10/12/2025
ปลิโพธ 10 หมายถึง เครื่องกังวล 10 ประการที่ผูกพันจิตใจ ทำให้ไม่สงบ และเป็นอุปสรรคต่อการปฏิบัติธรรม โดยเฉพาะวิปัสสนากรรมฐาน ซึ่งผู้ปฏิบัติจำเป็นต้องจัดการหรือตัดทิ้งเพื่อให้การปฏิบัติก้าวหน้าได้ดี ประกอบด้วย เรื่อง ที่อยู่ (อาวาส), ตระกูล (กุล), ลาภ (ลาภ), หมู่คณะ (สภาวะ), การงาน (กรรม), การเดินทาง (อัฏฐาน), ญาติ (ญาติ), ความเจ็บป่วย (อาพาธ), การศึกษาเล่าเรียน (คันถะ), และอิทธิฤทธิ์ (อิทธิ).
ปลิโพธ 10 ประการ (ตามคัมภีร์วิสุทธิมรรค):
1.อาวาส (ที่อยู่): ความกังวลเรื่องที่พักอาศัย.
2.กุล (ตระกูล): ความกังวลเกี่ยวกับครอบครัวหรือวงศ์ตระกูล.
3.ลาภ (ลาภ): ความกังวลเรื่องลาภสักการะ หรือผลประโยชน์.
4.สภาวะ (หมู่คณะ): ความกังวลเรื่องหมู่คณะ หรือการคบหาสมาคม.
5.กรรม (การงาน): ความกังวลเรื่องงานที่ต้องทำ.
6.อัฏฐาน (การเดินทาง): ความกังวลเรื่องการเดินทาง.
7.ญาติ (ญาติ): ความกังวลเกี่ยวกับญาติพี่น้อง.
8.อาพาธ (ความเจ็บป่วย): ความกังวลเรื่องความเจ็บป่วย.
9.คันถะ (การศึกษาเล่าเรียน): ความกังวลเรื่องการศึกษาหรือการท่องจำตำรา.
10.อิทธิ (อิทธิฤทธิ์): ความกังวลเรื่องอิทธิฤทธิ์ปาฏิหาริย์.
วิธีการจัดการปลิโพธ:
ชำระสะสาง: จัดการการงานให้เรียบร้อย.
มอบหมาย: มอบหน้าที่ที่ค้างคาให้ผู้อื่น.
บอกกล่าว: แจ้งให้ผู้อื่นทราบถึงการปลีกตัวเพื่อปฏิบัติธรรม.
หลีกตัว: หลีกเลี่ยงสิ่งที่ทำให้เกิดความกังวล.
เตรียมใจ: เตรียมจิตใจให้พร้อมที่จะมุ่งเน้นการปฏิบัติ.
สำนักวิปัสสนาแพร่ธรรมจักร อ.สูงเม่น จ.แพร่ ยินดีต้อนรับผู้ปฏิบัติธรรมทุกท่าน