07/05/2025
MẬT NGHỊ HỒNG Y, ĐÔI ĐIỀU BIẾT THÊM
Cho đến nay, chúng ta có tổng cộng 266 vị giáo hoàng, sau khi đã loại bỏ ra các vị được gọi là ngụy giáo hoàng, vốn không được tòa thánh công nhận. Thì danh sách quốc gia các vị như sau:
216 vị có xuất thân từ Ý.
- 16 vị từ Pháp (nhiều nhất là từ thời ngôi giáo hoàng đời về vùng Agvignon trong 67 năm từ năm 1309 – 1377, tổng cộng có 7 vị giáo hoàng, trừ 2 vị là ngụy giáo hoàng không được công nhận trong danh sách. Vị giáo hoàng cuối cùng ở Avignon là Gregory 11, dời về lại Roma ngày 13 tháng 9 năm 1376)
- 6 vị từ Đức. Trong đó có đức Penedicto 16 vừa rồi.
- 5 vị từ đế chế Byzantine, mà ngày nay là đất nước Syria.
- 4 vị từ Hy Lạp.
- 3 vị từ vùng đất thánh, tức từ Israel. Trong đó có thánh Phero là giáo hoàng đầu tiên
- 3 vị từ Châu Phi, một vùng đất mà ngày nay ta gọi là Tunisia.
- 2 vị từ Dalmatia, tức ngày nay là nước cộng hòa Croatia.
- 2 vị từ Tây Ban Nha.
- 2 vị từ Bồ Đào Nha.
- 2 vị từ nước Anh
- 1 vị từ Thổ Nhĩ Kỳ
- 1 vị từ Hà Lan.
- 1 vị từ Ba Lan (đức GH Gioan Phaolo 2)
- 1 vị từ Albania
- Và đức GH Phanxico mới vừa qua đời từ Argentina.
Trong mật nghị HY hiện nay, có 1 số vị sau đã suýt soát 80 tuổi, tức sinh năm 1945, xém không còn có khả năng được vào mật viện là các đức HY sau:
1. Đức HYTimothy Radcliffe: Anh, sinh ngày 22 tháng 8
2. Đức HY Joshep Coutts : Pakistan (cựu tổng giám mục Karachi) sinh ngày 21 tháng 7
3. Đức HY Stanislaw Rylko: Ba Lan sinh ngày 4 tháng 7.
4. Đức HY Robert Sarah: Guinea, sinh ngày 15 tháng 6
5. Đức HY Carlos Osoro Sierra: Tây Ban Nha, sinh ngày 16 tháng 5
Trong số 5 vị trên, thì đức HY Anh Timothy Radcliffe chưa là giám mục. Ngài được vinh thăng HY bởi đức GH Phanxico. Nếu ngài được chọn làm giáo hoàng, ngài sẽ được phong chức giám mục trước khi ngài nhận gậy, mũ, nhẫn của giáo hoàng. Người có khả năng phong chức giám mục cho ngài là đức HY niên trưởng, hiện là đức HY Giovanni Battista Re, đã 91 tuổi (1934), và đã hết được vào mật nghị.
Có tổng cộng 9 vị HY niên trưởng được bầu làm giáo hoàng suốt trong lịch sử của giáo hội. Vị gần đây nhất là HY Joseph Ratzinger, tức đức GH Penedicto 16. Vị gần ông nhất là đức HY Gian Pietro Carafa, tức là đức GH Phaolo 4, được bầu tháng 5 năm 1555.
Có 3 đẳng HY trong phẩm trật giáo hội:
- Hồng Y đẳng giám mục là các vị HY có tước hiệu 7 giáo phận xung quanh Roma gồm: Ostia, Palestrina, Albano, Frascati, Porto Santa Rufina, Sabina Poggio Mirteto và Velletri Segni. Hiện nay, có 12 HY thuộc đẳng giám mục.
- HY đẳng linh mục: là người đứng đầu các tổng giáo phận trên khắp thế giới. Như đức HY Mẫn và HY Nhơn của Việt Nam.
- HY phó tế: là HY đứng đầu các bộ trong giáo triều Roma.
Vị nào đã là HY đẳng linh mục mà được điều về nắm 1 bộ thì vẫn là đẳng linh mục. Nhưng vị nào coi thánh bộ là thành viên đẳng phó tế, thì sau 10 năm sẽ được lên hàng đẳng linh mục. Đức HY Phanxico Xavie Nguyễn Văn Thuận của Việt Nam coi bộ công lý và hòa bình từ năm 1994, thay thế đức HY Roger Etchegaray . Ngài coi bộ này 8 năm thì mất, như vậy, ngài vẫn là thuộc HY đẳng phó tế.
Người không phải có chức giám mục, mà thành giáo hoàng lần cuối cùng là đức GH Nikolak 2 năm 1059.
Năm 1179, đức GH Alexandro 3 ra quy định mật viện phải có đủ túc số 2/3 số phiếu để 1 vị HY được chọn làm giáo hoàng.
