ที่พักสงฆ์ภูผาผึ้ง บ้านหนองห้าง อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์

18/09/2025

#รักมากเกินไปก็ไม่ดี
#ไม่รักเลยก็ไม่ได้

หากรักมากเกินไป จะทำให้เกิดความหลง ไม่เห็นโทษของคนที่ตนรัก ภายหลังอาจทำให้ผิดหวัง และเสียใจได้

พึงแก้ความรักมากจนเกิดโทษด้วย #อุเบกขา รู้จักวางเฉย ก็จะเห็นสิ่งตามที่มันเป็นจริง

หากไม่รักเลยก็ไม่ได้ จะเห็นแต่โทษคนอื่น ไม่แคร์คน ซึ่งปัจจุบัน มีแต่คนจ้องจับผิดกันและกัน

พึงแก้การเอาแต่จ้องเอาโทษกันและกันด้วย #กรุณา มองเห็นคนอื่นว่า เป็นเพื่อนร่วมทุกข์ในวัฏสงสารเหมือนกันกับเรา

โอวาทธรรม พระอาจารย์มหาสุภา ชิโนรโส ป.ธ.๙
วัดถ้ำพระอัศวเหมาราม อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์

22/06/2025

สามเณรวัดถ้ำพระอัศวเหมาราม 🙏🏻🪷

20/08/2024

16/02/2024

16/02/2024

#ปลิโพธ
#ความกังวลที่ต้องตัด

ท˚าจิตให้สงบนิ่งเป็ นหน่ึง คือ การเดินทางกลับไปสู่จุดที่ ไม่มีอะไร จุดที่ไม่มีเงื่อนไข หรือเรียกง่าย ๆ ว่า “จุดที่เป็ นศูนย์” จิตว่างจากเงื่อนไขท้ังภายในและภายนอก

แต่จะเดินทางกลับสู่จุดที่เป็ นศูนย์ได้ส˚าเร็จ ผู้ปฏิบัติต้อง ตัดเงื่อนไขต่าง ๆ ภายนอกให้หมด หรือลดเงื่อนไขให้น้อยที่สุด เท่าที่จะท˚าได้

เงื่อนไขภายนอกท้ังหมด ที่สกัดไม่ให้จิตผู้ปฏิบัติเดินเข้า สู่จุดความว่างที่เป็ นศูนย์ เรียกภาษาอินเดียโบราณว่า “ปลิโพธ”

“ #ปลิโพธ” แปลส้ัน ๆ ว่า “ #สิ่งท˚าให้กังวลใจหรือสิ่งท˚าให้ ใจเป็ นกังวล”

สิ่งไหนก็ตามที่ท˚าให้จิตผู้ปฏิบัติวิ่งออก หรือแล็บ ไปตามอารมณ์ภายนอก สิ่งน้ันนั่นแหละคือปลิโพธ

ปลิโพธจึงมีหลากหลายนานัปการ มนุษย์แต่ละคนมี
ปลิโพธไม่เหมือนกัน ต่างคนต่างก็มีสิ่งรัดตัวต่างกัน แต่หากพูดถึง ปลิโพธหลัก ๆ แบ่งได้ดังน้ี

#ที่อยู่อาศัย

การดูแลจัดการ ซ่อมแซมบ้านเรือน จ่ายค่า น้˚า ค่าไฟ ค่าเช่าบ้าน เหล่าน้ีท˚าให้ใจกังวล ก่อนท˚าจิตให้สงบทุก คร้ัง ต้องเคลียร์เรื่องดังกล่าวให้จบ หากยังมีความกังวลเกี่ยวกับสิ่ง เหล่าน้ีอยู่ จิตจะไม่สงบนิ่งเป็ นหน่ึง

#ญาติพี่น้อง

ญาติพี่น้องมีเรื่องเดือดร้อนให้ช่วย เช่น
กู้ยืมเงิน ต้องคดีความ หรื อต้องการความช่วยเหลือกิจการ บางอย่าง หากยังไม่ได้ช่วยเหลือญาติพี่น้องตามค˚าขอ จะรู้สึกเป็ น กังวล ควรเคลียร์เรื่องญาติพี่น้องให้เสร็จสิ้นเสียก่อน ค่อยท˚าจิตให้ สงบ

