứ Ars vẫn tỏa sáng như một lời nhắc nhở rằng sức mạnh đích thực của Giáo Hội không khởi đi từ các phương pháp mục vụ, nhưng từ sự thánh thiện.
-----
Thánh Gioan Maria Vianey (1786 - 1859) không để lại những công trình đồ sộ hay những học thuyết thần học mới lạ. Điều ngài để lại là một đời sống hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa. Chính vì thế, sau nhiều thế kỷ, Giáo Hội vẫn không ngừng giới thiệu ngài như mẫu gương của các linh mục. Đức Bênêđictô XVI từng nhấn mạnh rằng tính đáng tin của chứng tá Kitô giáo và hiệu quả của sứ mạng linh mục luôn gắn liền với sự thánh thiện của chính người mục tử. Người ta không tìm đến cha sở Ars vì tài hùng biện hay khả năng tổ chức, nhưng vì nơi ngài họ gặp được một con người đã để cho Thiên Chúa chiếm trọn cuộc đời.
Đó cũng là lời mời gọi dành cho các linh mục Việt Nam hôm nay. Giữa biết bao công việc mục vụ, những chương trình, sinh hoạt và trách nhiệm mỗi ngày, điều quan trọng nhất vẫn là trở thành người "đứng trước mặt Chúa" trước khi đứng trước cộng đoàn. Đức Gioan XXIII từng nhắc lại lời khẳng định mạnh mẽ rằng: nếu muốn cả giáo phận trở về với Thiên Chúa, trước hết các cha sở phải trở nên thánh. Sự đổi mới của Giáo Hội không bắt đầu từ những kế hoạch hoàn hảo, nhưng từ trái tim được biến đổi của người mục tử.
Sự thánh thiện ấy không phải điều gì xa vời. Thánh Gioan Maria Vianey đã sống bằng một đời sống rất đơn sơ: nghèo khó, khiêm nhường, không tìm lợi ích riêng và luôn đặt phần rỗi các linh hồn lên trên mọi danh vọng hay của cải. Trong một xã hội mà giá trị vật chất nhiều khi trở thành thước đo thành công, mẫu gương ấy vẫn còn nguyên tính thời sự. Người linh mục được mời gọi không lấy mình làm trung tâm, không tìm kiếm sự nổi bật của bản thân, nhưng trở thành người dẫn đường để mọi ánh nhìn quy hướng về Đức Kitô.
Nguồn sức mạnh giúp cha sở Ars sống được điều đó chính là Thánh Thể và đời sống cầu nguyện. Những giờ dài quỳ trước Nhà Tạm, việc cử hành Thánh Lễ với tất cả lòng sốt mến và những giờ ngồi trong tòa giải tội không phải là những bổn phận phải hoàn thành, nhưng là nhịp sống của trái tim yêu mến Chúa. Đức Bênêđictô XVI gọi đây là bí quyết của toàn bộ đời sống mục vụ của ngài: tất cả đều phát xuất từ tình yêu dành cho Đức Kitô hiện diện trong Bí tích Thánh Thể. Chính tình yêu ấy biến thành lòng nhiệt thành đối với đoàn chiên và lòng thương xót đối với những người tội lỗi.
Bài học ấy đặc biệt ý nghĩa trong đời sống mục vụ hôm nay. Một linh mục có thể rất bận rộn, nhưng nếu để cho các công việc bên ngoài lấn át đời sống nội tâm, thì chính nguồn mạch của sứ vụ sẽ dần cạn kiệt. Đức Gioan XXIII từng cảnh báo rằng người mục tử có thể bị cuốn vào vòng xoáy của công việc đến mức đánh mất cảm thức về điều thánh thiêng. Trái lại, cha sở Ars chưa bao giờ quên chăm sóc phần rỗi của chính mình, ngay cả khi ngày ngày dành trọn thời gian để chăm sóc phần rỗi của người khác. Đó là lời nhắc nhở quý giá cho các linh mục hôm nay: mục vụ không được phép làm nghèo đời sống kết hợp với Chúa.
