31/08/2026
#ถอดบทเรียนความสำเร็จ ของทีมวอลเลย์บอลหญิงทีมชาติไทย โดยการนำของ โค้ชอ๊อด (นาวาอากาศเอก เกียรติพงษ์ รัชตเกรียงไกร) หัวหน้าผู้ฝึกสอน
1. #ใช้สติเป็นฐานของการฝึก ไม่ใช่แค่การนั่งสมาธิ
ในการสัมภาษณ์กับ MainStand โค้ชอ๊อดอธิบายว่า แบบฝึกที่เขาให้นักกีฬาจะมีความยากและมีเงื่อนไขที่ท้าทาย เพื่อให้นักกีฬาต้องใช้ #สติและสมาธิ อยู่ตลอดเวลา
ถ้านักกีฬาไม่มีสติ ไม่รู้ว่าตัวเองเป็นใคร กำลังทำอะไรอยู่ ต่อให้มีความมุ่งมั่นก็ยากที่จะประสบความสำเร็จ
นี่น่าสนใจมาก เพราะหมายความว่า เขาไม่ได้แยก “การฝึกจิต” ออกจาก “การฝึกกีฬา” แต่สร้างสถานการณ์ในการซ้อมที่บังคับให้นักกีฬาต้องอยู่กับสิ่งที่กำลังทำ
2. ฝึกสมาธิผ่านการ #จดจ่อกับปัจจุบัน ในการซ้อม
โค้ชอ๊อดพูดชัดว่า นักกีฬาต้องมีสมาธิในการ
* ฟังสิ่งที่โค้ชสอน
* จดจ่อกับกิจกรรมที่กำลังฝึก
* ควบคุมการเคลื่อนไหวของร่างกาย
* สังเกตบอลและทิศทางของบอล
* อ่านการเคลื่อนที่ของคู่ต่อสู้
* คาดการณ์ว่าบอลจะมาอย่างไร
เพราะวอลเลย์บอลเป็นกีฬาที่บอลเคลื่อนที่เร็วมาก หากสมาธิหลุดเพียงช่วงสั้นๆ ก็อาจรับบอลพลาดได้
ดังนั้นถ้าแปลเป็นภาษาของ #การเจริญสติ จะใกล้กับ “รู้ตัวว่ากำลังทำอะไร และอยู่กับสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นตรงหน้า” มากกว่าการนั่งหลับตาอย่างเดียว
3. ใช้ “แบบฝึกที่ยากและมีแรงกดดัน” เป็นเครื่องมือฝึกสติ
จุดนี้น่าสนใจที่สุด โค้ชอ๊อดพูดถึงการออกแบบแบบฝึกให้ ท้าทาย ทำได้บ้างไม่ได้บ้าง และมีเงื่อนไขยาก เพื่อให้นักกีฬาต้องใช้ #สติและสมาธิ
พูดง่ายๆ คือ #ไม่ได้ฝึกสมาธิเพื่อให้สงบ #แต่ฝึกสมาธิเพื่อให้ไม่หลุดเมื่อสถานการณ์ยาก
นี่สอดคล้องกับธรรมชาติของการแข่งขันมาก เพราะการแข่งขันจริงมีเสียงเชียร์ ความกดดัน คะแนนสูสี ความผิดพลาด และความคาดหวัง
4. ฝึกให้ “สติ → สมาธิ → ทักษะที่ถูกต้อง”
โค้ชอ๊อดอธิบายความสัมพันธ์นี้ไว้ค่อนข้างชัด
เมื่อให้นักกีฬาทำทักษะแล้ว ทำได้ถูกต้อง เขาจะย้อนถามว่า “ทำไมถึงทำได้?”
