29/09/2026
ကမ္ဘာ့အဆင့်မီ Cambridge တက္ကသိုလ်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ သုတေသန ပြုလုပ်ချင်သူများအတွက်
အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါ...
ဒီနေ့တော့ ကမ္ဘာ့အဆင့်မြင့်ပညာရေး နယ်ပယ်မှာ ထိရောက်ထင်ရှားတဲ့ သုတေသနနဲ့ စာပေယဉ်ကျေးမှု အစဉ်အလာကြီးမားလှတဲ့ Cambridge တက္ကသိုလ်ရဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေးဆိုင်ရာ ပညာသင်ဆုနဲ့ သုတေသန လုပ်ငန်းစဉ်တွေအကြောင်းကို ဝေမျှပေးသွားပါမယ်။ Cambridge တက္ကသိုလ်ရဲ့ Faculty of Divinity သည် ယူကေနိုင်ငံရှိ Complete University Guide နဲ့ The Guardian တို့၏ အဆင့်သတ်မှတ်ချက်များ၌ ထိပ်ဆုံးမှာ အစဉ်အမြဲ ရပ်တည်လျက်ရှိပြီး ကမ္ဘာ့အဆင့်တွင်လည်း Top 5 အတွင်း တည်ရှိနေတဲ့ ပညာရေးစင်တာတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။
ခရစ်ယာန်နဲ့ အနောက်တိုင်း ဘာသာရေးဒဿနများကို အဓိကထား သင်ကြားခဲ့သော်လည်း Cambridge သည် ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေး (Buddhist Studies) ကို သီးခြား ပညာရပ်ဆိုင်ရာ အဖြစ် ဖွဲ့စည်းခဲ့ပါတယ်။ ပထမဆုံးသော ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေး ပါမောက္ခအဖြစ် Dr. Chris Jones ကို ခန့်အပ်ခဲ့တာက တက္ကသိုလ်ရဲ့ သမိုင်းမှာ ထိရောက်တဲ့ အပြောင်းအလဲတစ်ခု ဖြစ်လာခဲ့ပါတယ်။ Dr. Chris Jones ရဲ့ သုတေသနကျမ်းဖြစ်တဲ့ The Buddhist Self: On Tathāgatagarbha and Ātman သည် ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေး နယ်ပယ်မှာ အထက်တန်းကျလှတဲ့ Toshihide Numata Book Award ကို ရရှိခဲ့တာမို့ ဌာနရဲ့ သုတေသန အဆင့်အတန်းကို ပိုမိုခိုင်မာစေခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အာရှနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်း လေ့လာရေးဌာန (Faculty of Asian and Middle Eastern Studies - AMES) ကလည်း အရှေ့အာရှနှင့် တောင်အာရှ ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း၊ စာပေနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုဆိုင်ရာ နက်ရှိုင်းသော သုတေသနများကို အပြိုင်ဆောင်ရွက်လျက် ရှိပါတယ်။