Tuy nhiên, Thánh Gioan Maria Vianey không chỉ nói với các linh mục. Cuộc đời ngài cũng là một lời mời gọi dành cho giáo dân Việt Nam. Điều làm nên sức hấp dẫn nơi cha sở Ars không chỉ là những bài giảng, mà còn là chính chứng tá đời sống. Khi thấy ngài kiên trì cầu nguyện trước Nhà Tạm, cử hành Thánh Lễ với tất cả lòng tôn kính và kiên nhẫn ngồi hàng giờ trong tòa giải tội, giáo dân hiểu rằng Thánh Thể thực sự là trung tâm của đời sống Kitô hữu. Chứng tá ấy âm thầm giáo dục hơn bất cứ bài giáo lý nào.
Từ đó, người giáo dân cũng được mời gọi khám phá lại vẻ đẹp của Bí tích Hòa Giải. Đối với cha sở Ars, tòa giải tội không phải là một hoạt động phụ của đời sống mục vụ, nhưng là con đường đưa con người trở về với Thiên Chúa. Thánh Thể và Bí tích Hòa Giải luôn gắn bó với nhau: một bên nuôi dưỡng sự sống ân sủng, bên kia chữa lành những vết thương do tội lỗi gây nên. Trong một xã hội mà nhiều người ngại nói đến tội lỗi hoặc xem việc xưng tội là điều không còn cần thiết, lời chứng của cha sở Ars vẫn nhắc rằng lòng thương xót của Thiên Chúa luôn chờ đợi những tâm hồn biết trở về.
Đồng thời, giáo dân hôm nay cũng được mời gọi nhìn các linh mục bằng ánh mắt đức tin. Thay vì chỉ chờ đợi nơi các ngài sự hoàn hảo hay đánh giá các ngài theo tiêu chuẩn của xã hội, người tín hữu được mời gọi nâng đỡ các linh mục bằng lời cầu nguyện, sự cộng tác và lòng cảm thông. Đức Bênêđictô XVI đã bày tỏ ước nguyện tha thiết rằng Giáo Hội luôn có những linh mục thánh thiện, đồng thời các tín hữu cũng biết yêu mến và nâng đỡ các ngài trong sứ vụ. Một giáo xứ không chỉ lớn lên nhờ vị mục tử, mà còn nhờ những giáo dân biết đồng hành với mục tử của mình.
Điều đó đặc biệt ý nghĩa trong bối cảnh Giáo Hội tại Việt Nam hôm nay. Khi xã hội thay đổi nhanh chóng, những thách đố mới liên tục xuất hiện và nhiều người rơi vào khủng hoảng về ý nghĩa cuộc sống, điều con người cần nhất vẫn là gặp được những chứng nhân sống động của Tin Mừng. Thánh Gioan Maria Vianey cho thấy rằng các phương pháp mục vụ có thể thay đổi theo thời đại, nhưng nền tảng của mọi hoạt động mục vụ thì không bao giờ thay đổi: đó là sự kết hợp sâu xa với Đức Kitô.
Có lẽ đó cũng là điều Giáo Hội muốn nhắn gửi mỗi dịp mừng kính vị thánh bổn mạng các linh mục. Linh mục được mời gọi nên thánh bằng Thánh Thể, lời cầu nguyện và đời sống khiêm nhường để dẫn đưa đoàn chiên đến với Chúa. Giáo dân được mời gọi yêu mến các bí tích, cộng tác với các mục tử và kiên trì cầu nguyện cho các ngài. Khi cả mục tử lẫn đoàn chiên cùng hướng về Đức Kitô, Giáo Hội sẽ được đổi mới từ chính bên trong.
Thánh Gioan Maria Vianey vì thế không chỉ là một vị thánh của nước Pháp thế kỷ XIX. Ngài vẫn đang đồng hành với Giáo Hội hôm nay như một người cha âm thầm chỉ cho cả linh mục lẫn giáo dân con đường duy nhất dẫn đến sức sống đích thực: ở lại với Đức Kitô, để từ đó mọi hoạt động mục vụ, mọi hy sinh và mọi chứng tá đều trở thành nhịp cầu đưa con người trở về hiệp thông với Thiên Chúa.
Nguồn: Trung Tâm Mục Vụ Sài Gòn
