09/11/2025
LỜI NÓI GIÓ BAY, PHẢI CHĂNG KHẨU NGHIỆP NHẸ HƠN THÂN NGHIỆP?
(Câu hỏi trong room Diệu Pháp, 24/1/2007 – Sư Giác Đẳng trả lời)
chuyển biên.
biên tập
Để trả lời câu hỏi chúng ta có thể đưa ra đây một vài dẫn chứng cụ thể. Từ đó chúng ta có thể nhìn thấy theo Phật Pháp lời nói có ảnh hưởng như thế nào trong cuộc sống của chúng ta.
Năm ngũ nghịch đại tội gồm: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, chích máu Phật và chia rẽ Tăng. Chia rẽ Tăng là một trong năm ngũ nghịch đại tội, ác nghiệp nặng nhất. Nghiệp chia rẽ Tăng thường đến từ khẩu nghiệp. Ở đây chúng ta không thể nói rằng khẩu nghiệp là nhẹ theo lý nghiệp báo đạo Phật.
Khi nói đến Bát chánh đạo, chúng ta thấy rằng Chánh ngữ là một chi phần trong Bát chánh đạo. Nói cách khác, từ bỏ tà ngữ là một điều cực kỳ quan trọng để dẫn đến giác ngộ giải thoát. Đó là ví dụ thứ hai.
Chúng ta nhìn lại trong mười nghiệp: thân nghiệp có 3, khẩu nghiệp có 4, ý nghiệp có 3. Khẩu nghiệp có 4 thì chúng ta không thể nói rằng khẩu nghiệp là như mây bay gió thoảng được. Không thời đại nào cho chúng ta thấy được tầm ảnh hưởng của lời nói của ngôn từ như thời đại hôm nay. Đông Tây Kim Cổ chứng minh rằng những khúc quanh của lịch sử thường đến từ những đầu óc và những lời nói. Nếu đó là lời nói cao đẹp, lời nói xây dựng và có ảnh hưởng lớn thì nó thay đổi cục diện lịch sử theo chiều hướng tốt hơn. Cũng có nhiều bi kịch xảy ra bởi vì lời nói. Và con người đã tự tạo ra bao nhiêu thảm họa cho mình và cho người khác.
Người Phật tử chân chánh hiểu đạo ý thức rất rõ rằng, lời nói của mình có ảnh hưởng rất nhiều đến những người chung quanh, do vậy chúng ta phải cẩn ngôn. Nếu cảm thấy rằng mình không nói được những lời nói tốt đẹp, tốt hơn hãy im lặng. Và thậm chí Đức Phật còn ca ngợi nếu chúng ta im lặng như cái chuông bể thì tốt hơn là bởi vì chúng ta đừng quên một điều rằng, con người rất dễ dùng sự biểu đạt, dùng phương tiện truyền thông của mình để tạo nên bao nhiêu bi kịch của đời sống. Chúng ta rất ít khi khéo léo về điểm này. Chúng ta ngồi nhìn lại trong đời nhiều khi mình nghĩ rằng không có gì, nhưng đã có bao nhiêu lần những lời nói đi nói lại, đem chuyện của người này nói với những người khác và tạo ra bao nhiêu hố sâu, bao nhiêu ngăn cách, bao nhiêu đổ vỡ. Những thứ đó đi ngược lại với chúng ta trong đời sống này.
Do vậy trên phương diện nghiệp báo không thể nói khẩu nghiệp là nhẹ được như chúng ta học trong Thập thiện và Thập ác. Trên phương diện tu tập chúng ta cũng không nói khẩu nghiệp nhẹ được, nếu chúng ta nói về chánh ngữ trong Bát chánh đạo. Đối với cuộc sống hôm nay, không có thời nào dễ sợ như thời đại này. Những lời nói của chúng ta đi rất nhanh, loan rất xa. Chúng ta đang nói chuyện trong room đây và những người tham dự là những người đến từ nhiều vùng đất khác nhau, từ nhiều châu lục khác nhau. Những gì mình nói sẽ lan đi rất nhanh rất xa và có ảnh hưởng rất lớn. Có nhiều khi, lời nói của chúng ta tạo nên sự xây dựng và mang lại bao nhiêu sự hàn gắn và cũng có đôi lúc lời nói của chúng ta tạo nên bao nhiêu bi kịch, bao nhiêu hoàn cảnh bi đát cho những người chung quanh mình. Không bao giờ nên nói rằng khẩu nghiệp là nhẹ và chúng ta đặc biệt phải hết sức cẩn trọng, nhất là trong thời đại của internet, điện thoại cầm tay và vô số phương tiện truyền thông khác rất sẵn sàng và rất dễ sử dụng. Mong rằng tất cả chúng ta sẽ nghiệm rất kỹ điều Đức Phật dạy tại đây, để tránh những ác nghiệp mà lẽ ra chúng ta có thể tránh được, đừng để vướng vào một cách đáng tiếc.
Nguồn: New Dharma Readers
