22/07/2026
3 days away from “Christmas in July”
Chúng con xin chân thành cảm ơn Cha Giuse Ngô Sĩ Đình, OP, đã đồng hành cùng chúng con trên hành trình làm sáng tỏ căn tính của một soeur thuộc Hội Dòng Chúa Giêsu Hài Đồng qua châm ngôn sống: Vinh danh Thiên Chúa - Bình an cho nhân loại.
Nhờ sự hướng dẫn của Cha, chúng con thêm xác tín vào sứ mạng tiếp nối bài ca của các thiên thần, để vinh quang Thiên Chúa được nhiều người nhận biết và nhân loại được hưởng bình an.
THÁNH GIÁ GDPH
Nhìn vào Thánh giá độc đáo của Hội dòng Chúa Giêsu Hài Đồng, chắc ai cũng thắc mắc các mẫu tự GDPH có ý nghĩa gì. Tôi cũng đã từng thắc mắc như thế, cho tới khi được Sơ bề trên giải thích đó là các mẫu tự đầu của GLORIA DEI PAX HOMINIBUS. Vinh danh Thiên Chúa và bình an cho nhân loại. Lời bài thánh ca đầu tiên được cất lên trên trái đất từ khi Con Thiên Chúa, Hoàng tử Hoà bình, đến chia sẻ cuộc sống con người. Hội dòng nhận sứ mạng tiếp nối bài ca ấy trong lịch sử, làm cho vinh quang của Thiên Chúa được nhiều người nhận biết và nhờ đó nhân loại được bình an.
Thánh ý Thiên Chúa an bài để thánh giá GDPH đến với dân tộc Việt Nam trong một hoàn cảnh hết sức đặc biệt. Thực vậy, năm 1974 là giai đoạn chiến tranh khốc liệt ở Việt Nam, mọi người đều khao khát hoà bình. Không ít người đã nghĩ đến chuyện tìm một vùng đất khác an bình hơn. Trong hoàn cảnh đó, bốn nữ tu đầu tiên của Hội dòng mang thánh giá GDPH đến miền Nam Việt Nam giữa ầm ỳ tiếng bom đạn. Vài tháng sau, ngưng tiếng súng. Tuy nhiên, ngay cả khi hết chiến tranh, lòng người vẫn ngổn ngang, cuộc sống con người vẫn phải trải qua nhiều lo lắng bất an.
Từ thế kỷ thứ IV, thánh Augustino đã đặt câu hỏi bình an là gì, làm thế nào để có bình an? Trong tác phẩm Thành đô Thiên Chúa, thánh nhân đã giải thích bình an là kết quả của một sự yên lặng khi mà những xao động cả trong thân xác lẫn tâm hồn con người dừng lại. Tư tưởng đó được cô đọng trong công thức “bình an là sự thinh lặng trong trật tự” (tập 19, chương 13). Gần 10 thế kỷ sau, thánh Tôma Aquinô lấy lại công thức này giải thích thêm. Theo ngài, khát vọng tự nhiên và căn bản nhất của muôn vật là mong cho mình được điều tốt lành; thế mà, bình an là đối tượng sâu xa nhất của điều tốt lành đó. Ngài nhìn vào thế giới tự nhiên để nhận định về sự bất an nơi con người. Các sự vật trong thiên nhiên đều chuyển động để tạo nên thế đứng yên tĩnh cho mình. Con người cũng vậy, chỉ có bình an đích thực khi những khát vọng của con người cả tâm hồn lần thể xác được thoả mãn. Chắc chắn bình an như thế khác với sự ổn định gượng ép bên ngoài. Chính Đức Kitô cũng đã nhấn mạnh tới ý nghĩa của bình an này khi Ngài gởi lời chào bình an của Đấng Phục sinh: Chúc anh em được bình an. Lời chào làm vang lại những tâm sự trong bữa tiệc ly “Thầy để lại bình an cho anh em, Thầy ban cho anh em bình an của Thầy. Thầy ban cho anh em không theo kiểu thế gian. Anh em đừng xao xuyến cũng đừng sợ hãi” (Ga 14,27). Sự bình an đích thực khi Đức Kitô đã chiến thắng tội lỗi của con người với những hệ luỵ của nó. Không còn xao xuyến, không còn sợ hãi. Đó chính là sự yên tĩnh trong trật tự. Sự bình an của mỗi cá nhân cũng như bình an giữa con người với nhau đều phải xây dựng trên tình trạng không còn xao xuyến, không còn sợ hãi đó. Có thể nói không còn xao xuyến là sự yên tĩnh trong mỗi cá nhân và không còn sợ hãi là sự yên tĩnh giữa con người với nhau.
