วัดสุพรมนิมิต

29/05/2021

ติรัจฉานกถาสูตร
ว่าด้วยการพูดติรัจฉานกถา

ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เธอทั้งหลายจงอย่าพูดติรัจฉานกถา ซึ่งมีหลายอย่าง คือ พูดเรื่องพระราชา เรื่องโจร เรื่องมหาอมาตย์ เรื่องกองทัพ เรื่องภัย เรื่องรบ เรื่องข้าว เรื่องน้ำ เรื่องผ้า เรื่องที่นอน เรื่องดอกไม้ เรื่องของหอม เรื่องญาติ เรื่องยาน เรื่องบ้าน เรื่องนิคม เรื่องนคร เรื่องชนบท เรื่องสตรี เรื่องบุรุษ เรื่องคนกล้าหาญ เรื่องตรอก เรื่องท่าน้ำ เรื่องคนที่ล่วงลับไปแล้ว เรื่องเบ็ดเตล็ด เรื่องโลก เรื่องทะเล เรื่องความ เจริญและความเสื่อมด้วยประการนั้น ๆ
ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะถ้อยคำที่ไม่ ประกอบด้วยประโยชน์ ไม่เป็นพรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมไม่เป็นไปเพื่อความหน่าย...นิพพาน ก็เมื่อเธอทั้งหลายจะพูด พึงพูดว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกข์นิโรธคามินีปฏิปทา ข้อนั้นเพราะเหตุไร เพราะถ้อยคำนี้ประกอบด้วยประโยชน์ เป็นพรหมจรรย์เบื้องต้น ย่อมเป็นไปเพื่อความหน่าย...นิพพาน
ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เพราะฉะนั้นแหละ เธอทั้งหลายพึงกระทำความเพียรเพื่อรู้ตาม ความเป็นจริงว่า นี้ทุกข์ ฯลฯ นี้ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทา.

พระไตรปิฎก ฉบับมหามกุฏฯ เล่มที่ ๓๑ หน้าที่ ๔๑๕

28/12/2020

16/11/2020

-- กุมารีปัญหา -- #กุมารีปัญหา #ระแบบฐิตญาโณ

คำถาม :
ที่กล่าวว่า "ชายสามโบสถ์โฉดชั่ว" หมายความว่าอย่างไร?

คำตอบ :
ข้อนี้ตามความเข้าใจของคนทั่วไปแล้ว หมายถึงผู้ชายที่บวชแล้วสึก
ถึง ๓ ครั้ง ๓ ครา เป็นชายชั่วที่คบไม่ได้ จนถึงกับมีคำกล่าวว่า
"ผู้หญิงงามสามผัวพึงกลัวโทษ ชายสามโบสถ์อย่าคบพึงหลบหนี"
แต่เมื่อกล่าวกันตามหลักศาสนาแล้ว การบวชแล้วสึกจะเป็นกี่ครั้งก็ตาม
ไม่ถือเป็นความเสียหายแต่ประการใด ถ้าหากว่า "ในขณะที่บวชอยู่
ไม่ได้ทำความชั่ว ความผิดอะไร และสึกไปแล้วก็ทำตนเป็นพลเมืองดี"
เพราะในการบวชนั้น ในกรณีของคนที่มีหิริและโอตตัปปะมากพอ
เมื่อเห็นว่าตนมีกำลังใจอ่อนแอ ไม่อาจจะรักษาพระธรรมวินัย
ให้บริสุทธิ์ได้ ก็สึกไปเสีย ก่อนที่จะกระทำความชั่วความผิดลงไป
เมื่อสึกแล้วเกิดศรัทธาและความมั่นใจขึ้นมาใหม่ จะบวชอีก
ก็ไม่เป็นการเสียหาย

ในสมัยพุทธกาลเอง มีพระเถระบางรูปท่านบวชๆสึกๆถึง ๗ ครั้ง
จนกว่าจะชนะใจตนเองได้ เมื่อเรื่องนี้มาถึงพระพุทธเจ้า
พระองค์ทรงสรรเสริญและรับสั่งว่า แม้พระองค์เองในอดีตชาติ
ก็เคยบวชๆสึกๆถึง ๗ ครั้งเหมือนกัน จนกว่าจะชนะใจตนเองได้
และบวชอยู่ได้ตลอดจนสามารถได้สำเร็จฌานสมาบัติในที่สุด
การจะบวชหรือสึกกี่ครั้ง ในพระพุทธศาสนานัั้นไม่ถือว่าเป็นเรื่องเสียหาย
ขอเพียงขณะเป็นพระให้เป็นพระที่ดี สึกไปเป็นฆราวาสที่ดีก็ใช้ได้

