18/05/2026
THỰC HÀNH PHÁT TRIỂN CHÁNH NIỆM THEO HÌNH THỨC
Tác giả: Sư Ông Luangpu Pramote
--------------------------
Ngày 13 tháng 5 năm Phật lịch 2561
CD: Đĩa số 76 – File: 610513A
Thực hành phát triển chánh niệm theo hình thức.
• Hãy giữ gìn ngũ giới.
• Mỗi ngày hãy dành thời gian để thực hành theo hình thức:
- Ngày nào tâm phóng dật, hãy dùng tâm đang an lạc để nhận biết đối tượng đang an lạc đó thì tâm mới được nghỉ ngơi.
- Ngày nào tâm có đủ sức thì hãy kịp nhận biết tâm vừa rời khỏi đối tượng thiền.
- Khi nhận biết tâm vừa rời khỏi đối tượng thiền thì định an trú vững vàng sẽ tự sinh khởi.
- Ngày nào tâm đã an trú vững vàng rồi thì quan sát sự sinh – diệt của nó, thấy tâm biết cũng vô thường, tâm mê cũng vô thường, sinh rồi diệt.
- Rồi khi quay lại với đời sống sinh hoạt hằng ngày thì hãy luôn tỉnh thức và biết rõ chính tâm mình.
--------------------------
(Trích Tuyển tập Pháp thoại từ sư ông Luangpu Pramote, tập 3, trang 285–286)
Thực hành phát triển chánh niệm theo hình thức, có hai cách:
Nếu chỉ muốn học để sống hạnh phúc trong thế gian này thì việc quan sát tâm, nhìn lại tâm trong đời sống hằng ngày là đã quá đủ rồi. Đời sống tinh thần cũng sẽ tràn đầy hạnh phúc.
Nhưng nếu muốn thật sự thoát khỏi thế gian thì cần phải có thêm những điều kiện khác:
Trước tiên phải quyết tâm giữ ngũ giới. Ngũ giới là điều vô cùng cần thiết nếu muốn đi đến Đạo – Quả - niết-bàn . Không có ngũ giới thì không thể nói đến đạo quả được. Tâm sẽ phóng dật, không thể đi nổi được đâu. Vì vậy, trước hết phải nhất tâm giữ giới, rồi bắt tay vào thực hành theo hình thức.
Thực hành thiền tuệ (Vipassanā) trong đời sống hằng ngày cũng đã là điều tốt nhất rồi, nhưng chỉ có như vậy thôi thì đôi khi sẽ không đi nổi vì sức chưa đủ, cần phải thực hành theo hình thức: đôi lúc thực hành thiền định, đôi lúc đi kinh hành, đôi lúc thiền định.
Thực hành theo hình thức có thể làm theo 2 kiểu : Có lúc làm thiền định (Samatha), có lúc làm thiền tuệ (Vipassanā) trong hình thức.
Ví dụ khi theo dõi hơi thở, ngày nào tâm phóng dật, mệt mỏi, suy nhược nhiều, thì cho tâm bám vào hơi thở, nghỉ ngơi cùng hơi thở, có niềm vui nơi hơi thở – đó là thiền định.
Ngày nào tâm có sức, không lười biếng chỉ muốn chạy theo niềm vui thì: hãy cảm nhận thân, cảm nhận tâm.
- Thấy thân đang thở, thân đang thở này là đối tượng được biết, được thấy, không phải là ta.
- Thấy tâm đang làm việc: thở được một chút thì chạy đi nghĩ chuyện khác, thở rồi lại phóng tâm, rồi lại chăm chú – hãy kịp nhận biết tâm như vậy.
=> Vì vậy, khi thực hành theo hình thức, sẽ có đủ hai mặt: thiền định và thiền tuệ, luân phiên qua lại.
Việc luyện tập thiền tuệ trong lúc thực hành theo hình thức sẽ giúp ta thấy các trạng thái rõ ràng hơn rất nhiều so với khi đang sống giữa thế gian bên ngoài.
Khi ngồi quan sát, ta thấy tâm đang hoạt động, hãy quan sát một cách thoải mái, đừng chìm vào đó.
Quan sát nhẹ nhàng, thấy tâm làm việc liên tục, ta sẽ thấy được một cách tinh tế, chi tiết hơn so với lúc ở ngoài đời.
Mọi sự hiểu biết, nhận thức phát sinh trong lúc đang thực hành theo hình thức đều là sự hiểu biết rõ ràng, sáng tỏ, rõ hơn nhiều so với khi sống giữa thế gian bên ngoài.
Tuy nhiên, không thể thực hành theo hình thức suốt cả cuộc đời được. Đúng không?
Đến lúc ta cũng phải quay lại sống với thế giới bên ngoài. Phần lớn cuộc sống của chúng ta là ở ngoài đời, nên ta tiếp tục phát triển chánh niệm trong đời sống hằng ngày.
Chúng ta cứ tiếp tục hành trì như vậy:
Giữ giới → thực hành theo hình thức → thực hành thiền định khi cần → thực hành thiền tuệ khi cần → hết thời gian thì quay lại phát triển chánh niệm trong đời sống hằng ngày.
Đi – đứng – ngồi – nằm, luôn tỉnh thức.
Tâm vui hay khổ, thiện hay bất thiện,
cứ liên tục theo dõi, nhận biết như vậy
thì mới có cơ hội đạt được Đạo và Quả.
-------------------------
Sư ông Pramote Pamojjo
Chùa SuanSantiDham,
tỉnh Chonburi, Thái Lan.
📍Bạn có thể tìm hiểu thêm tại đường link này.
https://url.in.th/Osddv
📍更多中文法宝资讯，请点击此链接
解脱园 Jie Tuo Yuan
https://www.youtube.com/
https://www.facebook.com/JieTuoYuan
https://www.jietuoyuan.com/
📍For English version
-Recommended Dhamma teachings via the youtube for the newcomers ; full clip
https://url.in.th/oakeF
-A Collection of Dhamma Principles for Beginners ; Short clip
https://url.in.th/dHDiJ
-Dhamma talks with English-dubbed teaching at the following link:
https://url.in.th/XObMH
-You can read the English version of the Dhamma teachings at
https://url.in.th/rSHVN
