11/10/2024
SORU: CUMA GÜNÜ YOLA ÇIKMANIN HÜKMÜ NEDİR?
CEVAP:
Şafii mezhebine göre cuma günü şafaktan sonra yolculuğa çıkmak haramdır.
● Hadisi şerifte Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur:
" Kim cuma günü yolculuğa çıkarsa melekler ona 'yolculuğunda sana yoldaş olunmasın' diye beddua ederler."( Zebîdî, ithâfu -muttakin 6/406)
● Bir başka hadiste de: "Cuma gününün fecirden sonra yola çıkan kimseye, beraberindeki iki melek 'Allah onu yolundan kurtarmasın ve ona yardım etmesin' diye beddua ederler." (ianetut-Talibin)
[●] Ancak şu şartları sağlayan kimsenin cuma günü sefere çıkması caiz olur:
1) Yolculuk mübah bir yolculuk olmalıdır. Hac yolculuğu gibi farz olan bir yolculuk veya Peygamber Efendimiz (sav) ziyaret etmek veya anne - babayı ziyaret etmek gibi sünnet olan bir yolculuk olmamalıdır. (Yani farz veya sünnet olan bir iş için Cuma günü yola çıkmak haram değildir.)
2. Kafileden geri kalmakla kişiye bir zarar gelmemelidir.(Yani o gün yola çıkmazsa bir zarar görecekse caiz olur)
3. Yolda veya gidilen yerde cuma namazı kılma imkanı olmamalıdır. (Yani zannı ğalibe göre cumayı yolda kılma düşüncesine sahip kimse sefere çıkabilir bu haram olmaz)
* Bu durumda şartları sağlanamadığı halde sefere çıkan kimse haram işlemiş olup seferilik ruhsatlarından istifade edemez, Ancak cuma namazının o beldede kılınmasıyla ruhsatlardan yararlanabilir çünkü haramın illeti cumaya gitmemesidir.
* Sefere çıkma haramlığı şafak ile başlar çünkü cumanın mükellefiyeti gün ile başlar. Dolayısıyla fecrden önce şehrin sınırını terk eden kimseye cuma namazı farz değildir(bilahare ramazan orucunda da aynı kaide geçerlidir.)
* Cumayı yolda kılarım zannı ğalibine göre yola çıkan kimse cumada hazır olması farzdır.
* Cuma günü sefere çıkma yasağı cumanın farz olduğu kimseleri kapsar. Kadın, hasta gibi kimseleri kapsamaz.
----------*--‐----------*-------------*-------------*---------
SORU: Bir kimse cuma günü sefere çıkması halinde o beldedeki kırk sayısı tamamlanmazsa sefere çıkması haram olur mu?
El-Cevap:
halk arasında böyle bilinse bile bu zayıf ve itibar edilmeyen bir görüştür. doğru olan onun sefere çıkmasının haram olmamasıdır. Çünkü bu durumda o beldeden cuma yükümlülüğü düşmektedir bir günah söz konusu değildir. Bu, cumanın sayısının tamamlandığı bir kimsenin delirmesi veya ölmesi gibidir.
● Ayrıca hadisi şerifte şöyle buyrulmuştur:
"İslam'da ilk olarak zarar vermekde, zarara karşılık zarar vermekte yoktur." (Hakim, Buyû, 2/58)
[ KAYNAKLAR: EL-ENVAR Lİ A'MALİ'L-EBRAR, MUĞNİ'L MUHTAC, HEDİYETUL HABİB, UMDEDUS SALİK]
