16/03/2024
KHẨU NGHIỆP
𝐓𝐇𝐄 𝐍𝐄𝐆𝐀𝐓𝐈𝐕𝐄 𝐊𝐀𝐑𝐌𝐀 𝐂𝐀𝐔𝐒𝐄𝐃 𝐁𝐘 𝐒𝐏𝐄𝐄𝐂𝐇
Một trong những nghiệp xấu mà chúng ta mắc phải nhiều nhất, thường xuyên nhất đó chính là khẩu nghiệp! Và phụ nữ thì dễ phạm khẩu nghiệp nhiều hơn nam giới.
Vậy khẩu nghiệp bao gồm những gì, có phải chỉ nói dối mới là khẩu nghiệp không?
Dân gian có câu: ‘’ khẩu xà tâm Phật’’, điều này so với quan điểm Phật giáo là hoàn toàn sai! Bởi vì, “ý làm chủ các pháp”, một người suy nghĩ từ bi, thiện lành thì không thể nói ra những lời lẽ như dao găm khiến người ta tổn thương cùng cực được!
Trong Kinh có dạy về các quả báo của khẩu nghiệp, ví dụ như kiếp sau sẽ bị đoạ làm súc sinh, mặt mũi xấu xí,… Khoan khoan, không cần phải chờ đến kiếp sau! Với bản thân con, sau những lần tạo khẩu nghiệp như nói những lời ‘’vô tri’’, để miệng đi chơi xa, buôn chuyện tầm phào, bàn luận về người khác…thì quả báo đến ngay lập tức. Con đã mất tiền, mất bạn, mất danh dự, mất thời gian, mất cả người yêu thương mình hơn sinh mệnh. Mặc dù sám hối hằng ngày, sám hối từ ngày này qua ngày khác, nhưng nghiệp chỉ giảm chứ vẫn chưa hết.
Đôi khi chúng ta cho rằng những lời mình nói là không sai, cũng chằng gây hại đến ai, nhưng vẫn tạo ra trùng trùng biển nghiệp. Trong những cách khẩu nghiệp sau đây, bạn có từng phạm qua?
1. Nói nhiều: Sự thật là người nói nhiều thì sẽ phạm lỗi nhiều hơn người khác. Đặc biệt với người tu, việc phát ngôn nhiều sẽ khiến ta bị mất khí, mất chất liệu bình an, mất phước, mất chánh niệm.
Có câu: Nói dài nói dai thành nói dại.
2. Nói khi giận dữ:
Phần lớn những câu nói khi chúng ta đang tức giận thường khiến ta hối hận về sau. Đôi khi ngay cả với những người mình yêu thương nhất, lúc tức giận cũng khiến ta mất hết lý trí, buông ra những lời tổn thương. Mà lời nói cũng như cung tên, một khi đã bắn ra thì không rút lại được. Có thể người ta làm tổn thương sẽ bỏ qua và tha thứ, nhưng vết thương lòng thì mãi mãi sẽ không bao giờ liền sẹo!
3. Buôn chuyện, nói xấu sau lưng người khác chính là khẩu nghiệp. Cho dù những điều bạn nói là đúng, thì đó là nhân quả của người ta, nghiệp họ gây ra họ sẽ phải chịu. Hơn nữa, bạn không sống cuộc đời của họ, bạn mãi mãi sẽ không hiểu được những điều người khác phải chịu đựng và trải qua.
4. Nói những lời cay nghiệt: Mắng chửi, chê bai, nạt nộ, trù ẻo, dùng những lời lẽ ác ý, nói vô lễ…Những hành động này đều khiến người khác bị tổn thương và bạn bị mất phước. Cho dù một người có xấu xa cỡ nào, cũng nên bao dung, chừa cho họ một chút khoan hồng, độ lượng, giữ cho bạn sự từ bi cao thượng!