Mật nghị HY dài nhất trong lịch sử được ghi nhận là năm 1268 sau khi đức GH Clement 9 qua đời. Năm ấy, chỉ có 18 vị HY được vào vòng bầu cử và mật nghị kéo dài .... 1009 ngày, tức 3 năm 9 tháng. Dân chúng phải khóa cửa và chuyển thức ăn rất nhiệm nhặt, khiến các HY đói quá mà bầu ra giáo hoàng cho nhanh. Người được chọn là đức GH Gregory 10.
Cũng chính vị HY này, là người đã ban hành tông hiến mật nghị HY Ubi Periculum ngày 7 tháng 7 năm 1274 tại Lyon (Pháp). Trong tiếng Latin, mật nghị được gọi là Cum Clave. Cum có nghĩa là VỚI. Và Clave có nghĩa là KEY. Trong tiếng Pháp, từ key, chìa khóa, người ta đọc là La clé.
Nhưng mãi đến năm 1621, dưới triều đức GH Gregorio 15, ngài có những quy tắc bỏ phiếu kín và ghi lại vào văn bản để lưu vào sổ bộ các cách thức bầu giáo hoàng cách hoàn chỉnh.
Năm 1904, đức Pio mới quy định việc giữ các bí mật trong phòng bầu cử. Nhưng đến thời đức giáo hoàng Penedicto thứ 16, ngài mới quy định việc vạ tuyệt tông tiền kết cho bất cứ ai lộ thông tin từ phòng bầu cử ra ngoài.
Việc quy định các mật nghị được tổ chức tại nguyện đường Sistine mới có hiệu lực tuyệt đối từ năm 1878. Trước đó, mỗi lần bầu tổ chức ở các vị trí khác nhau, thường là ở dinh thự giáo hoàng ở Roma. Lần đầu tiên Sistine Chapel được chọn là năm 1492, tức là năm Christpher Columbus tìm ra Châu Mỹ.
Quy định số HY được bầu trước đây là 70 dưới thời đức giáo hoàng Phaolo 6. Đến thời đức GH Gioan Phaolo 2, con số được nâng lên 120, thấp hay hơn thế, tùy năm.
Những HY nào trên 80 hết được quyền vào mật viện được quy định bởi đức Phaolo 6 năm 1970.
Khi 1 giáo hoàng qua đời, thời gian để tang sau khi chôn cất kéo dài 9 ngày. Trong thời gian chờ vị giáo hoàng mới, tất cả các chức vụ đều bị ngưng (thời gian trống tòa). Trừ các đức HY giám quản thành Vatican, HY giám quản đền thờ thánh Phero, HY nhiếp chính và HY chưởng ấn tòa ân giải. HY nhiếp chính (Latin: Camerlengo) là người xác nhận đức GH đã chết bằng 3 lần hỏi. Ngài cùng với HY đoàn gồm 3 vị phụ giúp, ra các quyết định trong thời gian trống tòa. Và cũng là người hỏi tân chức có chấp nhận vai trò là giáo hoàng hay không? Hiện nay, đức HY nhiếp chính là HY Dublin, Ái Nhĩ Lan, HY Kevin Farrell. Ngài sinh ngày 2 tháng 9 năm 1947.
Ở cấp giáo phận cũng thế. Tất cả các chức vụ như linh mục đại diện đều bị ngưng cho đến khi có giáo hoàng mới.
Trình tự sau khi được chọn như sau: HY nhiếp chính hỏi người được bầu có ưng thuận lãnh nhận vai trò là giáo chủ mới của giáo hội công giáo không? Nếu ngài say Yes, thì đến chuyện hỏi tước hiệu ngài muốn chọn cho triều đại mới. Sau đó các HY đến trước bị tân chức và thề hứa sự tuân phục. Tiếp theo, đức giáo hoàng qua phòng thay quần áo đến thử đồ, đeo nhẫn, trao gậy, rồi ra ban công chào công chúng. Xuống hầm mộ để viếng nhục thân 2 thánh Phero & Phaolo tông đồ. Nếu ngày hôm đó đã trễ, ngày hôm sau, ngài sẽ xa giá qua đại thánh đường Laterano, nơi có chiếc ghế giám mục thành Roma và như 1 hình thức nhận giáo xứ mới.
Chỉ còn vài giờ nữa là mật viện sẽ diễn ra. Hàng trăm ngàn người đã đổ về Roma cùng với các hãng thông tấn hàng đầu trên thế giới. Con số du khách đông đảo nhất đổ về giáo đô là từ ...Mexico. Số visa nhập cảnh đã tăng lên ... 500% từ ngày 5 đến 14/5. Và dĩ nhiên, con số thính giả nghe đài Vatican News cũng tăng lên 1 con số đáng kinh ngạc là 283% so với những ngày trước đó.
Chúng ta cùng cầu nguyện để Thánh Thần Chúa ngự xuống trên các vị Hồng Y cử tri . Hy vọng chúng ta sẽ có vị giáo hoàng như lòng Chúa mong muốn.
