05/11/2018
FEATURING VÀ DUET
Trong âm nhạc, 2 từ "featuring" và "duet" được sử dụng khá phổ biến. Nhưng không phải ai cũng hiểu chính xác và sử dụng chính xác 2 thuật ngữ âm nhạc này.
1. DUET LÀ GÌ?
Duet hiểu đơn giản là song ca, là sự kết hợp giữa 2 người trình diễn có vai trò ngang bằng nhau trong tác phẩm âm nhạc, thường dùng cho trường hợp 2 ca sĩ hoặc 2 pianist.
Với trường hợp 2 pianist cùng chơi trên 1 chiếc piano, họ sẽ gọi là "piano duet" hoặc "piano four hands" (piano 4 tay), còn nếu là chơi trên 2 chiếc piano khác nhau, sẽ được gọi là "piano duo".
Nguồn gốc của duet trong chơi nhạc cụ bắt nguồn từ nghệ sĩ huyền thoại Mozart khi ông chơi piano cùng chị gái của mình trong một concert tại London năm 1765. Sau đó, bản sonata duet đầu tiên trên thế giới được phát hành năm 1777. Việc chơi piano duet thường gặp khi giáo viên dạy đàn chơi cùng với học trò.
Với ca sĩ. việc thực hiện duet đã luôn là một phần cấu trúc của opera. Nhiều các tác phẩm opera từ thế kỷ 16 đã sử dụng duet và sau đó trở nên càng phổ biến hơn trong các thế kỷ sau này.
Còn với nền âm nhạc đại chúng, duet thực sự trở nên phổ biến trong thế kỷ 20. Nhiều ca khúc được viết ra giống như một đoạn hội thoại giữa hai người như "Baby, It's Cold Outside", nhưng đại đa số lại chỉ như cùng hát. Có những trường hợp duet là sự ngẫu hứng của các nghệ sĩ, như David Bowie và Freddie McCurry từng cùng ngẫu hứng đối ngẫu sáng tác ca khúc "Under Pressure".
Những ca khúc duet nổi tiếng được nhiều người biết đến nhiều phải kể đến như:
- "Baby It's Cold Outside" của Ricardo Montalbán và Esther Williams
- "Ain't No Mountain High Enough" của Marvin Gaye và Tammi Terrell
- "You're The One That I Want" của John Travolta và Olivia Newton-John
- "Endless Love" của Diana Ross và Lionel Richie
- "Under Pressure" của David Bowie và Queen
- "One Sweet Day" của Mariah Carey và Boyz II Men
- "Scream" của Michael Jackson và Janet Jackson
- "Tell Him" của Barbra Streisand và Celine Dion
- "I'm Your Angel" của R. Kelly và Celine Dion
- "When You Believe" của Whitney Houston và Mariah Carey
- "Beautiful Liar" của Beyonce và Shakira
2. FEATURING LÀ GÌ? VÌ SAO FEATURING LẠI PHỔ BIẾN TỚI VẬY TRONG ÂM NHẠC ĐưƠNG ĐẠI?
Thuật ngữ "featuring" cũng được sử dụng rất phổ biến trong nhiều năm trở lại đây. Featuring có nghĩa là hai hay nhiều nghệ sĩ cùng kết hợp với nhau trong một sản phẩm âm nhạc. Trái với duet, chỉ có 2 nghệ sĩ, có vai trò tương đương, featuring có thể có nhiều hơn 2, và vai trò của họ cũng không cân bằng nhau.
Nói chính xác, "featuring" chính là "guest appearance" - khách mời xuất hiện trong sản phẩm nghệ thuật cụ thể, với âm nhạc, họ là "guest artist" - nghệ sĩ khách mời. Từ "featuring" ra đời để chỉ điều đó. "featuring" còn được viết tắt là "feat.", "ft.", "f/" hay "f.".
Trong những ngày đầu của nền công nghiệp đại chúng, band nhạc thường là một đơn vị ổn định, trong khi khách mời của họ lại không phải là thường xuyên và họ thậm chí hiếm khi được ghi nhận credit trong album cover. Ví dụ điển hình là Eric Clapton không được ghi nhận credit cho phần thể hiện guitar trong ca khúc "While My Guitar Gently Weeps" của nhóm The Beatles khi phát hành.
Cụm từ "featuring" đã được sử dụng lần đầu từ năm 1954 trên BXH UK Singles Chart, với ca khúc "Three Coins In The Fountain" của The Four Aces featuring Al Alberts xếp hạng 5 thời điểm ấy. Cho tới giờ, cụm từ "featuring" đã không còn gì xa lạ và gần như là một phần không thể thiếu, chiếm phần lớn trong nhạc rap, cũng như có ảnh hưởng nhất định tới nhạc rock.