Cambridge တက္ကသိုလ်မှာ ဗုဒ္ဓဘာသာကို ဘွဲ့ကြိုအဆင့်မှစ၍ မဟာဝိဇ္ဇာနဲ့ ပါရဂူဘွဲ့အထိ အဆင့်လိုက် လေ့လာနိုင်တဲ့ သင်ရိုးညွှန်းတမ်းများ စနစ်တကျ ရေးဆွဲထားပါတယ်။ ဘွဲ့ကြိုအဆင့်မှာ BA in Theology, Religion, and Philosophy of Religion သင်တန်း (UCAS Code: V600) ကို ၃ နှစ်တာ အချိန်ပြည့် သင်ကြားပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အခြားဘာသာရပ်တစ်ခုခုဖြင့် ဘွဲ့ရရှိထားသော်လည်း ဘာသာရေးနဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေးသို့ ကူးပြောင်းလိုသူများအတွက် Advanced Diploma in Theology, Religion and Philosophy of Religion (AdvDip) သင်တန်းကို ၉ လကြာ အချိန်ပြည့် စီစဉ်ပေးထားပြီး စာမေးပွဲများနှင့် စာတမ်းများ တင်သွင်းရကာ မဟာဝိဇ္ဇာ သို့မဟုတ် ပါရဂူဘွဲ့သို့ တက်ရောက်ရန် ခိုင်မာသော အခြေခံကို ဖန်တီးပေးပါတယ်။
MPhil in Theology, Religion and Philosophy of Religion သင်တန်းကတော့ ၉ လကြာ အချိန်ပြည့် (Full-time) သို့မဟုတ် ၂၁ လကြာ အချိန်ပိုင်း (Part-time) တက်ရောက်ရတဲ့ သုတေသနအဓိကပြု သင်တန်းဖြစ်ပါတယ်။ ပါရဂူဘွဲ့သင်တန်းဖြစ်တဲ့ PhD in Theology and Religious Studies သည် ၃ နှစ်မှ ၄ နှစ် အချိန်ပြည့် သို့မဟုတ် ၄ နှစ်မှ ၇ နှစ် အချိန်ပိုင်း သုတေသနပြုရသည့် ဘွဲ့သင်တန်း ဖြစ်ပါတယ်။
Cambridge မှာ သုတေသနပြုနိုင်တဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာ နယ်ပယ်များဟာ အလွန်ကျယ်ပြန့်ပါတယ်။ အိန္ဒိယနှင့် တိဘက် မဟာယာန စာပေများထဲမှ Tathāgatagarbha အယူအဆများ၊ ထေရဝါဒ ပါဠိစာပေနှင့် ပေစာဆိုင်ရာ သုတေသနများ၊ တရုတ်နှင့် ဂျပန် မဟာယာန (Tiantai/Tendai) ဗုဒ္ဓဘာသာ ဒဿနများ၊ ခေတ်သစ် တရုတ် ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်း၊ သာသနာပြုပုံစံများ နှင့် ဘာသာတရားများကြား နှိုင်းယှဉ်လေ့လာမှုများ စသည်တို့ကို သုတေသနပြုနိုင်ပါတယ်။
Cambridge ရဲ့ ဘွဲ့လွန် လျှောက်လွှာစနစ်သည် တစ်နှစ်လျှင် တစ်ကြိမ်သာ ခေါ်ယူပြီး ပညာသင်နှစ် မစတင်မီ တစ်နှစ်ခန့် ကြိုတင်၍ စက်တင်ဘာလဆန်းမှာ Applicant Portal စတင်ဖွင့်လှစ်ကာ သင်တန်းစတင်သည့်ရက်မှာ အောက်တိုဘာလ ၁ ရက် ဖြစ်ပါတယ်။ ပညာသင်ဆု လျှောက်ထားလိုသူများအတွက် သတ်မှတ်ရက်များမှာ အလွန်စောစီးသဖြင့် ရက်စွဲများကို အထူးဂရုပြုရန် လိုအပ်ပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံသားများအပါအဝင် အခြား နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားများအတွက် General Round အရ တက္ကသိုလ် ပင်မပညာသင်ဆုများ (Gates Cambridge နှင့် Cambridge Trust အပါအဝင်) လျှောက်ထားရမည့် သင်တန်းဆိုင်ရာ ဘဏ္ဍာရေး သတ်မှတ်ရက် (Course Funding Deadline) သည် ဒီဇင်ဘာလဆန်း (ဒီဇင်ဘာ ၃ သို့မဟုတ် ၈) ဖြစ်ပြီး သင်တန်းလျှောက်ထားရန် အပြီးသတ်ပိတ်ရက်သည် မေလလယ် (မေ ၁၄) ဖြစ်ပါတယ်။ ပညာသင်ဆု လျှောက်ထားခြင်း မပြုဘဲ ကိုယ်ပိုင်စရိတ်ဖြင့် တက်ရောက်မည့်သူများအတွက် အပြီးသတ် လျှောက်လွှာပိတ်ရက်သည် မေလလယ်အထိ ဖြစ်သော်လည်း သင်တန်းနေရာ ပြည့်ပါက စောစီးစွာ ပိတ်သိမ်းလေ့ရှိပါတယ်။