#รายได้

ก˚าลังยุ่งอยู่กับการดูแลเรื่องการเงิน รายจ่าย รายรับ หน้ีสิน ของครอบครัว บริษัท หรือธุรกิจท่ีท˚า ต้องจัดการ เรื่องดังกล่าวให้เสร็จสิ้นเสียก่อน หากเร่ืองดังกล่าวยังค้างอยู่ใน สมอง จะเป็ นอุปสรรคต่อการท˚าจิตให้สงบ รู้ จักอาจารย์ มหาวิทยาลัยมีชื่อคนหน่ึง เป็ นด๊อกเตอร์ ท˚างานเป็ นอาจารย์ มหาวิทยาลัยหลายปี สนใจเกี่ยวกับการท˚าสมาธิ เคยบวชกับครูบา อาจารย์สายปฏิบัติระยะหน่ึง ต่อมาได้ลาสิกขาไปเป็ นอาจารย์ มหาวิทยาลัย
วันหน่ึงผู้เขียนถาม “เป็ นยังไงท่านด๊อกเตอร์ ท˚าสมาธิ” “โอ๊ย! ตอนน้ีผมท˚าสมาธิไม่ข้ึน จิตไม่เคยสงบแม้แต่
น้อย”
“ท˚าไม”
“ตอนน้ีผมเป็ นหน้ีเป็ นสินล้นพ้นตัว หลับตาทีไรเห็นแต่
หน้ีแต่สินเต็มไปหมด อีกสองเดือนข้างหน้าผมไม่รู้ว่าจะมีเงินพอ
ซ้ืออาหารยาไส้หรือเปล่าครับ”
รายได้ รายจ่าย ไม่ลงตัว เป็ นอุปสรรคใหญ่ต่อการท˚าจิต
ให้สงบ

#รับผิดชอบทีมงาน

มีหน้าท่ีบริหาร ดูแลลูกน้อง งาน
และระบบท้ังหมดของบริษัท งานเหล่าน้ีใช้พลังงานมาก แบ่ง
ก˚าลังจิตไปใช้หลายทาง จะเป็ นอุปสรรคต่อการท˚าจิตให้สงบ ต้อง สะสางงานดังกล่าวให้เสร็จสิ้นเสียก่อน จึงจะท˚าสมาธิได้

#ธุรกิจการงาน

งานที่ท˚าอยู่เป็ นประจ˚า หากยังไม่เสร็จ
สิ้นผู้ท˚าสมาธิจะไม่อาจข่มตาท˚าจิตให้สงบได้ ต้องเคลียร์งาน เหล่าน้ีได้เสร็จสิ้นเสียก่อน
ในแง่หนึ่ง การทำงานคือการปฏิบัติธรรมอย่างหนึ่ง หากงานนั้นเป็นงานที่สุจริต แต่กระนั้น หากนักภาวนาจะเข้าฌาน หรือ ทำจิตให้รวมเป็นหนึ่ง ก็ต้องวางงานภายนอกเสียก่อน หากวางงานไม่ได้ จิตก็จะไม่ดิ่งตัวเป็นหนึ่ง

#การเดินทาง

การเดินทางท˚าธุรกิจ ศึกษาเล่าเรี ยน
ท่องเท่ียว ต้องเตรียมการต่าง ๆ อย่างมากมาย หากยังสาละวนอยู่ กับการเดินทางจะเป็ นอุปสรรคต่อการท˚าจิตให้สงบ พระพุทธองค์ จึงทรงบัญญัติให้พระอยู่จ˚าพรรษาเพื่อตัดความกังวลดังกล่าว ผู้ท˚า สมาธิควรค˚านึงถึงอุปสรรคข้อน้ีด้วยเช่นกัน

#ญาติเจ็บป่ วย

พ่อ แม่ สามี ภรรยา หรือเพื่อนใกล้ชิด
เจ็บป่ วยเข้าโรงพยาบาล ต้องการคนดูแลหรือเยี่ยมเยียน ผู้ท˚าสมาธิ ต้องจัดการสิ่งเหล่าน้ีเสร็จสิ้น มิเช่นน้ันจะเกิดความกังวลใจ จิตไม่ สงบรวมตัว