Để có thể có nghệ sĩ khách mời trong sản phẩm âm nhạc, đơn vị sản xuất phải có sự cho phép của hãng đĩa chủ quản của khách mời đó, đồng thời, đảm bảo phần credit trên bìa album phải đề cập tới hãng đĩa chủ quản, thường được thấy dưới dạng "Tên nghệ sĩ, tên Hãng thu âm". Dù vậy, không phải lúc nào cũng dễ dàng nhận được sự cho phép của hãng đĩa khách mời, họ sẽ phải tốn khá nhiều thời gian cho việc này.
Câu hỏi đặt ra là tại sao họ lại muốn có nghệ sĩ khách mời trong sản phẩm âm nhạc của mình? Đó chính là để thu hút thêm sự chú ý bằng việc cho thêm một người nổi tiếng vào trong sản phẩm đó, và ngược lại, những ngôi sao đã có tên tuổi sẽ muốn thêm những nghệ sĩ đang, mới nổi không chỉ để làm mới chính mình và còn để giới thiệu thêm tên tuổi cho nghệ sĩ mới đó. Đặc biệt với nhạc rap, featuring dường như đã trở thành một quy chuẩn bất thành văn để đánh giá sự đa dạng của màn thể hiện.
3. SO SÁNH DUET VỚI FEATURING
Như đã đề cập ở trên, với duet, chỉ có 2 nghệ sĩ có vai trò tương đương, còn featuring có thể có nhiều hơn 2, và vai trò của họ là không bằng nhau.
Từ "duet" đôi khi có thể được thay bằng "and" như trường hợp của "When You Tell Me That You Love Me" của Westlife và Diana Ross. Còn ví dụ điển hình của "featuring" là như trường hợp "Hips Don't Lie" của Shakira và Wyclef Jean, ở đây, Wyclef Jean chỉ đảm nhận vài đoạn rap ngắn trong bài, toàn bộ còn lại do Shakira đảm nhiệm.
Dù vậy, "featuring" trong nhiều trường hợp lại khá mơ hồ khi nghệ sĩ đi "feat" lại lấn át cả nghệ sĩ gốc ban đầu, hay do "feat" quá nhiều nghệ sĩ nên vai trò của nghệ sĩ chính bị mờ nhạt, không còn phân biệt nổi ai mới là chính, ai mới là phụ. Ví dụ như trường hợp của "I'm The One" do DJ Khaled featuring Justin Bieber, Quavo, Chance the Rapper, and Lil Wayne thể hiện.
Ý nghĩa của cụm từ "featuring" cũng khác biệt với EDM. Khi mà các DJ, producer đóng vai trò làm nhạc, họ được ghi nhận credit chính, còn nghệ sĩ feature, dù họ hát toàn bộ bài hát nhưng vẫn chỉ được ghi nhận là featuring mà thôi. Ví dụ như "Clarity" của Zedd feat. Foxes. Cũng có trường hợp hiếm gặp như "We Found Love" của Rihanna feat. Calvin Harris, Rihanna hát, Calvin sản xuất nhạc, giống như mọi trường hợp EDM khác, nhưng khi ghi nhận credit lại ngược lại hoàn toàn, Rihanna là nghệ sĩ chính, còn Calvin chỉ là featured artist. Sau đó vài năm, Calvin cho ra mắt "This Is What You Came For" cũng kết hợp cùng Rihanna, và lúc này, vị trí trong credit đã ngược lại hoàn toàn.
Điều tương tự xảy ra với "Apologize" của OneRepublic. Đây vốn dĩ là một ca khúc của riêng nhóm OneRepublic, nhưng tới khi bản remix do Timbaland nhúng tay thực hiện, họ từ vai trò lead artist bỗng dưng trở thành featured artist, chính xác, khi đó credit thể hiện là "Timbaland presents OneRepublic". Nguyên nhân của trường hợp này là khi đó, danh tiếng của Timbaland đã quá nổi tiếng, trong khi OneRepublic thì hoàn toàn chưa có tên tuổi nào cả, khi ấy, các nhà đài đều nhất loạt đưa tin, là "ca khúc của Timbaland", là "Timbaland with OneRepublic".
Trong âm nhạc đương đại, dường như việc các nghệ sĩ sử dụng featured artist đang ngày càng phổ biến hơn bao giờ hết. Liệu đây là một sự thú vị trong âm nhạc hay là một lối mòn, đã khiến bạn "phát ngán" bởi nghệ sĩ thì quá dựa dẫm danh tiếng của nhau, và bài hát nào cũng phải có thêm rapper vào cho "hợp xu thế"?
---------------
Nguồn: Ghiền US-UK
Trung tâm âm nhạc Thiên Phúc
