03/01/2026
ความสุขปีใหม่
สุขอิสระ
ศานติสุขอันแท้จริง คือการที่ใจเป็นอิสระเหนือ “เหยื่อ” ของโลกทุกชนิด.
การครองชีพที่แม้เงียบ ๆ ง่าย และสุจริตนั้น เป็นเพียงความผาสุก (happiness) เท่านั้น ยังหาใช่ ศานติสุข อันแท้จริงไม่,
เพราะความพอใจในภาวะเช่นนั้นของตน ยังเป็นเพียงเหยื่อโลกชั้นประณีตเท่านั้น และเปลี่ยนแปลงได้
ส่วนการดื่มกิน “เหยื่อของโลก” ชั้นธรรมดา แม้จะอิ่มหนำสำราญเพียงไรก็ยังเป็นเพียงความเพลิน (Pleasure) เท่านั้นเอง จะเป็นศานติสุขและความผาสุกไปไม่ได้เลย.
แม้กระนั้นคนเราทั่วไปก็ยังเรียกสิ่งทั้งสามนี้ว่า ความสุข โดยเสมอกัน ดังจะเห็นได้จากการส่งของขวัญปีใหม่ ซึ่งให้ความเพลินได้เล็กน้อย เราก็เรียกว่าความสุขปีใหม่ และคำอวยพรให้ได้กินเหยื่อโลกมาก ๆ เราก็เรียกว่า ส่งความสุขปีใหม่ด้วย.
แต่ก็มิใช่เป็นคำที่ผิดถ้าเราจะแบ่งสิ่งที่คนเราเรียกกันว่าความสุขให้เป็นชั้น ๆ และถือว่าเป็นเสมอเหมือนบันไดแห่งกันและกัน.
แม้ว่าความสุขปีใหม่ คือความใกล้ต่อความเป็นอิสระจากเหยื่อโลกยิ่งกว่าปีเก่า ; แต่ความเป็นอิสระนี้มาจากความรู้จักโลกอย่างถูกต้อง โดยซึมซาบในรสของโลกมาอย่างทั่วถึงแล้ว จะเป็นโดยการเข้า ผ่าน ไปในโลก, หรือการพิจารณาโดยไม่ต้องเข้า คลุก ก็ตาม.
เพราะฉะนั้นแม้จะเป็นการเนิ่นช้าไปบ้าง, การดื่มกินโลกอย่างเต็มที่ ย่อมช่วยให้คนธรรมดา เราท่าน เข้าใจโลกได้ดีทางหนึ่งเหมือนกัน และการจะดื่มโลก ได้ดีหรือมากเต็มที่ ก็ได้ด้วยการทำงานให้มากเต็มที่ หรือดีเต็มที่นั่นเองเพราะว่างานเป็นเครื่องช่วยให้เรารู้จักชีวิตหรือโลกโดยตรง.
เพราะฉะนั้นความสุขปีใหม่ของคนธรรมดาทั่ว ๆ ไป ก็คือการทำงานให้ดีกว่า และมากกว่าปีเก่า นั่นแล
ส่วนบุคคลประเภทพิเศษ คือผู้ที่เริ่มรู้จักโลกตามที่เป็นจริงอย่างไรแล้วนั้น ย่อมอยู่เหนือวิสัยแห่งการส่งความสุขปีใหม่ และท่านกำลังพยายามเพื่อพ้นระดับแห่งความสุข ที่คนเราตามธรรมดาจะส่งให้กันและกันได้ ซึ่งแม้พระเป็นเจ้าก็บันดาลให้ท่านไม่ได้!
ขอความสุขปีใหม่ จงมีแด่ท่านทั่ว ๆ ไป โดย “การงานใหม่แห่งปีใหม่ ที่เป็นเสมือนบันได อันจะทำให้ท่านใกล้ต่อความเป็นอิสระจากเหยื่อโลก” ยิ่งขึ้นทุกที เทอญ.
พุทธทาสภิกขุ