#การเจ็บป่ วย

ความเจ็บไข้ได้ป่ วยท˚าให้ระบบต่าง ๆ ใน ร่างกายแปรปรวน ธาตุ ดิน น้˚า ลม ไฟ ไม่สมดุล ผู้ปฏิบัติจะท˚าจิต ให้สงบได้ยากกว่ายามปกติ ต้องรักษาให้ทุเลาหรือหายขาด จน รู้สึกว่าร่างกายแข็งแรง จิตใจปลอดโปร่ง

กายกับใจคือสิ่งเชื่อมโยงสัมพันธ์กันและกัน กายเจ็บป่ วย หรือไม่ได้สมดุล จิตใจก็จะเศร้าหมองวิตกกังวล สงบนิ่งได้ยาก

หากร่างกายแข็งแรงสมบูรณ์ จิตใจก็จะร่าเริงผ่องใส พระพุทธองค์ ทรงเข้าใจธรรมชาติน้ี จึงทรงอนุญาตให้พระรักษาตัวเอง เม่ือเกิด ความเจ็บป่ วย

กระน้ันก็ไม่ได้หมายความว่า ยามเจ็บป่ วยจะปฏิบัติธรรม ไม่ได้ ความเจ็บป่ วยเป็ นอุปสรรคต่อการท˚าจิตให้สงบนิ่ง แต่ก็ ไม่ได้เป็ นอุปสรรคส˚าหรับการเห็นธรรม หลายคนเห็นธรรมก็ใน ยามเจ็บป่ วย เช่น เห็นความเจ็บปวดว่าเป็ นสิ่งหนีไม่พ้น เป็ นทุกข์ ที่มนุษย์ทุกคนต้องพบ หรือบางคนเห็นธรรม จากประสบการณ์ ตายแล้วพ้ืน

ชายคนหน่ึงเล่าให้ผู้เขียนฟังว่า แต่ก่อนเป็ นคนอารมณ์ร้อน มุทะลุตึงตัง โทสะร้าย ลงมือฆ่าคนด้วยอารมณ์มาหลายราย วันหน่ึงป่ วยหนัก ต้องเข้าโรงพยาบาลเป็ นเดือน อยู่อย่างคนตาย ไปไหนไม่ได้ เจ็บปวดทรมานเป็ นที่สุด

วันหน่ึง เห็นตัวเขาเองเดินไปกับกลุ่มคนจ˚านวนมาก แต่ ละคนไม่พูดจาอะไรกัน มีแต่เดินมุ่งไปข้างหน้าอย่างไม่รู้จุดหมาย สักครู่เขาก็เห็นคนกลุ่มหน่ึง เดินเข้าประตูเมืองไป เขาจึงเดินรวม ไปกับคนกลุ่มน้ัน แต่ยังไม่ทันผ่านประตูเมือง ยามเฝ้ าประตูก็ห้าม ไม่ให้เขาเข้าไป

เขาจึงตัดสิ นใจเดินตามคนอีกกลุ่มหน่ึง ที่ยังเดินไป ข้างหน้าอย่างไม่มีจุดหมาย ขณะเดียวกัน เขาก็มองเห็นคนที่เข้าประตูเมืองไปแล้ว ถูกจับโยนลงกระทะทองแดง เมื่อเขาเดินมาถึง อีกประตูหน่ึง เขาก็ได้ยินเสียงผู้หญิง แต่มีอ˚านาจตะโกนบอกเขา ว่า “แกกลับได้แล้ว เดินหลงทางมาถึงแดนลึกเกินไป ยังไม่ถึง เวลา”

พลันที่เสียงน้ันขาดไป เขาก็รู้สึกเหมือนมีใครเอามือมา ตบหน้า กระชากเขาให้กลับเข้าร่างเดิม

ต้ังแต่วันน้ัน เขาก็ดีวันดีคืนจนหายเป็ นปกติ เมื่อออกจาก โรงพยาบาล ชีวิตเขาก็เปลี่ยนหน้ามือเป็ นหลังมือ เคยเป็ นคน อารมณ์ร้อน มุทะลุตึงตัง ก็กลายเป็ นคนอารมณ์เย็น ไม่เคยคิดท˚า จะชั่วเหมือนเดิม แต่ละวันคิดแต่จะท˚าดี ช่วยเหลือเก้ือกูลคนอื่น

