28/08/2026
HUYỀN NHIỆM THẬP GIÁ - CHÚA NHẬT XXII THƯỜNG NIÊN A
Thiên Chúa quyền năng có thể cứu độ nhân loại bằng một lời nói hoặc bằng một hành động đơn giản. Tuy nhiên, trong lịch sử, điều Thiên Chúa đã làm là sai Con Một của Ngài xuống trần gian để chung chia thân phận với con người. Người con ấy đã sống như biết bao người khác, chỉ trừ tội lỗi. Người con ấy đã bị hành hạ cho đến chết, và chết đau thương trên thập giá. Hai ngàn năm qua, nhân loại không ngớt đặt câu hỏi: Tại sao lại như vậy? Không ai hiểu nổi tại sao Con Thiên Chúa lại đau khổ và phải chết. Khoa Thần học ở những thế kỷ đầu đã ghi nhận những cuộc tranh luận nảy lửa về vấn đề này. Để tìm cách dung hòa, người ta đã đưa ra nhiều lập luận như: có thể Đức Giê-su chỉ mang một ảo thân, nên khi Chúa bị đóng đinh và chết, thì đó là thân xác giả. Đó là thuyết “Ảo thân – Docetism” do trường phái “ngộ đạo” ở thế kỷ thứ II chủ trương. Lập luận này đã bị kết án là lạc giáo. Giáo lý chính thức của Giáo hội dạy: Con Thiên Chúa đã chết trên thập giá. Đó là một cái chết sinh học của một con người. Con Thiên Chúa đã chết vì yêu thương, và thập giá vẫn là một huyền nhiệm.
Theo Tin Mừng thánh Mát-thêu, khi nghe Chúa Giê-su nói về cuộc khổ nạn và cái chết của Người, thánh Phê-rô cũng không thể chấp nhận nổi. Ông đã theo Thầy mình được vài năm. Ông đã chứng kiến các phép lạ Người thực hiện với quyền năng của Thiên Chúa. Ngay trước đó, ông vừa tuyên xưng Thầy mình là Đức Ki-tô, Con Thiên Chúa hằng sống. Giờ đây, khi nghe Chúa Giê-su tiên báo cuộc khổ nạn, ông khẳng định: không bao giờ điều ấy lại xảy ra! Thật không may cho ông, Chúa Giê-su lại quở trách và gọi ông là Sa-tan, và ý tưởng của ông chỉ là ý tưởng của loài người.
Giống như thánh Phê-rô, chúng ta vẫn có thói quen áp dụng cho Thiên Chúa những tư tưởng của con người, của cá nhân chúng ta. Chúng ta vẫn muốn “đi trước” Thiên Chúa trong mọi suy đoán và quyết định. Thiên Chúa không suy nghĩ và hành xử như con người. Lịch sử đã chứng minh điều đó. Và thế là, hai ngàn năm đã qua, thập giá, vốn dĩ là dụng cụ thi hành án tử, đã trở thành biểu tượng của hy vọng. Những ai theo Chúa Giê-su, không có giải pháp nào khác là vác thập giá. Nhiều khi chúng ta có khuynh hướng giống như Phê-rô, đó là muốn một Đức Giê-su không vác thập giá; muốn một Giáo hội dễ dãi; hay muốn theo Chúa nhưng không muốn hy sinh.
“Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo”. Xin nhấn mạnh đến hai chữ “mình” trong câu nói của Chúa.
Tại sao lại phải từ bỏ mình? Vì chướng ngại lớn nhất trong hành trình theo Chúa là cái tôi ích kỷ. Hàng ngàn hàng vạn câu chuyện tiêu cực xảy ra trong xã hội (kể cả trong Giáo hội!), đều có nguyên nhân là cái tôi ích kỷ quá lớn. Vì cái tôi mà con người chém giết nhau, huynh đệ tương tàn, cha con chẳng còn nhìn nhau nữa.
Tại sao lại phải vác thập giá mình?
