ประวัติวัดประดู่พัฒนาราม (จังหวัดนครศรีธรรมราช)
วัดประดู่พัฒนาราม หรือวัดประดู่ เป็นวัดที่สำคัญวัดหนึ่งของจังหวัดนครศรีธรรมราช มีประวัติความเป็นมาอันยาวนานและเกี่ยวข้องกับเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช
วัดประดู่พัฒนาราม ตั้งอยู่ติดกับถนนราชดำเนิน ในเขตเทศบาลนครศรีธรรมราช โฉนดที่ดินเลขที่ ๗๐๖๒ เล่มที่ ๗๑ หน้าที่ ๖๒ อำเภอเมืองนครศรีธรรมราช เน้อที่ทั้งหมด ๑๙ ไร่ ๕๔.๗ ตารางวา ตังวัดเมื่อ พ.ศ. ๑๘๑๕ และได้รับวิสุงคามสีมาในปี พ.ศ. ๑๘๒๐ เป็นวัดสังกัดมหานิกาย(ข้อมูลสำนักงานพระพุทธศาสนา)
ตำนานการสร้างวัดประดู่ มีอยู่ ๒ ระยะ ดังปรากฎในหนังสือ "น้อมรำลึก" โดย น้อย อปรมัย (อดีต ส.ส. จังหวัดนครศรีธรรมราช และอดีตรองประธานสภาผู้แทนราษฎร) กล่าวว่า
๑. ในระยะแรก กล่าวว่า สมัยสมเด็จพระราเมศวร ได้อพยพพลเมืองจากภาคเหนือ แคว้นล้านนา และทางภาคอีสานบางส่วน ให้ตั้งถิ่นฐานทางภาคใต้ รวมทั้งเมืองนครศรีธรรมราชด้วย โดยผสมผสานกับคนพื้นเมือง
ในการนี้ บุคคสำคัญยิ่งท่านหนึ่งชื่อว่า พระพนมวัง ภริยาชื่อ นางเสดียงทอง ถูกส่งมาให้ควบคุมดูแลพลเมือง ช่วยพัฒนาท้องถิ่นพร้อมกันนี้ัได้นิมนต์พระภิกษุให้มาช่วยเหลืองานพระพุทธศาสนาและเพื่เป็นที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของพลเมือง พระภิกษุรูปนั้นเป็นที่ตั้งแห่งความเคารพนับถือของพลเมือง ชื่อว่า "พระมหาเถรอนุรุธ" ท่านได้นำประชาชนสร้างวัดทางทิศเหนือ ชานเมืองนครศรีธรรมราช เป็นเนินทรายหรือหาดทราย มีต้นไม้ใหญ่น้อยขึ้นเต็มไปหมด เป็นป่ารกชัฏ และมีต้นประดู่ใหญ่น้อยจำนวนมาก เมื่อสร้างวัดจึงให้ชื่อว่า "วัดประดู่" ภาษาท้องถิ่นภาคใต้ เรียก "วัดโด"
วัดประดู่ในระยะแรก รุ่งเรืองบ้าง อยู่ไม่นานก็ว่างเจ้าอาวาสดูแลสภาพวัดก็ทรุดโทรม ได้รับการปฎิสังขรณ์เป็นครั้งคราว เมื่อมีพระภิกษุมาเข้าพักจำพรรษา
๒. ระยะที่สอง ข้อมูลจาก สารนครศรีธรรมราช ปีที่ ๒๘ ฉบับที่ ๔ เมษายน พ.ศ. ๒๕๔๒ กล่าวว่า พี่สาวของพระยานครศรีธรรมราช (พัด) ชื่อ "หญิง" หรือ "ท่านหญิง" หรือ "คุณหญิง" เป็นผู้เลื่อมใสศรัทธาในพระพุทธศาสนาอย่างยิ่ง เป็นผู้สร้างวัดประดู่
มีหลักฐานบันทึกไว้ว่า พ.ศ. ๒๓๑๙ พระเจ้ากรุงธนบุรี ทรงตั้งให้เจ้านครศรีธรรมราช (หนู) เป็นเจ้าเมืองนครศรีธรรมราช และรับตำแหน่งเมื่อ พ.ศ. ๒๓๑๕-๒๓๒๗ มีชายาชื่อ หม่อมทองเหนี่ยว มีธิดา ๑ องค์ ชื่อ "เล็ก" หรือ "คุณเล็ก" คุณเล็กได้สมรสกับเจ้าพระยานครศรีธรรมราช (พัด)
จากบันทึกนี้ แสดงให้เห็นว่า วัดประดู่มีอยู่ก่อนแล้ว "คุณหญิง" อาจจะเป็นผู้ดำเนินบูรณปฎิสังขรณ์ สร้างถาวรวัตถุต่างๆขึ้น ซึ่งตรงกับหลักฐานในพงศาวดารเมืองนครศรีธรรมราช เขียนโดย "หลวงอนุสรสิทธกรรม" (บัว ณ นคร) เจ้าพระยานครศรีธรรมราช (พัด) ได้สนับสนุนการบูรณปฎิสังขรณ์วัดประดู่ครั้งใหญ่ ดังนี้
- ขุดคลองด้านทิศตะวันออก
- ขุดสระด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้
- หน้าวัดสร้างกำแพงขนานกับทางเดิน (ปัจจุบันถนนราชดำเนินสมัยยังเป็นทางเดิน)
ต่อมา พ.ศ. ๒๔๗๐ ในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ ๗ ตระกูล ณ นคร ได้บูรณะอุโบสถทั้งหมด เพื่อให้สวยงามยิ่งขึ้นพร้อมกับสร้างซุ้มพัทธสีมา เป็นศิลปะจีนประยุกต์ ดังปรากฎอยู่ปัจจะบัน
วัดประดู่ ได้รับการพ้ฒนาตลอดมาโดยตระกูล ณ นคร และคณะพุทธบริษัท การสร้างวัดประดู่ทั้ง ๒ ระยะ มีประวัติบันทึกไว้อย่างชัดเจน ขอให้วัดประดู่ดำรงความเป็นวัดประดู่ต่อไปเพราะเป็นวันที่สำคัญของแผ่นดิน
