19/12/2022
Nhà thờ Phát Diệm được xây dựng từ năm 1875-1899, một quần thể kiến trúc kiểu, gồm: Ao hồ, phương đình, nhà thờ lớn với bốn nhà thờ ở hai bên, ba hang đá nhân tạo và nhà thờ đá. Không gian kiến trúc nhà thờ mang đậm nét văn hoá phương Đông rõ nét theo kiểu “tiền thuỷ, hậu sơn” có nghĩa là phía trước có hồ nước, phía sau có núi đá, quan niệm của người xưa nơi đây tụ phúc, tụ lộc cầu mong cuộc sống của nhân dân an lành, tốt đẹp.
Du khách đến tham quan nhà thờ đầu tiên sẽ bắt gặp ao hồ có hình chữ nhật, ở giữa là một hòn đảo nhỏ trên có đài chúa Giê-Su làm vua. Tiếp đến là Phương đình (Phương đình có nghĩa là nhà vuông), đây là một kiến trúc đồ sộ bằng đá (ngang 24m, cao 25m, dài 17m) mang hình dáng một ngôi đình làng rộng lớn. Phương đình gồm 3 tầng. Tầng dưới lớn nhất được xây dựng bằng đá phiến xanh, thật khâm phục cho những người thợ thủ công địa phương đã ghép những phiến đá nặng hàng nghìn cân, mức độ chính xác rất cao. Các vòm cửa cũng được lắp ghép bằng đá tinh xảo. Giữa phương đình đặt một sập đá nguyên khối, phía ngoài và bên trong là những bức phù điêu bằng đá được chạm khắc hình ảnh chúa Giê-Su và các vị thánh rất đẹp với những đường nét thanh thoát. Tầng thứ hai của phương đình treo một quả trống lớn. Tầng ba treo một quả chuông đúc năm 1890, cao 1,4m, đường kính 1,1m, nặng gần hai tấn. Mái của phương đình có năm vòm, bốn vòm ở bốn góc thấp hơn, vòm cao nhất là vòm ở giữa tầng ba. Mái của Phương đình ở nhà thờ Phát Diệm không cao vút kiểu ngọn tháp như những nhà thờ công giáo phương Tây mà là mái cong thấp cổ kính như mái đình, mái chùa làng Việt. Hai vách ngoài của Phương đình là những chấn song đá hình cây trúc, trên các vách ngoài của tầng dưới có những phù điêu tạc sự tích chúa Giê-Su từ khi vào thành Giêrusalem đến khi lên trời.