ประสบการณ์ความเจ็บป่ วย ท˚าให้คนเห็นธรรมและเปลี่ยนแปลงชีวิตได้

#ศึกษาเล่าเรี ยน

การเข้าเรี ยนในช้ัน ท˚ารายงาน ท˚า กิจกรรมต่าง ๆ ท˚าข้อสอบ และอื่น ๆ ถือเป็ นอุปสรรคอีกประการ หน่ึงต่อการท˚าจิตให้สงบ เพราะการศึกษาเล่าเรียนต้องใช้สมอง จดจ˚า คิดวิเคราะห์หาเหตุผล เมื่อผู้ปฏิบัติมัวสาละวนอยู่กับการใช้ ความคิด จิตใจจะฟ้ ุงซ่านไปสารพัดอย่าง รวมตัวเป็ นหน่ึงไม่ได้

เมื่อรู้ว่าความกังวลดังกล่าวคืออุปสรรคส˚าหรับจิตที่สงบ ปิ ดก้ันมิให้จิตกลับสู่จุดที่เป็ นศูนย์ ควรจัดการความกังวลดังกล่าวให้ได้เสียก่อน หากผู้ปฏิบัติไม่สามารถก˚าจัดความกังวลเหล่าน้ีได้ ท˚าจิตให้สงบก็เป็ นเรื่องยาก

กระน้ัน ชีวิตคนทั่วไปไม่เหมือนนักบวช ต้องท˚ามาหากิน ท˚าธุรกิจการงาน เก่ียวข้องกับสิ่งต่าง ๆ หลายอย่าง หนีปลิโพธท้ัง ๙ อย่างไม่พ้น หรือบางคนอาจมีสิ่งท˚าให้กังวลใจมากกว่า ๙ อย่าง ด้วยซ้˚าไป
ชีวิตยุ่งอยู่กับปลิโพธอย่างน้ี จะท˚าใจให้สงบได้อย่างไร

ค˚าตอบหลวงพ่อชา สุภัทโท เป็ นค˚าแนะน˚าที่ดี เคยมีคนถามหลวงพ่อชาว่า “วัน ๆ เอาแต่ท˚างาน แทบไม่มีเวลาหายใจ จะท˚าใจให้สงบได้อย่างไร”

หลวงพ่อชาตอบอย่างให้แง่คิดว่า “ตราบใดที่คุณยังมีลม หายใจเข้า-ออก จะท˚าใจให้สงบที่ไหนก็ได้”

หากแง่คิดที่ได้จากหลวงพ่อชา ไม่ส˚าเร็จผล ยังตัดปลิโพธ ไม่ขาด วิธีที่ฉันเคยใช้ ช่วยตัดปลิโพธได้ดีไม่น้อย

ฉันเคยไปภาวนากับหลวงพ่อเครา คนทั่วไปรู้จักท่าน ว่า หลวงป่ ูโยคีด˚า หลวงพ่อแนะฉันไปนั่งสมาธิในถ้˚าพญานาค ฉันพยายามท˚าจิตให้สงบอยู่หลายวัน แต่ก็ไม่สงบอย่างที่คิด จึง ข้ึนไปกราบเรียนถามอุบาย

“การท˚าจิตให้สงบนิ่งเร็ว คุณอย่าไปหวังอะไร อย่าไปมี เงื่อนไขอะไร วางให้หมด ปล่อยให้หมด คิดเหมือนคุณก˚าลังจะตายจากโลกน้ี หากคุณท˚าอย่างผมว่า จิตจะสงบรวมตัวได้ไม่ยาก” หลวงพ่อตอบด้วยรอยยิ้มแฝงไปด้วยเมตตา

เมื่อท˚าตามค˚าแนะน˚าหลวงพ่อ จิตก็สงบได้ดีกว่าเดิม

#ปล่อยวางทุกอย่างได้ #จิตจะสงบเอง

ท˚าจิตให้สงบนิ่งไว ผู้ปฏิบัติต้องตัดความกังวลท้ังหมด เสียก่อน หากยังวางความกังวลภายนอกท้ังหมดไม่ได้ ก็ต้องวาง ความกังวลภายใน เช่น นึกถึงความว่าง ความตาย หรืออยู่กับลม หายใจเข้า-ออกอย่างหลวงพ่อชาพูด

พระอาจารย์มหาสุภา ชิโนรโส ป.ธ.๙
วัดถ้ำพระอัศวเหมาราม