30/07/2026
ƠN TOÀN XÁ PORTIUNCULA
TỪ TRƯA NGÀY 1 THÁNG 8 ĐẾN NỬA ĐÊM NGÀY 2 THÁNG 8
Hằng năm, vào dịp ngày 2 tháng 8, các tín hữu có thể lãnh nhận ơn toàn xá Portiuncula, còn được gọi là Ơn Tha thứ Assisi, khi thành kính viếng một nhà thờ giáo xứ hoặc một nhà thờ, nhà nguyện thuộc gia đình Phanxicô, đồng thời chu toàn những việc và điều kiện Hội Thánh quy định.
Thời gian lãnh nhận ơn toàn xá được tính từ trưa ngày 1 tháng 8 đến hết ngày 2 tháng 8, nghĩa là đến nửa đêm kết thúc ngày 2 tháng 8.
ƠN TOÀN XÁ LÀ GÌ?
Ơn toàn xá không phải là sự tha thứ tội lỗi mà không cần sám hối, cũng không thay thế Bí tích Hòa giải.
Theo giáo huấn của Hội Thánh, ân xá là việc Hội Thánh, nhờ kho tàng công nghiệp của Đức Kitô và các thánh, tha trước mặt Thiên Chúa những hình phạt tạm còn phải chịu do những tội đã được tha về phần lỗi. Ơn toàn xá tha toàn bộ hình phạt tạm ấy; còn ơn tiểu xá chỉ tha một phần.
Nói cách dễ hiểu: khi một người phạm tội, Bí tích Hòa giải tha tội và phục hồi tình nghĩa với Thiên Chúa. Tuy nhiên, hậu quả và những tổn thương do tội gây ra vẫn cần được thanh luyện. Ơn toàn xá là hồng ân Hội Thánh ban để trợ giúp tín hữu trong tiến trình thanh luyện ấy.
Ơn toàn xá có thể được lãnh nhận cho chính mình hoặc nhường lại để cầu nguyện cho một người đã qua đời. Không thể chuyển ơn toàn xá cho một người khác đang còn sống.
NGUỒN GỐC ƠN TOÀN XÁ PORTIUNCULA
Portiuncula, hay Porziuncola, có nghĩa là “mảnh đất nhỏ”. Đây là tên ngôi nhà nguyện nhỏ kính Đức Maria Nữ Vương các Thiên thần, nằm gần thành Assisi, nước Ý.
Ngôi nhà nguyện này gắn bó đặc biệt với cuộc đời và ơn gọi của thánh Phanxicô thành Assisi. Chính tại đây, thánh nhân đã cầu nguyện, nhận ra hướng đi cho đời sống Tin Mừng của mình, đón nhận thánh Clara vào đời sống thánh hiến và quy tụ những anh em đầu tiên của Dòng Anh Em Hèn Mọn.
Theo truyền thống Phanxicô, vì tha thiết với phần rỗi các linh hồn, thánh Phanxicô đã xin Đức Giáo hoàng Honorius III ban một ân xá đặc biệt cho những ai có lòng thống hối, đến viếng nhà nguyện Portiuncula và cầu nguyện. Đức Giáo hoàng Honorius III đã chuẩn nhận đặc ân này vào ngày 2 tháng 8 năm 1216. Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II xác nhận rằng tại Portiuncula, thánh Phanxicô đã xin Đức Kitô, nhờ lời chuyển cầu của Đức Maria Nữ Vương các Thiên thần, “ơn tha thứ” đặc biệt cho những người hành hương đến nhà nguyện với lòng sám hối.
Vì thế, ơn toàn xá này còn được gọi là Ơn Tha thứ Assisi hoặc Ơn toàn xá Portiuncula.
Theo thời gian, đặc ân ban đầu dành cho nhà nguyện Portiuncula được Hội Thánh mở rộng. Giáo luật về ân xá xác định rằng vào ngày 2 tháng 8, dịp Portiuncula, tín hữu có thể lãnh ơn toàn xá khi thành kính viếng một nhà thờ giáo xứ và đọc kinh Lạy Cha cùng kinh Tin Kính.
CẦN LÀM GÌ ĐỂ LÃNH ƠN TOÀN XÁ PORTIUNCULA?