Cambridge တက္ကသိုလ်ရဲ့ ဘွဲ့လွန်သင်တန်းများသို့ ဝင်ခွင့်ရရှိရန် ပညာအရည်အချင်း၊ အင်္ဂလိပ်စာ အရည်အချင်းနဲ့ သုတေသန အရည်အသွေးများ အထူးကောင်းမွန်ရပါမယ်။ MPhil နဲ့ AdvDip လျှောက်ထားသူများသည် ယူကေ First Class သို့မဟုတ် High Upper Second Class (2.1) Honours ဘွဲ့ ရရှိထားရမည်ဖြစ်ပြီး အမေရိကန် စနစ်တွင် GPA အနည်းဆုံး ၃.၇/၄.၀ သို့မဟုတ် ရမှတ် အနည်းဆုံး ၆၇% နှင့် ညီမျှရပါမည်။ လျှောက်ထားသည့် ဘာသာရပ်သည် ဓမ္မပညာ၊ ဘာသာရေးလေ့လာမှု၊ ဒဿနိကဗေဒ၊ မနုဿဗေဒ၊ သမိုင်း သို့မဟုတ် စာပေဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်များ ဖြစ်ရပါတယ်။ PhD လျှောက်ထားသူများသည် သက်ဆိုင်ရာ ဘာသာရပ်ဖြင့် မဟာဝိဇ္ဇာဘွဲ့ ရရှိထားရမည်ဖြစ်ပြီး မဟာဝိဇ္ဇာတွင် ရမှတ် အနည်းဆုံး ၆၇% သို့မဟုတ် GPA ၃.၇ ရှိရပါမည်။ Cambridge MPhil မှ ဆက်လက်တက်ရောက်သူ ဖြစ်ပါက MPhil Dissertation တွင် အနည်းဆုံး ရမှတ် ၇၁ ရရှိရပါမည်။
လျှောက်ထားပုံ အဆင့်ဆင့်အနေနဲ့ University Postgraduate Applicant Portal မှတစ်ဆင့် အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် လျှောက်ထားရမည်ဖြစ်ပြီး အမှတ်စာရင်းများ (Transcripts) နဲ့ ဘွဲ့လက်မှတ်များ တင်သွင်းရပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လျှောက်ထားသူရဲ့ စာပေနဲ့ သုတေသန စွမ်းရည်ကို အကဲဖြတ်နိုင်သည့် ဆရာများထံမှ ထောက်ခံစာ ၂ စောင် တင်သွင်းရပါတယ်။ သုတေသန အဆိုပြုလွှာ (Research Proposal) အနေနဲ့ MPhil အတွက် စာလုံးရေ ၅၀၀ ထက်မပိုရဘဲ PhD အတွက် စာလုံးရေ ၁,၀၀၀ ထက်မပိုရပါ။ အဆိုပြုလွှာတွင် သုတေသနပြုလိုသော ခေါင်းစဉ်၊ နောက်ခံသမိုင်း၊ အသုံးပြုမည့် နည်းလမ်းနဲ့ မူရင်းတွေ့ရှိချက် ဖြစ်နိုင်ခြေတို့ကို ပေါ်လွင်စွာ ရေးသားရပါမယ်။
Cambridge တက္ကသိုလ် သည် ထူးချွန်သူများအတွက် ဘဏ္ဍာရေး အခက်အခဲ မရှိစေရန် အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ပေးသော ပညာသင်ဆုများကို စီစဉ်ပေးထားပြီး Postgraduate Applicant Portal တွင် Apply for Funding ကို အမှန်ခြစ်ရုံဖြင့် ပညာသင်ဆုအများစုအတွက် တစ်ပါတည်း လျှောက်ထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။ Bill & Melinda Gates