02/09/2026
▪เบื้องหลังการทำงานของธัมมวิโมกข์ ตอนที่ ๑ – ปฐมบท โดย พระครูภาวนาธรรมนิเทศก์▪
เดือนมีนาคม ปี ๒๕๒๓ เพื่อนพระ ๕ องค์ด้วยกัน มี #พระสมเกียรติ #พระบัญชา #พระคมกฤษ #พระชัยศรี #พระมนู คิดจะรวบรวมคำสอนของพระเดชพระคุณหลวงพ่อเป็น #ห้องสมุดเทป แต่หลวงพี่อรัญ บอกว่า ทำหนังสือด้วยดีกว่า เป็น #จุลสาร เล่มเล็ก ๆ ทำ ๑ เล่มแล้วเวียนกันอ่าน อ่านจนเบื่อแล้วก็ทำออกมาใหม่ ก็เลยตกลงกันจะทำ
อันดับแรกก็รวบรวมเทปคำสอนหลวงพ่อที่บันทึกไว้ตั้งแต่ปี ๒๕๑๕ ซึ่งเก็บไว้ที่ #ศาลานวราช เวลาหลวงพ่อลงมารับแขก หลวงพ่อจะบันทึกไว้ทุกครั้ง สมัยนั้นหลวงพี่อรัญ เป็นผู้บันทึกเทป
เมื่อจะทำหนังสือ ก็ควรจะตั้งชื่อหนังสือก่อน ต่างคนก็ช่วยกันคิด แต่มาตกลงกันในชื่อว่า #ธัมมวิโมกข์ ซึ่งแปลว่า #ธรรมะที่ทำให้หลุดพ้น แล้ววัตถุประสงค์ล่ะ เราต้องการทำเพื่ออะไร มีอะไร ก็ตกลงกันว่า
๑. เพื่อเผยแผ่ธรรมปฏิบัติของพระพุทธเจ้าให้กว้างขวางในหมู่ชน
๒. ประชาสัมพันธ์การทำงานของศูนย์สงเคราะห์ผู้ยากจนในถิ่นทุรกันดารร่วมกับมูลนิธิหลวงพ่อปาน - พระมหาวีระ ถาวโร
๓. คลายเครียดด้วยธรรมบันเทิง
วัตถุประสงค์ ๓ ข้อนี้ เราจะต้องยึดไว้เป็นหลักเกณฑ์ เหตุผลก็คือ
#ข้อ๑ พวกเราทราบดีว่าคำสอนของหลวงพ่อนั้นดี ฟังง่าย เข้าใจง่าย และน้อมนำมาปฏิบัติได้ บางวันหลวงพ่อสอนเสร็จก็บอกว่า พระพุทธเจ้ามาคุมสอน บางวันก็บอกพระนามพระพุทธเจ้าที่มาคุมสอน ฉะนั้นจึงเป็นการสมควรที่จะนำออกเผยแผ่ให้กว้างขวางในหมู่ชน เพื่อประโยชน์และความสุขของผู้ปฏิบัติ แต่ถ้านำธรรมะมาถ่ายทอดให้ล้วน ๆ ก็เกรงว่าผู้อ่านจะเบื่อเสียก่อน จึงสอดแทรกธรรมบันเทิงไปด้วย เพื่อไม่ให้ผู้อ่านรู้สึกหนักเกินไป นี่คือเหตุผลข้อที่ ๑
#ข้อ๒ เนื่องจากหลวงพ่อรับภาระมาจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ฯ รัชกาลที่ ๙ ทรงปรารภให้หลวงพ่อตั้งศูนย์สงเคราะห์ผู้ยากจนในถิ่นทุรกันดาร เมื่อเดือนมีนาคม พ.ศ. ๒๕๒๐ เราก็ควรที่จะกระจายข่าวการทำงานของศูนย์สงเคราะห์ฯ ให้ญาติโยมทราบ เผื่อว่าใครอ่านแล้วมีศรัทธาอยากจะช่วยเหลือสงเคราะห์ทั้งการเงินและสิ่งของ หลวงพ่อก็จะไม่ต้องรับภาระหนักเรื่องการหาเงิน เวลาไปทำงานแจกของมาแล้วลงข่าวให้ทราบก็จะได้เห็นภาพพี่น้องคนไทยผู้ยากไร้นั้นเป็นอย่างไร และก็สอดแทรกการทำงานของวัดให้ทราบอีกเช่นกัน ตลอดทั้งลงรายชื่อผู้ถวายเงินหรือบริจาคเงินเพื่อก่อสร้างหรือรายการทำบุญอย่างอื่นให้ทราบและโมทนา ซึ่งวัดหลายวัดเขาก็ทำแบบนี้ แต่ของวัดท่าซุงยังไม่มี
#ข้อ๓ เพื่อธรรมบันเทิง คือไม่ต้องการให้อ่านหนังสือธรรมะแล้วเครียด อ่านแล้วต้องมีเรื่องสนุกแทรกด้วย คือธรรมะแบบเบา ๆ เมื่อตกลงกันแล้วก็เข้าไปรายงานและขออนุญาตพระเดชพระคุณหลวงพ่อท่านก็อนุญาต และขออนุญาตใช้ #วิหารหลังโบสถ์ เป็นสถานที่ทำงานหลวงพ่อก็อนุญาต
การอนุญาตของหลวงพ่อนั้นทำให้พวกเราดีใจกันมาก เพราะอย่างน้อยการเริ่มต้นของเรา หลวงพ่อท่านเห็นดีด้วย ลืมบอกไปว่า ตอนไปขออนุญาตนั้น จำได้ว่าหลวงพ่อบอกว่า #การทำหนังสือเป็นธรรมทานเป็นบุญใหญ่ #ทำให้คนเขามีปัญญา และที่สำคัญอีกอย่างคือหลวงพ่อบอกว่า #ถ้าเงินขาดเหลือเท่าไรก็มาบอกหลวงพ่อนะ ตอนนี้คงจะนึกเป็นอย่างเดียวกันว่า #ไม่ขอรบกวนหลวงพ่อหรอกครับ #พวกผมจะหาเงินกันเอง
เมื่อเริ่มทำหนังสือธัมมวิโมกข์ ก็ทำการลอกเทปและพิมพ์ดีด ตอนนั้นมี #คุณศรีลักษณ์ รอดเดช ( #แดง เป็นน้องสาวของ พระทรงฤทธิ์ ท่านบวชเมื่อปี ๒๕๒๐) คุณแดงทำงานที่ธนาคารกรุงศรีอยุธยาที่กรุงเทพฯ หยุดงานเสาร์ - อาทิตย์ ก็เดินทางมาวัดตั้งแต่วันศุกร์เป็นผู้ช่วยคัดลอกเทปและพิมพ์ต้นฉบับ
สำหรับเรื่องธรรมะนั้นหาง่าย เพราะหลวงพ่อสอนไว้เยอะแยะ แต่ธรรมบันเทิงจะเอาเรื่องแบบไหน ก็เลยนึกถึง #พระสูตร อ่านแล้วไม่เครียด ไม่หนัก แล้วใครมีเรื่องอะไรก็ให้ช่วยกันเขียนมาลง ข้าพเจ้าก็เขียนเรื่อง #ลิเกมาแล้วจ้า เพราะตอนเป็นเด็กชอบดูลิเกมาก ดูคณะไหนก็อยากจะเป็นพระเอกลิเก เพราะนางเอกแต่ละคณะสวยจริง ๆ เขียนแล้ว ตรวจแล้ว ให้คุณแดงพิมพ์ เสร็จก็ให้พระเพื่อน ๆ อ่านกัน ท่านก็บอกว่าใช้ได้
อีกเรื่องก็เอาเรื่องแบบซุบซิบ (แต่ไม่ใช่นินทา) สมัยก่อนเขานิยมกัน สมัยนี้เรียกว่า #แซวกัน เรื่องนี้ก็ยกให้ #หลวงพี่มนู สุดท้ายก็เขียน #ข่าวของวัด เช่น หลวงพ่อไปสอนกรรมฐานที่บ้านสายลม วันไหน เดือนไหน เมื่อก่อนหลวงพ่อท่านก็กำหนดวัน เดือน ก่อนเหมือนกัน
เมื่อต้นฉบับพร้อมแล้วก็ให้คุณแดงพิมพ์ การพิมพ์พิมพ์ด้วยพิมพ์ดีด เป็นเครื่องพิมพ์ดีดสมัยเก่าที่มีแป้นยกแคร่ มีก้านเหล็กปัดให้แป้นพิมพ์เลื่อนกลับเมื่อพิมพ์สุดบรรทัด คุณแดงพิมพ์เร็ว พิมพ์เก่ง ก่อนพิมพ์ก็คิดเรื่องรูปเล่มกันจะเอาอย่างไร ก็ตกลงเอากระดาษ เอ ๔ แบ่งเป็น ๒ หน้า ซ้าย - ขวา แล้วจะเอากี่หน้า สัก ๘๐ หน้าก็พอ ใช้กระดาษ เอ ๔ จำนวน ๒๐ แผ่นเท่านั้น
#คุณแดง พิมพ์เรื่องเสร็จแล้ว ถ้ามีหน้ากระดาษว่างตอนท้ายเรื่องก็หารูปที่เป็นรูปลายเส้นมาลง หรือหาคำกลอน หรือ #พุทธสุภาษิต มาลง อันนี้ยกให้ท่านบัญชา เป็นผู้คัดเลือกมา ใช้เวลาแค่ ๒ อาทิตย์ก็พิมพ์เสร็จ
ส่วนการทำปกให้ #ท่านสมเกียรติ ออกแบบปก เพราะมีความถนัดเรื่องนี้ ปกพื้นสีเขียวรูปดอกบัวบานอยู่ตรงกลาง มีความหมายว่า พ้นน้ำแล้วและเบิกบานแล้ว เพื่อให้สอดคล้องกับชื่อธัมมวิโมกข์
หนังสือธัมมวิโมกข์ ฉบับที่ ๑ เป็น #ฉบับปฐมฤกษ์ ของนิตยสารรายเดือนวัดท่าซุง ได้รับความเมตตาจากพระเดชพระคุณหลวงพ่อช่วยตรวจทานต้นฉบับและพิมพ์ #คำนำ หรือ หลวงพ่อใช้คำว่า #อนุโมทนากถา ให้อีกด้วย (ตามที่ลงไว้ในอนุโมทนากถา)
ถึงแม้จะเป็นอนุโมทนากถาเพียงหน้ากระดาษเดียว แต่ให้ธรรมะคำสอนไว้หลายประการ ข้าพเจ้าชอบตอนที่บอกว่า #อย่าหวังคำชม #อย่าหนักอารมณ์ในคำติ เพราะว่าเจอทั้งชมทั้งติมาตลอดการทำงานจึงต้องระวัง และไม่หวั่นไหว
ที่คิดกันว่าพิมพ์ออกมาเล่มเดียวแล้วหมุนเวียนกันอ่านนั้นต้องล้มเหลว เพราะ #ท่านเจ้ากรมเสริม #สุขสวัสดิ์ รู้ข่าวเรื่องการทำหนังสือก็ให้เงินช่วยพิมพ์มา ๙,๕๐๐ บาท และก็เริ่มหาโรงพิมพ์กัน เนื่องจากท่านเจ้ากรมเสริมพิมพ์หนังสืออยู่ก่อนแล้วหลายเล่ม และจำหน่ายที่บ้านสายลมและที่วัด เช่น #หนังสือประวัติหลวงพ่อปาน , #หนังสือเรื่องจริงอิงนิทาน , #หนังสือพระเมตตา , #หนังสือธรรมปกิณกะ , #หนังสือคู่มือปฏิบัติพระกรรมฐาน , #หนังสือกรรมฐาน๔๐ , #หนังสือไตรภูมิ , #หนังสือล่าพระอาจารย์ , #หนังสือมหาสติปัฏฐานสูตร , #ฤาษีทัศนาจร และ #หนังสืออุทุมพริกสูตร
การพิมพ์หนังสือของท่านเจ้ากรมฯ ท่านพิมพ์ที่ #โรงพิมพ์ชวนพิมพ์ ซึ่งตั้งอยู่ถนนราชดำเนิน ท่านก็พาพวกเราไปคุยกับโรงพิมพ์ ไปกับหลวงพี่อรัญ เอาต้นฉบับติดไปด้วย ท่านเจ้ากรมฯ พาไปคุยกับ #คุณชวน เจ้าของโรงพิมพ์เลย เขาขอดูรูปเล่ม และถามว่าต้องการพิมพ์กี่เล่ม เราก็บอกว่า ๓๐๐ เล่ม เจ้าของโรงพิมพ์บอกว่า การพิมพ์สมัยนี้เขาพิมพ์ด้วยระบบออฟเซท พิมพ์น้อยไม่คุ้ม ต้อง ๑,๐๐๐ เล่มขึ้นไป เราไม่เคยทำหนังสือมาก่อน ไม่เข้าใจอะไรมากก็ต้องว่าตามเขา และถามถึงราคาค่าพิมพ์ เขาบอกราคาไม่ต้องเป็นห่วง เราก็สบายใจ ก็สั่งพิมพ์ครั้งแรก ๑,๐๐๐ เล่ม เสร็จแล้วเดินทางกลับวัดด้วยความโล่งใจและขอบคุณท่านเจ้ากรมฯ ที่เป็นธุระให้
เมื่อพิมพ์เสร็จ โรงพิมพ์ก็มาส่งที่บ้านสายลม พอเห็นผลงานออกมาครั้งแรกพวกเราดีใจ พิมพ์ออกมาเรียบร้อยดีมาก ปกและรูปเล่มสวยงามกว่าเล่มที่เป็นต้นแบบมากมาย จับต้องลูบคลำเปิด - ปิด หนังสืออยู่นั่นแหละ จะไปเปิดดูให้เต็มตาที่วัด โดยเฉพาะเรื่อง #ลิเกมาแล้วจ้า จึงแบ่งไว้จำหน่ายที่บ้านสายลม ๕๐๐ เล่ม และเอากลับวัด ๕๐๐ เล่ม
กลับถึงวัดก็เปิดดูใบเสร็จที่โรงพิมพ์ให้มา โรงพิมพ์คิดค่าพิมพ์ในจำนวนพิมพ์ ๑,๐๐๐ เล่ม ราคา ๙,๐๐๐ บาท ตกเล่มละ ๙ บาท โอ้โฮ ไหนบอกว่าราคาไม่ต้องห่วงไงล่ะ เรานี่สิแทบหงายหลัง แล้วจะจำหน่ายเล่มละเท่าใด? ต้นทุนสูงขณะนี้ และก็นึกถึงคำที่หลวงพ่อเขียนในอนุโมทนากถาว่า #“ที่จัดทำขึ้นนี้มิได้หวังผลกำไร #ถ้ามีคนซื้อก็ขาย #มีคนขอก็คงให้” สังเกตคำพูดของหลวงพ่อให้ดี ๆ นะ หลวงพ่อ ไม่ให้โดยง่ายนะ ท่านใช้คำพูดว่า ก็คงให้ แปลว่าอะไรคิดเองนะ ก็เลยคิดจำหน่ายเล่มละ ๑๐ บาทก็พอ เพราะว่าก็ได้กำไรเล่มละ ๑ บาท ก็ยังดี เมื่อคิดเปรียบเทียบกับเทปคาสเซ็ท วางจำหน่ายตลับละ ๒๕ บาท หลวงพ่อก็คิดไม่แพงเหมือนกัน (ตั้งแต่ปี ๒๓ ถึง ปี ๕๐ ราคาสิ่งของต่าง ๆ ขึ้นกันมากมายหลายเที่ยว แต่เทปคาสเซ็ทหลวงพ่อ ก็ยังราคาม้วนละ ๒๕ บาท) (ปัจจุบันนี้ #ท่านพระครูสมุห์ละออง ทำการบันทึกใหม่ โดยบันทึกลง FLASH DRIVE หมดแล้ว)
ถึงแม้ตั้งใจจำหน่ายราคาเล่มละ ๑๐ บาท ก็ยัง รู้สึกว่าหนังสือธัมมวิโมกข์แพงอยู่ เมื่อเทียบกับหนังสือที่บ้านสายลม ท่านเจ้ากรมเสริมจำหน่ายเล่มละ ๒๕ บาท อย่างต่ำ เล่มใหญ่ ๓๐ บาท เล่มหนากว่าธัมมวิโมกข์เยอะ
เรื่องการตั้งราคานี่มามีความรู้ภายหลัง คือหนังสือทั่วไปเขาตั้งเผื่อกำไรไว้ ๓๐ เปอร์เซ็นต์ ถ้ารู้ตอนนั้นก็คงจำหน่ายเล่มละ ๑๑.๗๐ บาท แต่ราคานี้ทอนเงินยาก ก็คิด ๑๒.๐๐ บาท แต่เมื่อคิดราคาเล่มละ ๑๐ บาท ได้กำไรเล่มละ ๑ บาท คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ ได้ ๑๑ เปอร์เซ็นต์ น้อยกว่าเขาก็ไม่เป็นไร เพราะคิดตามอย่างเทป ได้ยินหลวงพ่อบอกว่าราคาเทปม้วนละ ๒๕ บาท นี่ไม่ได้เอากำไรมากเลยนะ เพราะไหนจะเรื่องตลับเทป ไหนจะค่าไฟ ไหนจะค่าซ่อมเครื่อง ก็เลยเอาตามปฏิปทาหลวงพ่อ คือ ไม่แพง ให้พออยู่ได้ นี่แหละเป็นที่มาของการตั้งราคา ๑๐ บาท
สมัยนั้น การวางจำหน่ายที่วัดยังไม่พร้อม ก็เอาไว้ที่ #ห้องในวิหารหลังโบสถ์ ใครมาซื้อก็ขาย การจำหน่ายเล่มละ ๑๐ บาท ก็เห็นคนมีความสนใจกันดี ก็คนในวัดนั่นแหละ ซื้อไปอ่านกัน ถ้าขายได้หมด ๕๐๐ เล่ม ก็ได้เงิน ๕,๐๐๐ บาท แต่เมื่อไหร่จะขายหมดล่ะ?
ฉบับแรก ต้นทุนค่าพิมพ์ เล่มละ ๙ บาท แล้วเล่มต่อไปจะทำอย่างไร เงินหมดแล้ว ก็มีความคิดกันว่า #ควรให้คนสมัครเป็นสมาชิก เพื่อจะได้มีเงินหมุนเวียนทุก ๆ เดือน แล้วจะคิดค่าสมาชิกเท่าไร? คิด ๑๐๐ บาท ต่อ ๑๐ เล่ม ก็พอ แต่ไม่ได้บอกระยะเวลาว่า ๑ ปีนะ เพราะกลัวว่าทำไม่ทัน
เมื่อไม่พิมพ์ที่โรงพิมพ์แล้วจะทำอย่างไร? ก็ขอได้โปรดติดตามอ่านในตอนต่อไปนะ
ที่มา: ธัมมวิโมกข์ ฉบับที่ ๕๓๕ ปีที่ ๔๗ เดือน ตุลาคม ๒๕๖๘ หน้า ๑๔๒-๑๔๘
📷 ภาพนี้ หลวงพ่อท่านพระครูภาวนาธรรมนิเทศก์อยู่รับใช้พระเดชพระคุณหลวงพ่อพระราชพรหมยานในการรับสังฆทานที่ศาลา ๒ ไร่ ประมาณปี พ.ศ. ๒๕๒๘
✳✳✳
สมัครสมาชิก, ซื้อหนังสือ, ต่ออายุสมาชิก, ร่วมบุญธรรมทานธัมมวิโมกข์ ได้ที่
🔘ธนาคารกสิกรไทย เลขที่ 038-8-16089-6 ชื่อบัญชี พระครูภาวนาธรรมนิเทศก์
🔘ธนาคารกรุงไทย เลขที่ 619-0-40809-5 ชื่อบัญชี พระครูภาวนาธรรมนิเทศก์
🔘ค่าสมาชิกราย 1 ปี (12 เล่ม)
▪ ส่งแบบธรรมดา 360 บาท
▪ ส่งแบบลงทะเบียน 520 บาท
สอบถามเพิ่มเติมที่
💬 Facebook Message: m.me/thammavimoke
📱LINE ID: thammavimok2021
☎️ โทร. 084-616-9164
#ธรรมที่ทำให้หลุดพ้นจากความทุกข์ #คำสอนหลวงพ่อวัดท่าซุง #หลวงพ่อฤาษี #หลวงพ่อพระราชพรหมยาน #วัดท่าซุง #วัดจันทาราม #นิพพาน #พระพุทธเจ้า #เบื้องหลังการทำงาน #เบื้องหลังการทำงานของธัมมวิโมกข์ #ธรรมะวันนี้ #ธรรมะสอนใจ #ธรรมะ #ธรรมทาน
