23/06/2013
TỔ ĐÌNH VIÊN QUANG
Tổ đình Viên Quang tại Đội 3, thôn An Châu, xã Bình Thới, huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
Tổ đình do Hòa thượng Bảo Ấn khai sơn vào thời Minh Mạng (1820-1840). Ngài họ Trịnh, sinh năm Mậu Ngọ (1798), quê làng Tráng Liệt, tổng Nghĩa Hà, nay là xã Nghĩa Hòa, Tư Nghĩa, Quảng Ngãi. Đời thứ 37 Lâm Tế Chánh Tông, đệ tử của Hòa thượng Quảng Tế (chùa Tây Thiên, Bình Sơn). Húy Toàn Chiếu, thượng Trí hạ Minh, hiệu Bảo Ấn.
Năm Đinh Hợi – 1827 (năm Minh Mạng thứ 7), Chư sơn Quảng Ngãi cung thỉnh Ngài về trụ trì chùa Thiên Ấn, kế vị Đệ Nhị Tổ sư Khánh Vân Hòa thượng. Ngài viên tịch vào giờ Ngọ ngày 29 tháng 6 năm Bính Dần – 1866, niên hiệu Tự Đức thứ 18, mộ tháp tại đây và tôn danh Đệ Tam Tổ sư Sắc tứ Tổ đình Thiên Ấn.
Năm Ất Sửu – 1865, Hòa thượng Chương Nhẫn – Tuyên Tâm – Từ Nhơn được Tổ Bảo Ấn cử về trụ trì chùa Viên Quang thay thế Hòa thượng Chương Cao – Viên Thiệu – Tánh Không vừa viên tịch. Ngài sinh năm Giáp Ngọ (1834), thế danh La Văn Mau, con nuôi của Bảo Ấn Hòa thượng, đổi tên là Trịnh Quang Doãn, viên tịch năm Đinh Dậu (1897), bảo tháp tại Tổ đình Viên Quang. Năm Tự Đức thứ 26 (Giáp Tuất-1874), Tổ đình được phong “Sắc tứ Viên Quang Tự”. Ngoài Viên Quang, Ngài còn kiêm trụ trì các chùa Tây Thiên và Diệu Giác (Bình Sơn).
Trong tập Khánh Anh Văn Sao phần “Kỷ niệm” do nhà in Thạnh Mậu ấn hành năm 1952 trang 100, Hòa thượng Khánh Anh viết như sau:
“Sư ông Từ Nhơn được người bây giờ kính là thạc nhân, bởi hình thể cũng khôi ngô hơn chúng. Ngoài đạo của tam giáo ra, Sư ông còn có mấy cái biệt tài làm thầy cả, thầy chúng cả bên Thiền, Thích, Phù Pháp, lễ nghi, âm nhạc, nham độn đều có tài quán chúng! Nhứt là cái nghề viết liễn đối lại thiên tài hơn vì kẹp bút vào ngón cẳng mà viết chứ chẳng cầm nơi tay như hạng người thường”.
Có lệ làng tổ chức hát tại Đình, hương chức nhờ viết ba chữ Thái Bình Ca trong biển hoành phi, sư ông viết Đại Bình Ca. Trùm trưởng đem bức hoành về treo lên chỗ vua ngồi hát bộ, hương chức thấy thế mời sư ông đến hỏi: “Chữ Thái sao Hòa thượng viết bỏ quên cái chấm? Sư ông đáp: “Không phải quên đâu, vì viết đến đó bị ngòi bút khô mực đấy chứ!” Rồi Sư ông bảo mài mực lấy giẻ cuộn tròn, thấm mực, kẹp vào ngón cẳng, đứng dưới đất, hất chân đá lên, cục giẻ trúng ngay vào chữ “Đại” thành ra chữ “Thái”. Ai thấy thế cũng đều khâm phục.”
Tương truyền Ngài hay viết sót nét, khi treo lên, Ngài tùy vào nét chấm, phẩy mà cuộn bông kẹp vào ngón chân đứng dưới đất búng lên trăm lần như một. Tài trát tuyệt này của Ngài xưa nay hiếm có.
- Từ 1897-1908, Hòa thượng Giác Tánh, húy Chơn Khước, thượng Tông hạ Tuyên, hiệu Giác Tánh, kế vị trụ trì (trong khi ngài đang trụ trì chùa Thiên Ấn). Ngài thế danh Lê La Xa (tên trong phú ý là La Văn Xa), sanh năm Canh Dần (1830), quê làng Sung Tích, nay là Tịnh Long, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi. Con nuôi của Bảo Ấn Hòa thượng nên đổi tên là Trịnh Quang Việt. Ngài viên tịch vào giờ Ngọ ngày mùng 1 tháng 3 năm Mậu Thân – 1908.
- Từ 1911-1920, Hòa thượng Hoằng Đề, húy Ấn Đàn, thượng Tổ hạ Duyệt, hiệu Hoằng Đề, kế vị trụ trì Sắc tứ Tổ đình Viên Quang. Ngài viên tịch năm Canh Thân (1920), mộ tháp tại Tổ đình Viên Quang.Tháp ngài được kiến lập trong vườn chùa
- Từ 1920-1961, Hòa thượng Phước Huệ, húy Chơn Định, thượng Đạo hạ Chí, hiệu Phước Huệ, kế vị trụ trì. Ngoài ra Ngài còn khai sơn chùa Viên Phước (xã Bình Trị) và chùa Kim Long (xã Bình Mỹ). Ngài viên tịch năm Tân Sửu (1961), mộ táng tại Tổ đình Viên Quang.
- Từ 1962 đến nay, do Hòa thượng Thích An Tường, pháp danh Như Tràng, hiệu Giải Quới, kế vị trụ trì. Hòa thượng thế danh Trịnh Giải Quới, sinh năm 1925, quê xã Bình Thới, huyện Bình Sơn Ngài cố vấn HĐTS Phật Giáo Quảng Ngãi, Nguyên chánh đại diện Phât Giáo Huyện Bình Sơn, Nguyên ủy viên MTTQ huyện Bình Sơn,phó tăng thống huyện Bình Sơn. nguyên ủy viên HĐTS Phật giáo Tỉnh Quảng Ngãi.nguyên Tăng phó tỉnh Quảng Ngãi. . Năm 1996, kiêm nhiệm trụ trì chùa Thiên Bút (Tp.Quảng Ngãi).
Vào giờ Tuất ngày 13 tháng 4 năm Quý Tỵ. Ngài đã thâu thần viên tịch Tại Tổ Đình Sắc Tứ Viên Quang
Tổ đình Viên Quang hướng về Nam, vách gạch, lợp ngói. Diện tích xây dựng 400m2, trong tổng thể một mẫu rưỡi (có sổ đỏ). Pháp khí có trống cỡ trung và hai Hồng chung, mỗi cái nặng 100kg. Một do từ thời Tổ khai lưu di tích, một do Tổ đình chú tạo.
Vì thời gian và ảnh hưởng thời tiết của miềm trung chùa đã xuống cấp và hử hõng nặng đạo hữu nhiều vì vậy Hòa Thượng An Tường chủ trương trùng tu lại ngôi Bảo Điện vào ngày 14-3-2011( Âl) và khánh thành vào ngày 15/16/17-10-2012 ( âl)
Ngày hiệp kỵ vào mồng 6 tháng 12 âm lịch hằng năm
đệ tử Thị Thành - Trịnh Quang Đạt đăng
