06/14/2026
GIÁO PHẬN CẦN THƠ GIỚI THIỆU: ẢNH VÀ TƯỢNG CHÍNH THỨC CỦA CHÂN PHƯỚC PHANXICÔ XAVIÊ TRƯƠNG BỬU DIỆP
1. Từ tấm hình gốc - nền tảng lịch sử đáng tin cậy, đến tượng ảnh chính thức của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp - những sự kiện lạ lùng
Tấm hình gốc của Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, được chụp vào khoảng năm 1930-1940, là một di sản quý giá của Giáo Hội địa phương. Đây không chỉ là một bức ảnh chân dung, nhưng là một chứng tích lịch sử sống động, lưu lại dung mạo thật của vị linh mục thuộc Giáo phận Cần Thơ đã sống và hiến dâng mạng sống cho đoàn chiên.
Hành trình nhận lại và phục dựng hình ảnh Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp mang đậm dấu ấn quan phòng của Thiên Chúa.
Khoảng năm 1997, khi Cha Diệp bắt đầu được nhiều người biết đến, Đức cố Giám mục Emmanuel Lê Phong Thuận đã cho phục dựng chân dung của ngài dựa trên một hình vẽ, được chọn từ bốn mẫu trình bày. Sau đó, “hình gốc” của Cha Diệp được tìm thấy cách tình cờ. Tuy nhiên, vì hình ảnh đã được phổ biến rộng rãi, Đức Cha Emmanuel đã trao tấm hình gốc này cho Cha Phêrô Nguyễn Văn Mễn (Giáo phận Long Xuyên) gìn giữ, như một sự chuẩn bị âm thầm cho tương lai. Cha Phêrô Mễn đã trân trọng bảo quản tấm hình cách đặc biệt, đến mức chỉ một mình ngài trực tiếp chăm sóc và di chuyển. Khi Tòa Thánh công bố ngày tuyên phong Chân phước, Cha Tổng đại diện Giáo phận Cần Thơ đã đến Nhà hưu dưỡng Linh mục Giáo phận Long Xuyên để xin lại tấm hình. Sau khi cầu nguyện với Cha Diệp, Cha Phêrô Mễn đã vui lòng trao lại “hình gốc” cho Giáo phận Cần Thơ, để sử dụng trong biến cố trọng đại này.
Từ tấm hình lịch sử ấy, hành trình đi đến việc thực hiện tượng cũng diễn ra đầy bất ngờ. Khi hình Cha Diệp được rước về Nhà thờ Chính Tòa Cần Thơ, có những người từ Đồng Nai, hoàn toàn xa lạ, đến thăm và ngỏ ý giới thiệu một điêu khắc gia, mong muốn góp phần thực hiện tượng của ngài. Cùng lúc đó, Cha nguyên Tổng đại diện Carôlô lại giới thiệu anh Bùi Hải Sơn - một điêu khắc gia, đồng thời là người thân trong gia đình của Cha Diệp - cũng tha thiết xin được tạc tượng nhân dịp tuyên phong Chân phước. Điều đặc biệt là khi đến tham quan cơ sở điêu khắc do nhóm Đồng Nai giới thiệu, mọi người đã nhận ra chính anh Bùi Hải Sơn đang là người thực hiện tác phẩm tượng Chân phước.
Tất cả những điều ấy như một sự sắp đặt nhiệm mầu: từ việc gìn giữ tấm hình gốc qua nhiều năm tháng, đến việc hội tụ những con người xa lạ nhưng cùng chung một tâm huyết, để hôm nay Giáo phận có được hình ảnh và tượng Chân phước được phục dựng cách trung thực, xứng hợp và đầy ý nghĩa thiêng liêng.
Sau khi tìm hiểu với sự thận trọng, Đức Cha Phêrô Lê Tấn Lợi, Giám mục Giáo phận Cần Thơ đã quyết định công nhận mẫu hình và tượng dưới đây là hình và tượng chính thức của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, vì được xác định là có nguồn gốc, trung thực, khách quan và có giá trị lịch sử rõ ràng.
