Nhà thờ Sa Nam là công trình Công giáo tiêu biểu bên cửa biển Ba Lạt, thuộc Giáo phận Bùi Chu, mang kiến trúc bề thế, hài hòa Đông – Tây; là trung tâm sinh hoạt đức tin, gìn giữ truyền thống và gắn bó mật thiết với cộng đoàn qua nhiều thế hệ. Xưa kia các Cụ từ Sa Châu làng, Ngưỡng Nhân, Kiên Lao, Trà Lũ, Nam Điền,... đến vùng đất mới cư trú ở ven sông Phú - Thiên tạo thuộc vùng Trừng Nguyên (hiện là con sông Hàng Tổng), cùng nhau dựng lều, dựng lán, lợp cói, vách đất. Các bậc tiền nhân trong ấp đã bỏ ra rất nhiều công sức và phải trải qua suốt 21 năm vất vả, vận lộn với sóng gió dữ dội, nước biển hoành hành, vẫn cùng nhau đồng lòng quai đê ngăn nước mặn, nước lũ sông Hồng (hiện là con đường trục chính của Xã Giao Thiện hiện nay). Ấp được bao bọc bởi những dòng sông trù phú và màu mỡ, chuyên tưới tiêu cho hoa màu ruộng lúa trong Ấp, giữa Ấp đồng trắng, nước trong rất thuận lợi cho việc canh tác hoa màu. Năm thứ II, đời vua Đồng Khánh (năm 1886), các Cụ đã đệ trình lên Đức Cha cố Giám mục Venceslao Thuận (giám mục địa phận Trung) về việc khai hoang, lập ấp.Đức Cha đã nhận lời và phái Thầy Bốn Quế để khảo sát hiện thực trong ấp.Trong Ấp được ơn riêng của Đức Cha thương ban cho Ấp 3.070 quan tiền kêu gọi toàn giáo dân hội tụ về lập Ấp, củng cố đê điều và xây dựng ngôi Thánh đường để có nơi cầu nguyện. Được Bề Trên thương và chấp thuận, các Cụ vô cùng phấn khởi, tạ ơn Thiên Chúa vì ơn trọng đại này, và như vật vùng đất mới lại được hồi sinh. Trong thời kỳ đó ruộng của Ấp có 11 mẫu 2 sào được phân tách theo từng dãy, từng thửa rất rõ ràng.Ấp được ơn nghĩa với Đức Cha Venceslao Thuận, nên Ấp xin nhận Bổn mạng của Đức Cha là Vua Thánh Venceslao tử đạo làm Quan thầy của Ấp.Trong Ấp lại được Đức Cha lưu tâm và rộng ban cho như : làm phép Kỳ Yên từng hộ trong đêm 30 Tết mà ngày nay vẫn đang duy trì truyền thống tốt đẹp này. Cuộc sống của bà con giáo dân tương đối ổn định, dân số mỗi ngày một tăng, số nhân danh toàn tòng Công Giáo trong Giáo họ là 146 người. Giáo họ được thành lập lấy tên là Sa Châu thuộc xứ Đại Đồng – địa phận Trung (trích sử ký địa phận Trung năm 1916 in tại Phú Nhai đường,trang 172).Giáo họ đã cùng nhau đồng lòng xây dựng ngôi Thánh đường đầu tiên bằng gỗ lim, hoa văn khá cổ kính tọa lạc trên bình cơ khuôn viên rộng 1 mẫu 2 sào (hiện là địa điểm thuộc giáo họ Sa Bắc ngày nay )
Đến năm 1908, giáo họ Sa Châu chính thức được nhận sắc phong do Đức Cố Giáo Mục Mô-nha-gô-ri Trung ban chuyển thành tên mới là giáo họ Sa Nam và giáo họ Sa Bắc. Thời kỳ này trong ấp có 2 nơi cầu nguyện và đã trở thành hai giáo họ : giáo họ Sa Nam và giáo họ Sa Bắc (Hiện sắc phong đang lưu giữ tại Thánh đường giáo họ Sa Nam). Ngày 16 tháng 8 năm 2001, giáo họ Sa Nam xây ngôi Thánh Đường mới lần thứ 4 theo kiến trúc Á Đông do kỹ sư Giuse Mai Viết Phú thiết kế được cha xứ Augustino Trần Ngọc Phan cùng cha cố Giuse Phạm Xuân Thi tận tình giúp đỡ, lại được cộng đồng giáo dân giàu lòng hảo tâm từ hai miền Nam – Bắc và các quý ân nhân Hải Ngoại giúp đỡ suốt thời gian dài xây dựng 4 năm 4 tháng 4 ngày đã hoàn thành tân Thánh Đường khang trang hơn, to đẹp hơn, được Đức Cha cố Giuse Hoàng Văn Tiệm thương ban về tại Giáo họ cắt băng khánh thành Thánh Đường vào ngày 20 tháng 12 năm 2005. Nhà thờ có diện tích là :
- Chiều dài : 43m
- Chiều cao : 33m
- Chiều rộng: 14m