Để có được sự yên tĩnh trong trật tự đó, thánh Tôma Aquinô nói tới yêu cầu của sự đồng tâm hoà hợp, nhưng không phải bất cứ sự đồng tâm nào, mà là đồng tâm đặt nền tảng trên hiệp nhất qua tình yêu. Sự đồng tâm này không phải theo kiểu “sống chung với lũ” mà là hiệp nhất thực sự dựa trên sự hiệp nhất với Thiên Chúa. Sự hiệp nhất nhờ đức ái sẽ làm dịu trọn vẹn con người kể cả những ham muốn dục vọng tự nhiên. Chỉ lúc đó mới có bình an đích thực.
Công thức bình an tuy có vẻ đơn giản, chỉ có hai yếu tố: yên tĩnh và trật tự, hay nói đúng hơn là yên tĩnh của trật tự. Trong thực tế, nhiều khi người ta lại quên đi một trong hai yếu tố đó, như thế sẽ đưa đến một thứ bình an giả tạo. Nếu chỉ có yên tĩnh mà không có trật tự, nguy cơ xảy ra là mỗi người làm theo ý mình, mạnh ai nấy sống, miễn là không “quấy rầy” hoặc “can thiệp vào” đời sống của người khác. Bên ngoài có vẻ yên tĩnh, lặng lẽ, nhưng thực chất lại là hỗn độn, vô trật tự, bởi vì thiếu hướng đi chung, tức là thiếu sự đồng tâm vốn nối kết các hoạt động riêng lẻ của mỗi người. Nhất là khi mỗi người chỉ tập trung vào “việc của mình”, đời sống của “mình”, thời gian của “mình”, sứ vụ của “mình”; người ta sống lặng lẽ bên cạnh nhau mà không có một hướng đi chung. Ngược lại chỉ đề cao trật tự mà lại thiếu sự yên tĩnh, sẽ đưa đến chủ nghĩa độc đoán, thiếu đi tình người. Con người không phải là một bộ máy hay những thành phần trong một bộ máy, làm việc chăm chỉ, trật tự mà không biết mình đang sống với ai. Một cộng đoàn tìm kiếm thứ bình an chỉ xây dựng trên trật tự như thế, dễ đưa đến tình trạng im lặng đồng lõa hoặc hèn nhát; có khi dưới danh nghĩa tìm kiếm trật tự nên mất đi khả năng giúp nhau sửa lỗi một cách chân thành.
Cách đây hơn 500 năm, nhà thám hiểm Ferdinand Magellan người Bồ Đào Nha, thực hiện chuyến hải trình vòng quanh thế giới vào năm 1521. Khi vượt quả mũi Hảo Vọng, tiến vào vùng đại dương rộng lớn, quá bất ngờ trước những cơn gió thuận lợi, ông liền đặt tên cho đại dương mới này là Thái Bình Dương. Có ai ngờ đâu tên Biển Thái Bình được đặt cho một đại dương rộng lớn, rộng hơn cả tất cả các lục địa cộng lại, nhưng thực tế lại là vùng biển chẳng thái bình chút nào. Thái Bình Dương vẫn âm ỷ những “xao động”, cụ thể là gần đây nổi lên hai hiện tượng El Nino và La Nina, tình trạng biến đổi khí hậu gây thiệt hại không ít cho con người. Ước mong thay thánh giá GDHP đã hiện diện trên mảnh đất bên bờ Thái Bình Dương này đem lại sự bình an đích thực cho những con người được GDHP đồng hành.
Lm Giuse Ngô Sĩ Đình, OP