สิ่งที่เขาพบคือมีสององค์ประกอบสำคัญ คือ
มีสติ + มีสมาธิ แล้วจึงเกิด ทักษะที่ถูกต้อง
ดังนั้นโมเดลจึงประมาณนี้
สติ → สมาธิ → การรับรู้สถานการณ์ → การตัดสินใจ → ทักษะถูกต้อง → ผลการเล่นดี
ไม่ใช่ นั่งสมาธิ → ใจสงบ → เล่นเก่ง
5. #สอนวิริยะควบคู่กับสติและสมาธิ
โค้ชอ๊อดยังพูดถึงคำว่า #วิริยะ หรือความเพียร ว่าเป็นสิ่งที่ต้องสอนนักกีฬาอยู่ทุกวัน เพราะระเบียบวินัยเพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอ นักกีฬาต้องมีความเพียรที่จะเอาชนะอุปสรรคด้วย
และในปี 2025 มีรายงานว่า ก่อนการฝึกซ้อมทีมชาติไทย เขาให้นักกีฬายึด 5 สิ่งสำคัญ
ศรัทธา – วิริยะ – สติ – สมาธิ – ปัญญา
ซึ่งสะท้อนว่าแนวคิดเรื่องสติ สมาธิไม่ได้เป็นเพียงคำพูดเก่าๆ แต่ยังปรากฏอยู่ในแนวทางที่เขาสื่อสารกับทีมในช่วงหลังด้วย
6. “การควบคุมตัวเอง” เป็นอีกองค์ประกอบหนึ่ง
ข้อมูลล่าสุดพบว่าในปี 2026 ก็มีความต่อเนื่องกับแนวคิดนี้
หลังทีมไทยชนะอินโดนีเซีย 3–0 ในซี วี คัพ 2026 โค้ชอ๊อตพูดถึงการเน้น Self-Control หรือการควบคุมตัวเอง และการเล่นตาม Process มากกว่าปล่อยให้อารมณ์หรือสถานการณ์การแข่งขันพาไป
ตรงนี้เชื่อมกับการเจริญสติได้ค่อนข้างดี เพราะแก่นของมันคือ
รู้ว่าเกิดอะไรขึ้น → ไม่ถูกอารมณ์ลากไป → กลับมาทำสิ่งที่ต้องทำ
โค้ชอ๊อดสอนเรื่อง “สติ–สมาธิ” ผ่านกระบวนการฝึกกีฬาโดยตรง
และให้ความสำคัญกับ #คุณภาพทางจิตและการลดความวิตกกังวล ในการฝึกทีมชาติด้วย โค้ชอ๊อดได้นำหลักสติและสมาธิมาเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการฝึกนักกีฬา โดยฝึกผ่านสถานการณ์และแบบฝึกกีฬา เพื่อให้นักกีฬารู้ตัว จดจ่อ ควบคุมตนเอง และตัดสินใจได้ถูกต้องภายใต้แรงกดดัน
รู้ตัว → เห็นสถานการณ์ → ไม่หลุด → ทำหน้าที่ตรงหน้าให้ดีที่สุด
เช่น นักกีฬารับเสิร์ฟพลาด วิธีคิดแบบที่โค้ชอ๊อดสอนอาจไม่ใช่ “อย่าคิดมากนะ เดี๋ยวก็ทำได้”
แต่เป็น รู้ว่าพลาด → ไม่จมกับความผิดพลาด → กลับมารับรู้ลูกต่อไป → ทำหน้าที่ในจังหวะปัจจุบัน
ซึ่งสำหรับกีฬาที่มีจังหวะต่อเนื่องอย่างวอลเลย์บอล มีประโยชน์มากกว่าการพยายามทำใจให้สงบเสียอีก
และสอดคล้องกับแนวคิดที่ว่า “ความสำเร็จไม่ได้เกิดจากชัยชนะอย่างเดียว แต่ต้องพัฒนาทั้ง ร่างกาย จิตใจ เทคนิค และแท็กติก”
สุดท้ายนี้พวกเราขอขอบคุณและขอเป็นกำลังใจให้นักกีฬาทีมชาติไทยและทีมผู้ฝึกสอนทุกท่านที่กำลังทำหน้าที่ตัวเองอย่างหนักเพื่อพัฒนาตนเองให้เป็นเลิศและเพื่อชื่อเสียงของประเทศชาติ 🙏
#อบรมพัฒนาจิต #เจริญสติกันเถิด
#ปฏิบัติธรรม #ปฏิบัติธรรมเชียงใหม่
#มูลนิธิศูนย์วิปัสสนาเชียงใหม่
แจ้งสนับสนุนการจัดอบรม ทำบุญ สอบถามข้อมูล
และสมัครเข้าอบรมได้ที่ Line Official
📌คอร์สอบรมเบื้องต้น (ครั้งถัดไป 10-17 ต.ค. 69)
แหล่งข้อมูลหลัก
* MainStand Talk EP.39 – “โค้ชอ๊อด ผู้สร้างตำนาน 7 เซียนวอลเลย์บอลหญิงไทย” — สติ สมาธิ วิริยะ และการนำไปใช้ในการฝึกจริง
* Thai PBS – “ความพยายามสำคัญกว่าชัยชนะ” — แนวคิดการพัฒนานักกีฬา 4 ด้าน: ร่างกาย จิตใจ เทคนิค แท็กติก
* Thai PBS – “นักตบสาวไทยเตรียมฟิตร่างกาย แก้จุดอ่อน พร้อมสู้ตุรกี” — เรื่องการพัฒนาคุณภาพทางจิตและลดความวิตกกังวล
* สมาคมกีฬาวอลเลย์บอลแห่งประเทศไทย — หลักสูตรผู้ฝึกสอนที่โค้ชอ๊อดมีส่วนจัดทำ ซึ่งครอบคลุมทั้งวิทยาศาสตร์การกีฬาและจิตวิทยา
* Asian Volleyball Confederation (AVC) — รายละเอียดหลักสูตร Professional Coaches Development ที่โค้ชอ๊อดเป็น Course Director และมีเนื้อหาด้าน sports science และ psychology
