06/08/2026
Ko e Faito’o ‘o e loto Hoha’a
Me’aTokoni Faka’aho
MONITE Sune 8, 2026
1 Pita 5:7 ʻO tuku hoʻomou tokanga kotoa pē kiate ia; he ʻoku ne kau kiate kimoutolu.
Saame 55:22 - Ke ke tuku hoʻo kavenga kia Sihova, pea te ne poupou koe: ʻe ʻikai ʻaupito te ne tuku ke ngaue ʻae kakai māʻoniʻoni.
Ko e fehu’i – ‘Oku ke fa’a loto hoha’a nai? ‘O kapau ko ho’o tali ko e ‘IO, pea ko e ngaahi me’a koia ‘oku fa’a fai ai ho’o hoha’a mo e puputu’u kuo pau ke fakalau mai ia ki ho’o fakakaukau he taimi ni.
Pea kapau ko ia, ‘oku ou tui ko e me’a teu ‘amanaki ke vahevahe te ne tokoni’i ko e ‘I he founga mo’oni mo’oni pea ‘I he matu’aki malohi ‘aupito.
Ko e taha ia ‘I he me’a fakaloloma ‘I he mo’ui hoha’a, ko ‘ene hoko mai ia ke ne ta’aki atu ‘a ‘ete loto to’a mo e loto falala ‘Otua. Ko e loto to’a koia na’a te ma’u ‘I he ‘Otua mo’ui ‘oku te tauhi mo tui ki ai, ‘a e lahi faufaua ‘a hoto ‘Otua mo e haohao ‘a e ‘Otua fai fakamo’ui, kuo ‘ikai toe fai ‘a e falala ‘Otua ka kuo te femou’ekina pe hoto taimi hono fakalautelau ‘o faka’auliliki ‘a e fanga ki’I me’a ‘oku fai ai ‘e te mo’ui hoha’a mo e ta’e manonga. ‘Oku ta fakamamafa pea femouekina he fakalau ‘a e me’a na’e hoko mo e ngaahi fakamo’oni ki ai pea mo e ‘uhinga kehekehe pea te lele holo ai ke fakamaau’i ‘a e ngaahi talanoa e me’a ne hoko. Pea ta faka’ata ai ‘a e ngaahi ‘uhinga mo e ngaahi me’a hoko mai ke ne taki lele holo kita pea fakahoko ai ‘a ‘ete fai tu’utu’uni pe kita kia kita pea vaetu’ua ai ‘e te fakakaukau pea ‘a’avea ai e loto ‘o fakatupu ai ‘a e loto ta’emanonga mo e loto hoha’a pea ‘o ‘au atu pe ‘o te puke ai.
‘O kapau ‘oku ke mo’ua pea ke faingata’a’ia ‘I he mo’ui hoha’a pe ta’e manonga pe ta’e fiemalie, ‘oua na’a ke tokanga mamahi ki ai pe ma ’i ai. Ko e fa’ahinga fakafeangai pehe ki he ngaahi me’a ‘oku hoko mai ki he mo’ui, ‘oku nomolo pe ia ki he mo’ui ke pehe pe ‘eta tali ki he palopalema, ko e loto hoha’a. Ko ‘ete fetakai mo e loto hoha’a pe ta’e manonga, ‘oku ‘ikai ‘uhinga ia ‘oku ke vaivai fakalaumalie, ka ‘oku ne faka’ali mai kia kita ‘a e fo’I mo’oni ko’eni ‘oku tau kei tangata pe. Ka ko’eni he’ikai ‘aupito ko e tali ia ko ho’o pehe ai pe. Ko e ki te ke ikuna’i ‘a e loto hoha’a pea mo e loto puputu’u ‘o ta’e manonga, ‘oku ma’u pe ia mei he folofola:
1) 1 Pita 5:7-10
v7. TUKU HO’O MOU TOKANGA KOTOA PE KIATE IA - ʻO tuku hoʻomou tokanga kotoa pē kiate ia; he ʻoku ne kau kiate kimoutolu.”
Ko e lea fakapapalangi ‘oku ngaue ‘aki heni ko e “casting” ka ‘i he tikisinali fakaKaliti ko e lea ko e “epiripto”, ko e lea ‘e ua ko e “epi” mo e “ripto.” Ko e “epi” ko e ‘ai ‘i ‘olunga ha me’a, pea koe “ripto” ko e ‘uhinga ko e tolongi pe fakapuna ‘i he ivi malohi. ‘Oku ngaue’aki ‘a e sengai hono fakamatala’i ‘a ia ko e ikai ke te fakapopotama hono tuku fakalelei atu ‘a loto hoha’a mo puputu’u mo ta’efiemalie mo ta’e manonga kae matu’aki fakapuna ‘aki pe ‘a e malohi taha.