Trong thời gian được quy định, tín hữu thực hiện việc chính sau đây:
Thành kính viếng một nhà thờ giáo xứ hoặc một nhà thờ, nhà nguyện thuộc gia đình Phanxicô, rồi đọc:
Một kinh Lạy Cha.
Một kinh Tin Kính.
Việc viếng nhà thờ phải được thực hiện với lòng đạo đức, cầu nguyện và hướng về Thiên Chúa, chứ không chỉ là đi vào nhà thờ rồi đọc kinh một cách máy móc. Hội Thánh quy định việc đạo đức gắn với một nhà thờ hoặc nhà nguyện bao gồm việc thành kính viếng nơi ấy và đọc kinh Lạy Cha cùng kinh Tin Kính.
Ngoài việc viếng nhà thờ và đọc hai kinh trên, người tín hữu còn phải chu toàn các điều kiện thông thường để lãnh ơn toàn xá:
1. Xưng tội trong Bí tích Hòa giải.
2. Rước lễ.
3. Cầu nguyện theo ý Đức Giáo hoàng.
4. Có tâm hồn hoàn toàn dứt bỏ mọi quyến luyến đối với tội lỗi, kể cả tội nhẹ.
Điều kiện thứ tư rất quan trọng và đôi khi bị bỏ quên. Không phải chỉ cần xưng tội, rước lễ và đọc một số kinh là tự động nhận được ơn toàn xá. Người lãnh nhận còn phải thật lòng sám hối, không cố tình bám víu vào tội lỗi và chân thành quyết tâm sống theo thánh ý Thiên Chúa.
Nếu đã thực hiện các việc bên ngoài nhưng chưa có sự dứt bỏ hoàn toàn đối với mọi quyến luyến tội lỗi, người tín hữu vẫn có thể lãnh nhận ơn tiểu xá, tùy theo mức độ chuẩn bị và lòng thành của mình.
CẦU NGUYỆN THEO Ý ĐỨC GIÁO HOÀNG NHƯ THẾ NÀO?
Hội Thánh không buộc phải đọc một công thức duy nhất. Người tín hữu có thể đọc một kinh Lạy Cha và một kinh Kính Mừng, hoặc đọc những lời cầu nguyện khác, để hiệp thông với các ý nguyện của Đức Giáo hoàng.
Cần phân biệt rõ:
Kinh Lạy Cha và kinh Tin Kính được đọc khi viếng nhà thờ, là việc chính gắn với ơn toàn xá Portiuncula.
Lời cầu nguyện theo ý Đức Giáo hoàng là một trong những điều kiện thông thường để lãnh ơn toàn xá.
Có thể đọc thêm một kinh Lạy Cha, một kinh Kính Mừng và một kinh Sáng Danh để cầu theo ý Đức Giáo hoàng.
XƯNG TỘI VÀ RƯỚC LỄ CÓ PHẢI THỰC HIỆN ĐÚNG NGÀY 2 THÁNG 8 KHÔNG?
Không nhất thiết phải xưng tội đúng ngày thực hiện việc viếng nhà thờ.
Theo hướng dẫn của Tòa Ân giải Tối cao, việc xưng tội có thể được thực hiện trong những ngày trước hoặc sau khi làm việc được hưởng ân xá. Một lần xưng tội có thể đủ để lãnh nhiều ơn toàn xá trong những ngày khác nhau, miễn là người tín hữu vẫn sống trong tình trạng ân sủng.
Tuy nhiên, để lãnh mỗi ơn toàn xá, cần có một lần rước lễ và một lần cầu nguyện theo ý Đức Giáo hoàng. Tốt nhất, việc rước lễ và cầu nguyện theo ý Đức Giáo hoàng nên được thực hiện trong chính ngày viếng nhà thờ.
CÓ THỂ LÃNH BAO NHIÊU LẦN?
Theo kỷ luật thông thường của Hội Thánh, một tín hữu chỉ có thể lãnh một ơn toàn xá trong một ngày, trừ trường hợp đặc biệt liên quan đến người đang trong giờ lâm tử.
Riêng ơn toàn xá Portiuncula gắn với dịp viếng nhà thờ này được thực hiện trong khoảng thời gian từ trưa ngày 1 tháng 8 đến hết ngày 2 tháng 8. Khi phổ biến cho giáo dân, có thể nói ngắn gọn rằng mỗi người hãy thực hiện việc viếng nhà thờ một lần với đầy đủ các điều kiện, để lãnh một ơn toàn xá cho chính mình hoặc nhường cầu cho một người đã qua đời.
