13/08/2026
๒๐. ทางทรายใกล้ทะเลสาบ
(อัตชีวประวัติช่วงแสวงหามายาชีวิตของเขมานันทะ)
บทที่ ๑ ดรุณวัย / พ่อแม่
ผมจับไม่ได้ว่าตัวเองสงบหรือเยือกเย็น แต่มีคนวิจารณ์ให้ฟัง แม่ก็ยืนยันว่าผมติดนิสัยข้างพ่อ คือ
ขี้เกรงใจคน พ่อนี่ไม่เคยพูดคำหยาบ คำเดียวก็ไม่เคยพูด ไม่เคยมีใครเห็นพ่อแสดงอารมณ์ร้ายกับใคร นอกจากกับแม่ เพราะนิสัยเข้ากันไม่ได้ คนละธาตุ ในช่วงสั้นคือช่วงวัยหนุ่มสาวก็อยู่ด้วยกันได้ด้วยความงดงามของวัย ข้าวใหม่ปลามัน พอถึงที่สุดของมันแล้ว ความต่างของธาตุจะเผยโฉมออกมา
แม่ผมใจร้อน ใจเด็ด ห้าว ไม่กลัวไครทั้งนั้น เนื่องจากเป็นลูกสาวคนสุดท้องของนักเลงถิ่นนั้น มีพี่ชายเป็นนักเลงระดับไอ้เสือ ก็เลยไม่กลัวคน ซึ่งตรงข้ามกับพ่อ พ่อเยือกเย็น มีสัมมาคารวะกับทุกคน พูดจาดีเสมอ เพราะเป็นครู ครูต้องเป็นแบบฉบับอยู่แล้ว อยากกินเหล้าก็ต้องแอบกิน
คนสองคนอยู่กันนาน ๆ โดยไม่รักกันก็ได้ แต่ขอให้อยู่ในสภาพแวดล้อมซึ่งเอื้ออำนวยให้มีการจัด
สัดส่วน พ่อกับแม่ผมก็จัดสัดส่วน ก็อยู่กันได้ มีบ้านสองหลังในที่ดินแปลงเดียว อยู่กันคนละหลัง ทีวีสองเครื่อง หม้อข้าวสองหม้อ แต่แม่ก็ทำหน้าที่อยู่เหมือนเดิม คือสั่งให้เด็กไปหุงหาให้ เวลาพ่อต้องการอะไรก็พูดผ่านลูก ถ้าไม่มีลูกแล้วอยากให้รู้ก็บ่นดัง ๆ
ผมว่าคนโบราณนี่เขามีวิธี คนสมัยนี้เสียอีกกลับอับจนวิธี อับจนวิถีทางของการอยู่ร่วมกัน คล้ายๆ เอาทิฐิตัวเองเข้าเป็นหลัก แล้วไม่มีเครื่องช่วยขัดเกลาทิฐินั้น คนโบราณเขาก็มีทิฐิ พ่อแม่ผมก็มี
เหมือน ๆ พ่อแม่คนอื่น อาศัยขนบประเพณีนั้นเองทำให้ค่อย ๆ ค้นหาทางออกได้
แล้วพอผ่านช่วงของความรุ่มร้อนทางอารมณ์ก็เข้าสู่เขตเยือกเย็น อายุขัยที่มากขึ้นก็ช่วยคลายความ
รุ่มร้อน ความงุ่นง่าน ความไร้เหตุผลได้บ้าง ก็เริ่มอยู่ด้วยกันได้ คำว่า รัก ไม่มีความหมายอะไร หรือพูดอีกทีก็ไม่ใช่สิ่งจำเป็น
ความรักไม่ใช่สิ่งจำเป็นที่สุด แต่ความรักเป็นสิ่งที่ดี แต่ถ้าทำผิดต่อมันก็จะโหยหาชั่วชีวิต ทำผิดในกรณีนี้หมายความว่า รู้ไม่เท่าทัน ไปทำลายน้ำใจของคนที่รักเรา
แต่เนื่องจากมันไม่ใช่สิ่งที่จำเป็นที่สุด แล้วก็ใช่ว่า
การมีความรักจะต้องเจ็บปวดเสมอไป ทั้งหมดน่าจะขึ้นอยู่กับความเข้าใจชีวิต เข้าใจผู้อื่น และอยู่เหนืออารมณ์ ไม่เป็นทาสมัน
"ทางทรายใกล้ทะเลสาบ"
เล่าเรื่อง : เขมานันทะ
สัมภาษณ์ : นิพัทธ์พร เพ็งแก้ว
เรียบเรียง : จารุปภา วะสี
ขัดเกลา : เขมานันทะ
พิมพ์ครั้งแรก : ก.ย. ๒๕๕๐ โดย ส.น.พ. ชื่นใจ
หมายเหตุ: หากบทคัดย่อกระทบเนื้อความสำคัญตามความคิดของผู้สัมภาษณ์และเรียบเรียง เพจฯ ต้องกราบขออภัยมา ณ ที่นี้
