Sự hình thành của giáo xứ Cẩm Phả
Từ xa xưa, khi khu mỏ còn thời khai thác than của người Pháp trước năm 1930, thì ông cha chúng ta đã ra khu mỏ để làm phu kiếm sống. Song ở đâu có sự sống, có con người, có đất trời thì ở đó có Đức Chúa Trời. Chúa ở khắp mọi nơi. Đức Tin đã thúc dục người Công giáo ở khu mỏ tập hợp lại. Dù là không phải anh em, không phải cùng làng, cùng xã, cùng huyện, cùng tỉnh, nhưng ông cha chúng ta đã tập trung lại, với đức tin, xây dựng lên nhà thờ để lấy nơi cầu nguyện. Xây dựng nhà thờ đầu tiên trên đất Cẩm Phả
Nhà thờ xứ Cẩm Phả bắt đầu được xây dựng từ năm 1924 bằng gianh tre gần khu tài chính, chợ cũ, nay thuộc phường Cẩm Đông - Cẩm Phả. Đến năm 1926 bị cháy chỉ còn sót lại một pho tượng, đó chính là pho tượng Thánh Vincente. Chủ chiên coi sóc lúc đó là linh mục Vincente Hoàng Ngọc Đẩu. Có khoảng hơn 300 nhân danh, trực thuộc Hải Phòng. Sau khi nhà thờ phố cũ bị cháy, Cha Đẩu cho chuyển lên cắm đất và dựng nhà thờ bằng gỗ tre nứa tại phố mới - chính là khu đất 7
nhà thờ hiện tại bây giờ, lấy tước hiệu Thánh Vincente làm quan thầy của giáo xứ. Năm 1932, bắt đầu xây dựng hiện đại hơn, xây bằng gạch đỏ, các vì cột xà được đổ bằng bê tông cốt sắt. Được kể rằng:
1. Phần gạch đỏ và vôi do ông Hậu Báo cung cấp
2. Ông Đương là Chánh trương phụ trách xây dựng
3. Cụ Trùm Vở phụ trách về nhân lực, nhân công
4. Ông Pi Đông – người Pháp, lúc đó là chủ mỏ, thủ kho sắt thép và xi măng. Nhà thờ xây dựng trong gần 2 năm và đến năm 1933 là hoàn thành. Nay vẫn còn niên hiệu, Cha Đẩu là Cha xứ. Năm 1934, Bề trên cho Cha Xuân về làm Cha phó, lúc đó giáo xứ có khoảng 500 nhân danh. Năm 1935, Cha Xuân chuyển đi và Cha Kiểu được cử về làm Cha phó thay Cha Xuân. Cha Đẩu vẫn làm Cha chính. Năm 1937, Cha Kiểu lại chuyển đi, chỉ còn lại một mình Cha Đẩu quản xứ. Đến ngày 15 tháng 9 năm 1938 thì Cha Vincente Hoàng Ngọc Đẩu qua đời, hưởng thọ 62 tuổi. Năm 1939, Cha Lục được Bề trên cử về quản xứ. Khi đó Cha cho xây thêm đường kiệu lát gạch chung quanh nhà thờ. Năm 1942, Cha Lục chuyển đi xứ khác. Thế là trong vòng 4 năm xứ Cẩm Phả không có Cha. Năm 1946, Cha Trọng về quản xứ Cẩm Phả cho đến 1954 thì Cha chuyển vào miền Nam. Năm 1955, Cha Hồ Thành Biên về quản xứ. Sau Cha Hồ Thành Biên là Cha Luy Nguyễn Hữu Lễ, rối đến Cha Võ Thành Trinh. Nhà thờ chính xứ Cẩm Phả còn có các nhà thờ họ lẻ sau:
