03/03/2026
Kính bạch chư Tôn đức,
Kính thưa chư vị tộc trưởng, quý hương chức và toàn thể bà con Phật tử thân thương.
Đêm rằm tháng Giêng – đêm trăng tròn đầu tiên của năm mới – từ bao đời nay đã đi vào tâm thức dân tộc như một mốc son linh thiêng. Ông bà ta thường nói: “Cúng cả năm không bằng rằm tháng Giêng.” Bởi lẽ, đây không chỉ là một nghi lễ tín ngưỡng, mà còn là khoảnh khắc để mỗi người lắng lòng, hướng thiện, mở ra một năm mới bằng niềm tin trong sáng và tâm nguyện chân thành.
Hôm nay, tại mái chùa Quang Đức thân thương của thôn Đức Bưu, chúng ta cùng vân tập về trước Tam Bảo, thành kính dâng hương, tụng kinh, cầu an đầu năm Bính Ngọ. Hai chữ “cầu an” nghe giản dị, nhưng chứa đựng chiều sâu của đạo lý và nhân sinh.
Cầu an – trước hết không phải là cầu xin một sự ban phát từ bên ngoài. Trong ánh sáng giáo pháp của Đức Phật, an lạc chân thật bắt nguồn từ tâm thanh tịnh. Khi tâm không còn tham lam, sân hận, si mê; khi mỗi người biết sống thiện lành, biết nhường nhịn, bao dung và yêu thương – thì đó chính là nền tảng của an vui. Vì vậy, cầu an đầu năm chính là dịp để chúng ta quay về điều phục thân tâm, phát nguyện sống tốt đẹp hơn trong năm mới.
Cầu an còn là cầu cho gia đình được ấm êm, con cháu hiếu thuận, trên thuận dưới hòa. Sau những ngày Tết sum vầy, tiếng cười còn vang trong mỗi mái nhà, ta cùng nhau trở về chùa để nhắc nhở rằng hạnh phúc không chỉ nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà nằm ở sự thuận hòa trong từng lời nói, từng ánh mắt.
Cầu an cũng là cầu nguyện cho quốc thái dân an, mưa hòa gió thuận. Một năm mới mở ra, người nông dân mong ruộng đồng xanh tốt, người buôn bán mong làm ăn chân chính hanh thông, người học trò mong tấn tới, người già mong mạnh khỏe. Tất cả những ước nguyện ấy hòa quyện lại thành lời nguyện chung: cho đất nước yên bình, xã hội ổn định, nhân dân an lạc.
Trong ý nghĩa sâu xa hơn, cầu an đầu năm còn là nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam. Từ bao đời, cứ sau những ngày đón Tết, bà con lại cùng nhau về chùa, thắp nén nhang thơm, dâng mâm lễ mộc mạc mà chân tình. Đó không chỉ là tín ngưỡng, mà còn là sự gắn kết cộng đồng, là tình làng nghĩa xóm được nuôi dưỡng qua từng mùa xuân.
Làng Đức Bưu của chúng ta vốn là một làng nghề truyền thống với những món bánh bèo, bánh nậm, bánh lọc đậm đà hương vị quê hương. Từng chiếc bánh được làm nên từ đôi bàn tay khéo léo, từ hạt gạo trắng ngần, từ tấm lòng cần mẫn của bà con. Hôm nay, những sản vật quê nhà ấy cũng được dâng lên cúng Tam Bảo. Đó là biểu tượng của lòng tri ân – tri ân đất trời đã cho mưa thuận gió hòa, tri ân tổ tiên đã gìn giữ nghề truyền thống, tri ân nhau vì đã cùng chung tay xây dựng xóm làng.
Sự hiện diện đông đủ của chư vị tộc trưởng, các họ tộc và toàn thể bà con trong đêm rằm này chính là minh chứng cho tinh thần đoàn kết. Khi các họ tộc cùng hướng về Tam Bảo, cùng chắp tay nguyện cầu, thì đó không chỉ là nghi thức tâm linh, mà còn là lời cam kết sống nghĩa tình, sống có trước có sau, giữ gìn gia phong và đạo lý.
Nguyện cầu an đầu năm cũng là lời nhắc nhở mỗi người hãy tự thắp sáng ngọn đèn chánh niệm trong lòng mình. Nếu mỗi gia đình là một tế bào lành mạnh, thì cả làng sẽ bình an; nếu mỗi người biết sống thiện, thì xã hội sẽ hiền hòa. Bình an không ở đâu xa – bình an bắt đầu từ một ý nghĩ thiện lành, một lời nói ái ngữ, một hành động sẻ chia.
Đêm rằm tháng Giêng, trăng tròn viên mãn. Ánh trăng ấy như biểu tượng của tâm Phật sáng trong. Chúng ta quỳ trước Tam Bảo không phải để xin điều gì vượt ngoài nhân quả, mà để phát nguyện gieo những hạt giống tốt lành cho năm mới: gieo hạt giống hiếu kính, hạt giống trung tín, hạt giống bao dung và trách nhiệm.
Nguyện cho năm Bính Ngọ này, được mưa hòa gió thuận, mùa màng bội thu, nghề truyền thống ngày càng phát triển. Nguyện cho mọi nhà an vui, mọi người thân tâm thường lạc. Nguyện cho quốc thái dân an, đất nước thanh bình, nhân dân thịnh vượng.
Và trên hết, nguyện cho mỗi chúng ta biết sống trọn vẹn trong hiện tại, giữ gìn đạo tâm, gìn giữ tình nghĩa như giữ gìn hơi thở của chính mình.
Nam mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát.