Không nên hiểu rằng cứ đi vào nhiều nhà thờ, hoặc đọc kinh nhiều lần trong cùng một ngày, là sẽ nhận được nhiều ơn toàn xá.
CÓ THỂ NHƯỜNG ƠN TOÀN XÁ CHO NGƯỜI ĐÃ QUA ĐỜI KHÔNG?
Có.
Người tín hữu có thể lãnh ơn toàn xá:
Cho chính mình.
Hoặc nhường để cầu nguyện cho một người đã qua đời.
Khi nhường cho người đã qua đời, chúng ta không xác định hoặc bảo đảm theo ý riêng rằng ơn ấy phải được áp dụng cho một linh hồn cụ thể như thế nào. Chúng ta khiêm tốn phó dâng người quá cố cho lòng thương xót và sự phân định công minh của Thiên Chúa.
Ơn toàn xá không thể được nhường cho một người khác đang còn sống.
Ý NGHĨA THIÊNG LIÊNG CỦA ƠN THA THỨ ASSISI
Ơn toàn xá Portiuncula không phải là một hình thức “đổi kinh lấy ơn”, càng không phải là một cách thức dễ dàng để tránh né sự hoán cải.
Trung tâm của ơn này là lòng thương xót, sự tha thứ và hòa giải.
Thánh Gioan Phaolô II nhấn mạnh rằng sứ điệp đặc biệt phát xuất từ Portiuncula là sứ điệp của ơn tha thứ và hòa giải: Thiên Chúa giàu lòng thương xót, luôn tuôn đổ ân sủng trên những người sẵn sàng đón nhận, thống hối và đổi mới đời sống.
Đức Giáo hoàng Biển Đức XVI cũng nhắc lại truyền thống về thị kiến của thánh Phanxicô tại Portiuncula. Trong thị kiến ấy, thánh nhân xin Chúa ban một ơn tha thứ đặc biệt, rồi vui mừng loan báo cho các anh em rằng Thiên Chúa muốn mọi người được hưởng hạnh phúc thiên đàng.
Do đó, khi lãnh ơn toàn xá Portiuncula, người tín hữu được mời gọi:
Trở về với Thiên Chúa bằng lòng sám hối chân thành.
Giao hòa với anh chị em.
Từ bỏ những quyến luyến bất chính.
Làm mới lại đời sống cầu nguyện.
Sống lòng thương xót với mọi người.
Cầu nguyện cho những người đã qua đời.
THÔNG BÁO NGẮN GỌN DÀNH CHO CỘNG ĐOÀN
LƯU Ý VỀ ƠN TOÀN XÁ PORTIUNCULA
Từ trưa ngày 1 tháng 8 đến hết ngày 2 tháng 8, các tín hữu có thể lãnh một ơn toàn xá Portiuncula khi thành kính viếng một nhà thờ giáo xứ hoặc một nhà thờ, nhà nguyện thuộc gia đình Phanxicô và đọc tại đó một kinh Lạy Cha cùng một kinh Tin Kính.
Đồng thời, người tín hữu phải chu toàn các điều kiện thông thường:
Xưng tội.
Rước lễ.
Cầu nguyện theo ý Đức Giáo hoàng.
Có lòng chân thành dứt bỏ mọi quyến luyến đối với tội lỗi, kể cả tội nhẹ.
Ơn toàn xá có thể được lãnh cho chính mình hoặc nhường để cầu nguyện cho một người đã qua đời. Theo quy định thông thường của Hội Thánh, mỗi người chỉ có thể lãnh một ơn toàn xá trong một ngày.
Xin cộng đoàn đón nhận hồng ân này trong tinh thần sám hối, hòa giải và đổi mới đời sống, chứ không chỉ dừng lại ở việc đọc kinh bên ngoài.
“Hỡi anh chị em, tôi muốn đưa tất cả mọi người lên thiên đàng!”
Đó là ước nguyện đầy lòng thương xót được truyền thống gắn với thánh Phanxicô thành Assisi, và cũng là lời mời gọi mỗi người chúng ta trở thành khí cụ của bình an, tha thứ và hòa giải.
Lm. Anmai CSsR tổng hợp