5. Nói quá thẳng: Phật dạy nói lời chân thật, nhưng chân thật không có nghĩa là trần trụi. Có nhiều cách để diễn tả một vấn đề, chẳng hạn như một người không đẹp, ta không cần chê họ lùn, xấu, béo, hói, cận lòi…thay vào đó hãy nhìn vào những nét đẹp của họ. Chê bai không làm ta mạnh và đẹp lên, nó chỉ khiến ta trở lên vô cảm và vô duyên trước sự kém may mắn của người khác.
Có những hoàn cảnh và đối tượng mà chê bai họ là điều cần thiết, nhưng hãy chắc chắn rằng động cơ của người nói là tích cực và thanh tịnh.
6. Nói dối: Nói không đúng sự thật, nói một phần sự thật, thêm thắt chi tiết, nói có thành không, nói lời thêu dệt.
Trong phương tây có cụm từ white lie, có nghĩa là lời nói dối trắng, ý chỉ những lời nói dối không gây hại. Nhưng trên tinh thần Phật giáo thì quan điẻm này không đúng. Bạn nói dối được 1 lần thì sẽ có lần sau.
7. Nói hai lưỡi: kích bác, đâm chọc khiến người ta tranh chấp, cãi vã, khiến gia đình người khác ly tán, đổ vỡ…Không có gì tàn độc hơn việc đâm bị thóc chọc bị gạo.
Thánh Đức Lạt Ma XIV đã từng nói: ‘’Nếu không thể giúp họ, thì ít nhất cũng đừng làm hại họ !’’
8. Nói lời phỉ báng, chế diễu, cao ngạo: Nếu bạn không tin, thì đó là quyền của bạn. Tuy nhiên việc phỉ báng, thoá mạ, cho mình là chân lý mà mặc sức khinh thường những người khác, quan điểm khác, thành quả nỗ lực của người khác thì bạn đã tự làm tổn hại nghiêm trọng phước đức của chính mình.
9. Nói tục, văng bậy cũng là khẩu nghiệp. Có nghiên cứu cho rằng, c.h.ử.i thề khiến người ta giải toả căng thẳng, giảm stress, nhưng đây thật sự là một thói quen xấu. Bản thân Na cũng từng nói bậy bằng tiếng Anh “thành thần”. Hành động tưởng vô bổ này đã từng khiến bản thân phải nhận lấy việc bị chính người mình thương nhất dùng những lời lẽ y như vậy với mình. Đây gọi là couple model, có nghĩa là trong một cặp đôi, nếu bạn xử sự với người kia thế nào, thì họ cũng sẽ có xu hướng copy và đối xử lại với bạn như vậy!
Cũng là chiếc miệng, nhưng có người nói ra hoa ra ngọc, mỗi lời nói đều có giá trị tích cực và được tôn trọng nhất mực. Cổ nhân có câu:
“Lời nói chẳng mất tiền mua
Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”
Tuy nhiên tu khẩu nghiệp không dễ, bởi vì đó là tập khí bao đời, chỉ một giây mất Chánh niệm thì ai cũng có thể gây khẩu nghiệp.
Vậy làm thế nào để tu khẩu nghiệp?
Phật dạy: Nói lời hoà hợp, thanh lịch, ái ngữ, chân thật là tu khẩu nghiệp. Có câu: ‘’Hoạ từ miệng mà ra’’. Vậy nên, nếu không thể nói những lời hay ý đẹp thì chư tổ khuyên ta hãy im lặng! Còn nếu bắt buộc phải nói ra, thì hãy hít thật sâu, nghĩ thật lâu trước khi mở lời bởi vì:
‘’Thân khẩu nó hại xác phàm
Người nào nói quá, hoạ làm khổ thân
Lỡ chân gượng được đứng lên
Lỡ miệng gây hoạ phải đền trả thôi
Trăm năm vật đổi sao dời
Một câu quý giá muôn đời còn ghi
Mở lời trước phải xét suy
Rằng ta cất tiếng ích chi chăng là”
By Amanda Na Nguyen
Tài liệu tham khảo: Kinh Thập Thiện, Đắc Nhân Tâm