1. Họ Của Ông – Nhà thờ Cửa Ông
2. Nhà thờ Núi Trọc Nhà thờ Núi Trọc có khoảng 80 – 90 nhân danh
3. Họ Lán 15 + 17 thuộc đất Núi Trọc, có khoảng 30 – 45 nhân danh.
4. Họ Mông Dương, có nhà thờ Mông Dương với khoảng 50 – 75 nhân danh. Trong quá trình thay đổi của việc khai thác than, nay chỉ còn lại họ Cửa Ông(nay là giáo xứ Cửa Ông). Riêng họ Núi Trọc đến nay vẫn còn được hình dung lại, vì đã in sâu vào tâm trí các cụ và giới trẻ Cẩm Phả ngày nay (một số tài sản thờ phượng còn được nhà xứ Cẩm Phả lưu giữ). Về tài sản của giáo xứ từ khi thành lập xứ Cẩm Phả đã có các bộ tượng như : bộ tượng Phục sinh, bộ Cờ ảnh được đưa từ Phú Nhai - Nam Định. Cho đến nay vẫn còn có nhà xứ, nhà phước, nhà giáo lý và các tiện nghi sinh hoạt. Năm 1950 giáo xứ Cẩm Phả đã có 3 mẫu ruộng để cấy lúa, trồng rau lấy tiền mua dầu nến phục vụ cho cộng đoàn đến cầu nguyện, có trâu bò dụng cụ và người làm ruộng (số nhân danh trong xứ cũng đã được nhiều lên). Như vậy từ khi hình thành nhà thờ xứ Cẩm Phả 1924 cho đến năm 1960 đã có các Cha quản xứ:
1. Cha Vincente Hoàng Ngọc Đẩu
2. Cha Xuân
3. Cha Kiểu
4. Cha Trọng
6. Cha Hồ Thành Biên
7. Cha Luy Nguyễn Hữu Lễ
8. Cha Phêrô Võ Thành Trinh
Vì không có hồ sơ lưu trữ nên không rõ họ và tên thánh của một số cha
Chính ngôi nhà thờ cũ được xây dựng từ năm 1933 đến năm 1989 thì giáo xứ đảo lại ngói và xây thêm độ cao của tháp chuông cũng tu sửa lại các nhà khách trong thánh đường. III. Thời kỳ đổi mới
Rồi đất nước chuyển sang thời kỷ đổi mới xã hội chủ nghĩa Người công nhân được tự do làm chủ, có việc làm, có đời sống đàng hoàng hơn, giáo xứ Cẩm Phả lai được các Cha trẻ về quản xứ. Năm 1990 Cha Giuse Nguyễn Văn Thông về quản xứ.
Đến năm 1994, Cha Inhaxô Đoàn Thành Vững về quản xứ. Qua lời rao giảng của các Cha, chúng con đã được nghe Lời Chúa, đức tin thêm vững vàng, sự giao lưu giữa các xứ họ được học hỏi lẫn nhau, đặc biệt được đón nhiều lượt quý Cha về hành hương và thăm viếng. Giáo xứ Cẩm Phả lại có thêm các họ mới như: họ Văn Châu, họ Vân Đồn, họ Cửa Ông. Nhà xứ còn có 8 khu có thể còn gọi là 8 họ. Riêng nhà xứ đến 2006 đã có 575 hộ gia đình Công giáo với 2.750 nhân danh. Tổng thể giáo xứ Cẩm Phả, kể các các họ lẻ, có hơn 4.500 nhân danh. Chính trên mảnh đất của giáo xứ Cẩm Phả này, một vinh dự to lớn là : năm 2001 Chúa đã chọn Cha Phêrô Phạm Hải Nghĩa vào hàng ngũ linh mục, làm tông đồ rao giảng Lời Chúa. Nhà thờ là nơi để chúng con tập trung cầu nguyện và nghe Lời Chúa. Người Công giáo Cẩm Phả lại bắt tay vào xây dựng nhà Chúa. Được phép của Đức Giám mục Giuse Vũ Văn Thiên, Giám mục Giáo phận Hải Phòng; được sự đồng ý của các cấp Chính quyền, dưới sự dẫn dắt của Cha xứ Inhaxiô Đoàn Thành Vững, ngày 26 tháng 10 năm 2003 giáo xứ khởi công xây dựng nhà Chúa và đến 18 - 10 -2006 đã hoàn thành. Năm 2007 Cha I nha xi ô Vũ Văn Giang quản xứ
Năm 2008 Cha Đa Minh Nguyễn Thế Hưng quản xứ
Năm 2008 Cha An Tôn Trần Văn Minh được thuyên chuyển về làm cha chính xứ
Ngày 27/03/2017 Cha Tô Ma Nguyễn Văn Vinh được thuyên chuyển về làm cha chính xứ
Ngày 16/12/2021 Cha Tô Ma Đỗ Đức Lượng được thuyên chuyển về làm cha chính xứ đến nay. Một số thông tin trên còn có thể thiếu xót mong cộng đoàn góp ý chia sẻ cho BTT giáo xứ Cẩm Phả
Email: [email protected]