เมื่อเป็นเช่นนี้ คำว่าชายสามโบสถ์แสนโฉดชั่ว คำกล่าวในชั้นเดิม
น่าจะหมายถึงคนที่เปลี่ยนศาสนาถึง ๓ ศาสนาในชีวิตเดียวมากกว่า
เพราะโบสถ์นั้นคำเต็มว่า "อุโบสถ" แปลว่าการเข้าอยู่
หรือการยอมรับนับถือศาสนาและปฏิบัติธรรม การที่ใครก็ตาม
เป็นคนโลเลหาความแน่นอนไม่ได้ นับถือศาสนาต่างๆจนถึง ๓ ศาสนา
ในชีวิตเดียว แสดงว่าเป็นคนไม่มีความแน่นอน ขาดหลักใจ
ไม่น่าคบหาสมาคมด้วย ยิ่งการเปลี่ยนจากศาสนาหนึ่งไปเป็นศาสนาหนึ่ง
ในขณะที่ตนเป็นนักบวชในศาสนาเดิมด้วยแล้ว โดยเฉพาะถ้าหากเป็นพระ
ไปนับถือศาสนาอื่น ทั้งๆที่ยังเป็นพระอยู่ อันท่านเรียกว่า "อัญญสัตถุทเทส"
ถือว่า อยู่ในประเภททำกรรมหนัก เทียบเท่าอนันตริยกรรม
มีการฆ่าพ่อแม่เป็นต้น คนเช่นนี้จึงเป็นคนโฉดได้จริง
ตามความหายแห่งคำนั้น

แม้ในกรณีของหญิง ๓ ผัว ที่ท่านกล่าวไว้คู่กัน
ก็เป็นเรื่องที่ควรพิจารณา ไม่ใช่ว่าใครมีสามี ๓ คน แล้วจะคบไม่ได้
ไปเสียทั้งหมด เราจะต้องมองถึงภูมิหลังของการที่จะต้องมีสามี
ถึง๓ คนของเขาด้วย เช่น ผู้หญิงที่สามีตาย แล้วมีสามีใหม่
ตายอีกมีอีก ก็ไม่น่าจะเสียหายอะไร ถ้าเป็นการมีสามีอื่น หรือมีชู้
ในขณะที่ยังอยู่กับสามี หรือเลิกกับสามีจนถึง ๓ คน ก็เป็นอีกเรื่องหนึ่ง
ที่ออกจะน่ากลัวอยู่เหมือนกัน.

/
/
ที่มา : หนังสือ " กุมารีปัญหา "
ปัญหาเกี่ยวกับบุคคลและทรรศนะ
พระโสภณคณาภรณ์ (ระแบบ ฐิตญาโณ)
พ.ศ. ๒๕๒๗
____________________________________________

หมายเหตุ: กุมารีปัญหา เป็นคำถามจากนักเรียนโรงเรียนสตรีวิทยา
โรงเรียนราชินี และโรงเรียนสตรีสมุทรปราการ
เมื่อครั้งที่ท่านเจ้าคุณได้ไปบรรยายอบรมศีลธรรม.

27/08/2020

หินชจฺโจปิ เจ โหติ อุฏฺฐาตา ธิติมา นโร
อาจารสีลสมฺปนฺโน นิเส อคฺคีว ภาสติ

คนเราถึงมีชาติกำเนิดต่ำ แต่หากขยันหมั่น เพียร มีปัญญาประกอบด้วยอาจาระ และ ศีล ก็รุ่งเรืองได้ เหมือนไฟถึงอยู่ในคืนมืดก็สว่างไสว

26/07/2020

06/05/2020

วันวิสาขบูชา
ตรงกับวันขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖
คำว่า "วิสาขบูชา" หมายถึงการบูชาในวันเพ็ญเดือน ๖ วิสาขบูชา ย่อมาจาก " วิสาขปุรณมีบูชา " แปลว่า " การบูชาในวันเพ็ญเดือนวิสาขะ " ถ้าปีใดมีอธิกมาส คือ มีเดือน ๘ สองหน ก็เลื่อนไปเป็นกลางเดือน ๗

ความสำคัญ วันวิสาขบูชา เป็นวันสำคัญยิ่งทางพระพุทธศาสนา เพราะเป็นวันที่พระพุทธเจ้าประสูติ คือเกิด ได้ตรัสรู้ คือสำเร็จ ได้ปรินิพพาน คือ ดับ เกิดขึ้นตรงกันทั้ง ๓ คราวคือ

๑. เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะประสูติที่พระราชอุทยานลุมพินีวัน ระหว่างกรุงกบิลพัสดุ์กับเทวทหะ เมื่อเช้าวันศุกร์ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ปีจอ ก่อนพุทธศักราช ๘๐ ปี

๒. เมื่อเจ้าชายสิทธัตถะตรัสรู้ เป็นพระพุทธเจ้าเมื่อพระชนมายุ ๓๕ พรรษา ณ ใต้ร่มไม้ศรีมหาโพธิ์ ฝั่งแม่น้ำเนรัญชรา ตำบลอุรุเวลาเสนานิคม ในตอนเช้ามืดวันพุธ ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ปีระกา ก่อนพุทธศักราช ๔๕ ปี หลังจากออกผนวชได้ ๖ ปี ปัจจุบันสถานที่ตรัสรู้แห่งนี้เรียกว่า พุทธคยา เป็นตำบลหนึ่งของเมืองคยา แห่งรัฐพิหารของอินเดีย

๓. หลังจากตรัสรู้แล้ว ได้ประกาศพระศาสนา และโปรดเวไนยสัตว์ ๔๕ ปี พระชนมายุได้ ๘๐ พรรษา ก็เสด็จดับขันธปรินิพพาน เมื่อวันอังคาร ขึ้น ๑๕ ค่ำ เดือน ๖ ปีมะเส็ง ณ สาลวโนทยาน ของมัลลกษัตริย์ เมืองกุสินารา แคว้นมัลละ (ปัจจุบันอยู่ในเมืองกุสีนคระ แคว้นอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย)