19/08/2025
บทบาทของพระสงฆ์เกี่ยวกับการศึกษา
มีความสำคัญอย่างยิ่ง
ทั้งในอดีตและปัจจุบัน
โดยเฉพาะอย่างยิ่งในด้านการส่งเสริมคุณธรรม จริยธรรม และการถ่ายทอดความรู้ทางพระพุทธศาสนา
นอกจากนี้ พระสงฆ์ยังมีบทบาทในการเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ และเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ของชุมชน ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน
ดังจะเห็นได้จากผลงานการจัดการศึกษา
ดังนี้...
•การศึกษาพระปริยัติธรรม:
พระสงฆ์มีหน้าที่ศึกษาพระธรรมวินัยเพื่อสืบทอดพระพุทธศาสนา และนำความรู้ที่ได้มาเผยแผ่สั่งสอนแก่ประชาชน ดังปรากฏในวัดต่างๆ ที่จัดการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม
ทั้งนักธรรมและบาลี
อาทิ สำนักเรียน/สำนักศาสนศึกษาดีเด่นที่มีนักเรียนสอบประโยคบาลี
สนามหลวงได้มากที่สุด ประจำปี 2568
ได้แก่....
•ส่วนกลาง : วัดโมลีโลกยาราม
กรุงเทพมหานคร
•หนกลาง : วัดพระธรรมกาย จ.ปทุมธานี
•หนเหนือ : วัดตากฟ้า จ.นครสวรรค์
•หนตะวันออก : วัดชัยศรี จ.ขอนแก่น
•หนใต้ : วัดมหาธาตุวชิรมงคล จ.กระบี่
เป็นต้น
ที่สำคัญในปัจจุบัน พระสงฆ์ยังช่วยประชาชนผู้ยากไร้ไม่สามารถส่งบุตรเข้าศึกษาต่อในภาครัฐได้ ท่านก็ช่วยนำเด็กเหล่านั้นมาบรรพชาเป็นสามเณร ให้การอบรมสั่งสอนผ่าน
โรงเรียนพระปริยัติธรรม
แผนกสามัญศึกษา ซึ่งมีอยู่ทั้งหมด 14 เขต เป็นการช่วยรัฐและช่วยสังคมจัดการศึกษาเพื่อยกระดับความรู้คู่คุณธรรมให้แก่เยาวชนของชาติที่ขาดโอกาสด้านการศึกษา
•พระเก็บดินโคลนกลางป่าเอามาปั้น
หวังสักวันจะเป็นดาวพราวไสว
เก็บกรวดหินดินดงในพงไพร
มาเจียรไนให้เป็นเพชรเม็ดน้ำงาม
•จับลิงค่างกลางป่าเอามาหัด
หวังจะดัดให้เป็นคนพ้นเหยียดหยาม
สร้างคนให้เป็นคนพ้นสิ่งทราม
ทำงานตามรอยบาทพระศาสดา
•เป็นแสงธรรมนำทางสร้างชีวิต
เป็นผู้คิดสื่อสารงานศึกษา
เป็นผู้สร้าง”พระปริยัติธรรม“นำวิชา
ช่วยนำพารับภาระพระเณรไทย
•พระสงฆ์คอยกำหนดบทบาทศิษย์
เป็นผู้ชี้แนวชีวิตที่ฝันใฝ่
เป็นผู้นำเยาวชนพ้นเวรภัย
ค่ายิ่งใหญ่เกินกล่าวขาน..”งานพระสงฆ์“....
พระเป็นครูสอนศีลธรรม:
พระสงฆ์มีบทบาทสำคัญในการสอนศีลธรรม จริยธรรม และหลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาในโรงเรียนและชุมชน
พระเป็นผู้นำทางจิตวิญญาณ:
พระสงฆ์เป็นที่พึ่งทางใจของประชาชน ช่วยให้คำปรึกษาและแนะนำแนวทางการดำเนินชีวิตที่ถูกต้อง
พระเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้:
วัดเป็นศูนย์กลางในการเรียนรู้ของชุมชน ทั้งในด้านศาสนา วัฒนธรรม และภูมิปัญญาต่างๆ
พระกับการอนุรักษ์และสืบทอดวัฒนธรรม:
พระสงฆ์มีส่วนสำคัญในการอนุรักษ์และสืบทอดวัฒนธรรม ขนบธรรมเนียมประเพณีอันดีงามของไทย
พระช่วยสร้างความสงบสุขในสังคม:
การเรียนรู้และปฏิบัติตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา ช่วยให้สังคมมีความสงบสุข และมีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ต่อกัน
พระกับการพัฒนาคุณภาพชีวิต:
การศึกษาและการปฏิบัติตามหลักธรรมคำสอนของพระพุทธศาสนา ช่วยให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น ทั้งทางด้านจิตใจและสังคม
พระก็ยังทำหน้าที่นี้อยู่แบบ“ปิดทองหลังพระ”
พระยังดำรงการสืบทอดพระพุทธศาสนา:
การศึกษาและเผยแผ่พระพุทธศาสนา ช่วยให้พระพุทธศาสนาเจริญรุ่งเรืองและสืบทอดต่อไปยังอนุชนรุ่นหลัง
สรุปในปัจจุบัน:
แม้ว่าบทบาทของพระสงฆ์ในการจัดการศึกษาอาจมีการเปลี่ยนแปลงไปบ้าง
แต่พระสงฆ์ก็ยังคงมีบทบาทสำคัญ
ในการส่งเสริมการศึกษาและคุณธรรม
ในสังคมไทย
ดังนั้น...
การสนับสนุนให้พระสงฆ์มีส่วนร่วมในการจัดการศึกษาอย่างต่อเนื่อง
จะช่วยให้พระพุทธศาสนาและสังคมไทยมีความเจริญก้าวหน้าต่อไป ฯ.....
จิรํ ติฏฺฐตุ ภิกฺขุสงฺโฆ,
เตสุ โหนฺตุ สคารวาฯ
พลตรี นเรศร์ จิตรักษ์, ป.ธ.๘
อดีต อศจ.ทบ.