Ko e tali ‘eni, ko e fakapuna ho mafasia kotoa pe, ho loto hoha’a kotoa pe ki he Eiki ko Sisu Kalaisi he ‘oku ne tokanga mai, ‘oku ne kau mo koe. Ko e ‘ave kotoa ko e me’a si’i pe lahi, me’a ‘aonga pe ta’e’aonga, ko e ‘ave katoa ki he ‘Eiki he ‘oku ne kau mo ko e mo au. Talamai ‘e he folofola ‘ia Loma vahe 8:31 Pea ko e hā te tau leaʻaki ki he ngaahi meʻa ni? Ka kuo kau ʻae ʻOtua maʻatautolu, pea ko hai ʻe angatuʻu kiate kitautolu? Fakafeta’I ki he Eiki!
2) v8. LE’O PEA FA’A VAKAI - Leʻo, pea faʻa vakai; koeʻuhi ko homou fili ko e tēvolo, ʻoku ʻalu fano, ʻo hangē ha laione ngungulu, ʻo ne kumi pe ko hai te ne faʻapuku hake: Kainga, ‘oku hu mai ‘a e loto hoha’a mo e ta’e manonga, ko e mo’ui ta’e lotu, mo’ui ta’e lau folofola, li’aki e fakataha’anga fakalaumalie, mo e mo’ui nonoa’ia pe. Le’o pea fa’a vakai, siosio holo pea fakatokanga’i ‘a ho ‘atakai na’a ‘oku ke fu’u tokanga mamahi ki he veve mo e ngaue pa’anga pea mo e tokanga ‘o mamani kae ta’e tokanga pea fakatukutuku’i e tauhi’i ho laumalie, ho loto ke le’ohi telia na’a lave si’i ha me’i angahala.
3) v9 TEKE’I ‘A E FILI - "ʻAia mou tekeʻi atu ʻo mālohi ʻi he tui, ʻo ʻilo ko e ngaahi mamahi pehē ʻoku kātaki ʻe homou kāinga ʻoku ʻi māmani." Kainga ko e ngaahi palopalema mo e mamahi 'oku ke fou atu ai 'oku 'ikai ko ko e pe 'oku fou atu ai. Ko e tokolahi e kakai kuo nau fou atu heni pea nau ikuna. Ko ia sii fangatokoua mo e tuongaane 'i he 'Eiki, ko e tali teke'i 'o malohi 'i he tui ka ha'u 'a e fili ke fai hotau 'ahi'ahi. 'Oku ofi 'a Kalaisi ia ke fai ho tokonia. Ko e lau ia 'a e himi, "Taliteke'i ka ha'u 'a e fili, 'oua nofo ke alea, he na'e fai pehe 'a 'Ivi, pea ko hono 'atunga ne lavea ai. "Taliteke'i, 'oua 'e nofo ke siofi 'a e me'a 'oku faka'ali mai he kuo pau ko e koto loi, si'a mounu ke ke kai. Taliteke'i ka ha'u 'a e fili. Fakafeta'i!
4) v10 KO E ‘OTUA FAI ‘ALO’OFA - Ka ko e ʻOtua ʻoe ʻaloʻofa kotoa pē, kuo ne uiuiʻi ʻakitautolu ki hono nāunau taʻengata ʻia Kalaisi Sisu, ʻoka hili hoʻomou kātaki siʻi pe, ke fakahaohaoa, mo fakatuʻumaʻu, mo fakamālohi, mo fakatuʻumaʻu ʻakimoutolu.
Kainga, he ‘ikai te ke fua tokotaha pe ‘a e kavenga ‘o e mo’ui. ‘Oku ‘ofa mai ‘a Sisu kiate ko e ‘I he pongipongi ko’eni. ‘Oku ne tokanga mai ki ho mafasia pea mo ho loto ta’emanonga mo faingata’a’ia. ‘Oku ‘ikai ke fakatuupake pe ho’o lau e fakaloto lahi ko’eni. ‘Oku ‘ofa’i ko e ‘e he Eiki. ‘Oku ne ui mai ho hingoa he pongipongi ke ke ha’u. Li mai ho kavenga kiate ia he ‘oku ne tokanga mai. ‘Oku ne afio’i ho’o tangi he ‘aho mo e po he mole ho husepaniti pe ko e tokotaha na’a ke ‘ofa ai. ‘Oku ne ‘afio’I e lo’imata kotoa pe ‘oku to mei ho fofonga he faingata’a oku ke fou atu ai, tatau ai pe. Ko e folofola eni, ‘ave ho kavenga, fakapuna atu ho kavenga mo mafasia kia Sisu he oku ne tokanga mai kiate ko e. ‘ofa ke tapuekina ‘e he Eiki.
‘Ofa ke tapuekina kimoutolu e he Éiki.
