20/06/2026
Tháng Hoa kính Mẹ: Từ chiều sâu lịch sử đến nét đẹp lòng đạo đức bình dân
Sự phát triển và phổ biến lòng sùng kính Đức Mẹ
Bước sang thời Trung cổ, lòng sùng kính Đức Maria phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong các cộng đoàn đan tu và các tu viện lớn tại Âu châu. Đây cũng là giai đoạn thần học về Đức Maria được đào sâu, đồng thời mối liên hệ giữa tháng Năm và lòng mến Mẹ ngày càng rõ nét hơn.
Các đan sĩ dòng Cluny hay dòng Xitô, giữa khung cảnh mùa xuân châu Âu rực rỡ, đã nhìn thấy nơi vẻ đẹp tinh tuyền của thiên nhiên hình ảnh phản chiếu sự thánh thiện và đầy ân sủng của Đức Maria. Chính trong bầu khí ấy, vua An-phong-sô X của Tây Ban Nha đã sáng tác tập thơ nổi tiếng “Cantigas de Santa Maria” (“Những bài ca kính Đức Thánh Maria”), ca ngợi Đức Mẹ qua vẻ đẹp của tháng Năm và mùa xuân.
Cũng trong thời kỳ này, nhiều thực hành đạo đức gắn với tháng Hoa bắt đầu hình thành: kết vòng hoa đội cho tượng Đức Mẹ, đọc kinh dưới chân bàn thờ Mẹ hay dâng các việc hy sinh trong suốt tháng Năm. Chân phước Heinrich Seuse thuộc dòng Đa Minh thế kỷ XIV cũng nổi tiếng với thói quen kết những vòng hoa mùa xuân để dâng kính Đức Mẹ.
Nếu thời Trung cổ đặt nền móng cho lòng sùng kính Đức Mẹ trong tháng Năm, thì thế kỷ XVIII đánh dấu bước phát triển mang tính phổ quát của thực hành này trong Giáo hội Latinh, đặc biệt nhờ công lao của Dòng Tên.
Trong bối cảnh các trào lưu duy lý và tục hóa lan rộng tại Âu châu, các linh mục Dòng Tên tại Học viện Rôma đã cổ võ việc dành riêng tháng Năm để giúp giới trẻ củng cố đời sống đạo đức. Các cuộc rước kiệu, tuần cửu nhật và đặc biệt là những “Bàn thờ tháng Năm” được trang trí bằng hoa tươi và nến sáng nhanh chóng trở thành hình ảnh quen thuộc trong đời sống Công giáo.
Bách khoa toàn thư Công giáo ghi nhận: “Sùng kính tháng Năm theo hình thức hiện tại có nguồn gốc từ Rôma, nơi Linh mục Latomia thuộc Học viện Rôma của Dòng Tên, nhằm chống lại sự bất trung và vô luân trong giới sinh viên, đã khấn hứa vào cuối thế kỷ mười tám là sẽ dành riêng tháng Năm cho Mẹ Maria. Từ Rôma, thực hành này đã lan rộng sang các học viện khác của Dòng Tên và từ đó đến hầu hết mọi nhà thờ Công giáo thuộc nghi lễ Latinh… Thực hành này là trường hợp lâu đời nhất về một việc đạo đức kéo dài suốt một tháng trọn vẹn” (Catholic Encyclopedia, “May”, New Advent).
Từ Rôma, truyền thống này nhanh chóng lan rộng sang châu Âu rồi đến các vùng truyền giáo tại châu Á, châu Phi và châu Mỹ.
Vatican News Tiếng Việt