10/06/2023
Nguồn gốc Tết Đoan Ngọ tại Việt Nam
Tại Việt Nam, Tết Đoan Ngọ còn được dân gian gọi bằng một cái tên dân dã hơn: Tết diệt sâu bọ, là ngày phát động bắt sâu bọ, tiêu diệt bớt các loài vật gây hại cho mùa màng, trong đó nhiều loài sâu có thể ăn được và chúng được coi như là chất bổ dưỡng.
Trong ca dao Việt Nam cũng có câu: “Tháng tư đong đậu nấu chè/ Ăn tết Đoan Ngọ trở về tháng năm”. Người Việt Nam rất coi trọng tết Đoan Ngọ, xem đây là cái tết quan trọng thứ hai trong năm, chỉ sau Tết Nguyên Đán. Tết Đoan Ngọ còn gọi là tết Nửa năm, tết Đoan dương, tết Trùng ngũ v.v..
Tết Đoan Ngọ xuất hiện trong điển tích dân gian với nhiều dị bản khác nhau. Chuyện kể rằng, vào một năm nọ, người nông dân đang ăn mừng vì được mùa thì sâu bọ kéo đến, ăn mất cây trái, lương thực đã thu hoạch.
Dân làng vô cùng lo lắng không biết làm cách nào để có thể giải được nạn sâu bọ này thì bỗng nhiên có một ông lão từ xa đi tới tự xưng là Đôi Truân. Ông chỉ cách cho dân rằng mỗi nhà lập một đàn cúng đơn giản gồm có bánh gio, trái cây.
Nhân dân làm theo, chỉ một lúc sau, sâu bọ bay đi hết. Lão ông còn căn dặn thêm: Sâu bọ hằng năm vào ngày này rất hung hăng, mỗi năm vào đúng ngày này cứ làm theo những gì ta đã dặn sẽ trị được chúng. Dân chúng biết ơn định cảm tạ nhưng ông lão đã đi đâu mất.
Để tưởng nhớ sự việc trên, dân chúng đặt cho ngày này là ngày 'Tết diệt sâu bọ', có người gọi là 'Tết Đoan Ngọ', vì giờ cúng thường vào giữa giờ Ngọ.