Vác thập giá mình là nhận ra những yếu đuối và khuyết điểm nơi bản thân, để canh tân và sửa đổi. Ta sẽ hiểu rõ hơn qua lời Chúa Giê-su liền sau đó: “Được cả thế gian mà mất linh hồn thì được ích gì?” Như thế, khi từ chối vác thập giá của bản thân, chúng ta có nguy cơ đánh mất chính mình. Chỉ khi nào chúng ta nghiêm túc và kiên nhẫn vác thập giá của bản thân, chúng ta mới có thể vác đỡ thập giá cho anh em. Vác thập giá mỗi ngày là không than trách, không trốn tránh khi gặp khó khăn, nhưng đón nhận với tình yêu.
Thập giá là con đường chung của những ai muốn theo Chúa. Ngôn sứ Giê-rê-mi-a đã trải bao gian nan, khi ông trung thành chuyển tải thông điệp của Chúa đến với dân tộc Ít-ra-en. Bài đọc I là lời than vãn của ông trước những đau khổ ấy. Ông thưa với Chúa: “Vì lời Đức Chúa mà con đây bị sỉ nhục và chế giễu suốt ngày”. Tuy vậy, dù lâm vào bất cứ hoàn cảnh nào, vị ngôn sứ vẫn trung thành với Chúa. Ông đã dùng cách diễn tả rất lãng mạn: “Ngài đã quyến rũ con, và con đã để cho Ngài quyến rũ”. Điều đó cho thấy, vị ngôn sứ luôn dành tình yêu trọn vẹn cho Thiên Chúa, Đấng ông phụng sự. Trong một xã hội tỷ lệ người Công giáo rất thấp, đôi khi chúng ta cũng mang tâm trạng giống như ngôn sứ Giê-rê-mi-a, trước lời đàm tiếu đầy thành kiến của những người xung quanh. Chấp nhận những đàm tiếu đó với đức tin và sự khiêm tốn, đó cũng là vác thập giá theo Đức Giê-su.
Hình ảnh thập giá không hoàn toàn là đau khổ bi quan và tiêu cực. Thập giá chỉ là một chặng dừng trước khi đạt tới vinh quang. Hãy đọc tiếp những gì Chúa Giê-su muốn nói: “Con Người sẽ đến trong vinh quang của Cha Người, cùng với các thiên sứ của Người, và bấy giờ Người sẽ thưởng phạt ai nấy xứng việc họ làm”. Quả vậy, sau thập giá là phục sinh. Sau đau khổ là hạnh phúc đang chờ.
Nếu Đức Giê-su đã hiến thân trên thập giá, Ki-tô hữu hôm nay được mời gọi liên kết với hy tế của Ngài. Thánh Phao-lô (Bài đọc II) đã dùng ngôn từ của phụng vụ để nói với giáo dân Rô-ma. Nếu thời Cựu ước xa xưa, người ta dâng cho Thiên Chúa chiên cừu, bò dê và các của lễ trần tục, thì nay các Ki-tô hữu có thể “dâng lên Thiên Chúa chính thân mình, là của lễ sống động, thánh thiện và đẹp lòng Thiên Chúa. Đó là cách thức xứng hợp để anh em thờ phượng Người”. Khi dâng chính mình làm của lễ, người tín hữu sống mầu nhiệm thập giá một cách cụ thể.
“Lạy Thiên Chúa, Ngài là Chúa con thờ, ngay từ rạng đông, con tìm kiếm Chúa. Linh hồn con đã khát khao Ngài!” (Đáp ca). Cảm tạ Chúa đã ban cho chúng ta hồng ân đức tin. Dẫu rằng vẫn còn đó những gian nan vất vả trong cuộc đời, nhưng chắc chắn mỗi chúng ta đều đã có lúc cảm nhận được niềm vui và an bình Chúa dành cho chúng ta, khi chúng ta miệt mài khao khát và tìm kiếm Người.
+TGM Giuse Vũ Văn Thiên
Nguồn: tonggiaophanhanoi.org