Foundation မှ ပံ့ပိုးသော Gates Cambridge Scholarship သည် ယူကေနိုင်ငံပြင်ပမှ မည်သည့်နိုင်ငံသားမဆို လျှောက်ထားနိုင်ပြီး တက္ကသိုလ် ကျောင်းလခ (University Composition Fee) အပြည့်အဝ၊ ထိရောက်သော တစ်ဦးစာ ရေရှည်နေထိုင်စရိတ် (Annual Maintenance Allowance)၊ လေယာဉ်လက်မှတ်၊ ဗီဇာကြေးနဲ့ Immigration Health Surcharge တို့ကို အပြည့်အဝ ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။ Cambridge Trust မှ ဘွဲ့လွန် (MPhil နှင့် PhD) တက်ရောက်မည့် နိုင်ငံတကာ ကျောင်းသားများအတွက် အဓိက ပေးအပ်သော Cambridge International Scholarships သည် လျှောက်ထားသူ၏ ဘဏ္ဍာရေး လိုအပ်ချက်အပေါ် မမူတည်ဘဲ Academic Merit and Research Potential (ပညာအရည်အချင်း ထူးချွန်မှုနှင့် သုတေသန အလားအလာ) အပေါ်၌သာ သီးသန့် အခြေခံ၍ ရွေးချယ်ကာ နိုင်ငံတကာ ကျောင်းလခ အပြည့်အဝနဲ့ နေထိုင်စရိတ် အပြည့်အဝ ပါဝင်ပါတယ်။
ခြုံငုံသုံးသပ်ရရင် Cambridge တက္ကသိုလ်ရဲ့ ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေးသည် ရှေးဟောင်း သက္ကတ၊ ပါဠိနဲ့ တိဘက် ကျမ်းဂန်ဆိုင်ရာ စာပေလေ့လာမှုများမှသည် ခေတ်ပြိုင် မဟာယာန အရှေ့အာရှ ဗုဒ္ဓဘာသာ သမိုင်းနှင့် ဒဿနများအထိ နက်ရှိုင်းစွာ လွှမ်းခြုံထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဗုဒ္ဓဘာသာဆိုင်ရာ အထက်တန်းကျသော သုတေသနပြုလိုသူများအတွက် အထူးသင့်လျော်တဲ့ တက္ကသိုလ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လျှောက်ထားလိုသူတွေ အနေနဲ့ Research Proposal ခိုင်မာမှု၊ အမှတ်စာရင်း ထူးချွန်မှုနဲ့ IELTS သို့မဟုတ် TOEFL အင်္ဂလိပ်စာ အရည်အချင်းများကို စနစ်တကျ ကြိုတင်ပြင်ဆင်ထားရန် လိုအပ်ပြီး တက္ကသိုလ်၏ အပြည့်အဝ ပညာသင်ဆုများကို ရရှိရန်အတွက် နှစ်စဉ် ဒီဇင်ဘာလဆန်းတွင် ပိတ်သိမ်းသည့် Course Funding Deadline မတိုင်မီ လျှောက်လွှာ လုပ်ငန်းစဉ် အဝဝကို အပြီးသတ် ဆောင်ရွက်ထားကြဖို့ တိုက်တွန်းချင်ပါတယ်။
မှတ်ချက်။ မြန်မာနိုင်ငံသားများအတွက်တော့ အခုအချိန်မှာ ဗီဇာရနိုင်မရနိုင် ထည့်သွင်းစဉ်းစားရပါမယ်။
ဒီထက်ပိုသိချင်ရင်တော့ သက်ဆိုင်ရာ Official Website မှာ အသေးစိတ် ရှာဖွေဖတ်ရှုနိုင်ပါတယ်။ ရေးထားတာမှာ လိုအပ်ချက်တွေ၊ အနည်းငယ် မတိကျတဲ့ နေရာတွေ ရှိကောင်းရှိနိုင်ပါတယ်။ မေတ္တာရှေ့ထားပြီး ကိုယ်တိုင်သာ ဆက်လက် လေ့လာလိုက်ပါခင်ဗျာ။
လွတ်လပ်စွာ Share နိုင်ပါတယ်။ ကူးယူဖော်ပြခွင့် မပြုပါခင်ဗျာ။
ရဲမင်းသူ
#ဗုဒ္ဓဘာသာလေ့လာရေး #ပညာသင်ဆု #ယူကေပညာရေး