Trong tài liệu chính thức của Giáo phận, hình ảnh đã được chuẩn hóa với bố cục trang trọng, kèm danh xưng rõ ràng: “Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp - Linh mục tử đạo (1897–1946)”
2. Từ hình ảnh đến tượng - trung thành và chiêm niệm
Dựa trên tấm hình gốc, mẫu tượng Chân phước được thực hiện với sự trung thành cao độ, giữ lại những nét đặc trưng:
- Khuôn mặt điềm đạm, cân đối
- Ánh mắt hiền hòa, sâu lắng
- Dáng đứng thẳng, giản dị
Trang phục áo dòng được phục dựng theo kiểu áo của các linh mục thập niên 40 của thế kỷ XX, tại vùng Đông Nam Á: kín đáo, đơn sơ, không cầu kỳ. Điều này giúp bức tượng không chỉ đúng về hình dáng, mà còn đúng về bối cảnh lịch sử và căn tính linh mục.
Toàn thể bức tượng mang một vẻ đẹp trầm lắng, gần gũi - không nhằm gây ấn tượng mạnh, nhưng dẫn người xem vào sự chiêm niệm.
3. Ý nghĩa thiêng liêng của tượng Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp
Tượng Chân phước không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật, nhưng là một biểu tượng thần học sống động, diễn tả con người và ơn gọi của ngài:
- Linh mục của Lời Chúa - Tay trái cầm sách Phúc Âm, đặt gần trái tim: diễn tả đời sống gắn bó với Lời Chúa và rao giảng không chỉ bằng lời nói, nhưng bằng chính cuộc đời.
- Vị chứng nhân anh hùng - Tay phải cầm cành thiên tuế: biểu tượng truyền thống của các vị tử đạo và nói lên sự trung thành đến cùng và sự chiến thắng của đức tin.
- Người mục tử khiêm nhu - Hai tay không giang rộng, nhưng khép lại: diễn tả sự khiêm tốn, nội tâm, không phô trương… là hình ảnh rất thân quen của một linh mục miền Tây Nam Bộ: chân chất, hiền lành, gần gũi với mọi người, đón nhận tất cả, không phân biệt một ai…
4. Ý nghĩa mục vụ - hướng tới sự hiệp nhất
Việc chuẩn hóa hình ảnh và tượng của vị Chân phước mang ý nghĩa quan trọng đối với đời sống đức tin trong và ngoài Giáo phận:
- Xác lập mẫu hình chính thức để tôn kính
- Dựa trên nguồn tư liệu lịch sử xác thực
- Giúp cộng đoàn hiệp nhất trong việc đạo đức
Từ nay, hình ảnh và tượng này được chính thức sử dụng rộng rãi trong toàn Giáo phận và mọi nơi, thay cho những hình ảnh trước đây chưa được chuẩn hóa.
5. Kết luận
Từ một tấm hình xưa đơn sơ, nay được phục dựng và chuẩn hóa, Giáo phận Cần Thơ trân trọng giới thiệu đến cộng đoàn mẫu hình và tượng chính thức của Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp, vừa mang giá trị lịch sử, vừa chất chứa chiều sâu thiêng liêng.
Ước gì, khi chiêm ngắm ảnh và tượng Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp,mỗi người chúng ta được mời gọi:
- Sống đơn sơ hơn,
- Sống tín trung hơn,
- Và biết hiến mình cho tha nhân nhiều hơn.
Đó chính là con đường nên thánh mà Chân phước Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp đã đi - và vẫn đang mời gọi chúng ta hôm nay.
https://giaophancantho.org/chi-tiet/gioi-thieu-anh-va-tuong-chan-phuoc-phanxico-xavie-truong-buu-diep
