Archiwum Diecezjalne w Zielonej Górze

12/08/2026

Rodzaje opraw XIX wiecznych

12/08/2026

Wytypowane do konserwacji księgi metrykalne są bardzo zróżnicowane i stanowią ciekawe przykłady techniki wykonywania opraw ksiąg w XIX w.

Możemy znaleźć tu:
📓oprawy w półskórek, (skóra kozia lub cielęca garbowana roślinnie)
📓oprawy w półpłótno, (bawełniane płótno introligatorskie czasami dodatkowo kalandrowane )

gdzie obleczeniem jest:
📔płótno introligatorskie apreturowane
📔papiery marmoryzowane klajstrowe
📔papiery marmoryzowane olejne
📔papiery drukowane ze wzorem lub wytłaczane

Ponadto:
📓oprawy w ćwierćpłótno, obleczone w tłoczony papier
📓oprawy w pełne płótno kalandrowane
📓oprawy w cały papier marmoryzowany

Skóry są często tłoczone lub marmoryzowane, niektóre oprawy posiadają metalowe ozdobne guzy. Zdarzają się też marmoryzowane krawędzie bloku księgi.

Projekt realizowany w ramach konkursu „Wspieranie Działań Archiwalnych 2026”

27/07/2026

Udział w projekcie „Wspieranie Działań Archiwalnych 2026” pozwoli na uratowanie kilkudziesięciu ksiąg metrykalnych, znajdujących się złym stanie zachowania. Metrykalia te noszą różnego rodzaju i stopnia ślady zniszczeń świadczące o ich burzliwych losach.

Znajdziemy wśród nich zniszczenia takie jak:
🔸 zabrudzenie opraw i kart
🔸zacieki, plamy różnego pochodzenia
🔸deformacje
🔸ubytki, brak opraw lub kart
🔸przedarcia, przetarcia i przecięcia
🔸odspojenia obleczenia
🔸rozwarstwienia krawędzi i narożników opraw
🔸ślady po owadach (otwory, ekskrementy)
🔸plamy i naloty grzybów pleśniowych
🔸zniszczenia po taśmach klejących
🔸 poluźnienia i zniszczenia szycia
oraz inne

15/07/2026

Wracamy do Was z bardzo dobrą wiadomością! Po raz kolejny nasze Archiwum wzięło udział w konkursie "Wspieranie Działań Archiwalnych". Dzięki uzyskanym środkom będziemy mogli zakonserwować i zabezpieczyć kolejne księgi metrykalne. Bardzo się cieszymy i zapraszamy do obserwowania naszych działań.

09/07/2026

19/03/2026

11/02/2026

Przypominamy, że trwa konkurs "Kresowe Korzenie – historia, kultura, pamięć": https://archiwum.diecezjazg.pl/index.php/konkurs-nowa-edycja-2026-kresowe-korzenie-historia-kultura-pamiec/

06/02/2026

Zapraszamy na spotkanie autorskie

07/01/2026

Miło nam poinformować, że dziś 7 stycznia 2026 roku, ks. Robert Kufel – dyrektor Archiwum Diecezjalnego w Zielonej Górze otrzymał z rąk Prezydenta RP Karola Nawrockiego akt nadania tytułu profesora 👏 Jest to najwyższe polskie wyróżnienie naukowe.

Trwałym śladem pracy ks. prof. dr hab. Roberta Kufla są liczne publikacje o dziejach naszej diecezji i związanych z nią ludziach. Począwszy od publikacji dokumentujących dziedzictwo dawnych mieszkańców ziem zachodnich przez prace opisujące losy przesiedlonych Kresowian i ich pierwszych duchownych, po monograficzne biografie wielkich postaci Kościoła. Ważniejsze publikacje: Kancelaria, registratura i archiwum parafialne na ziemiach polskich od XII do początku XXI wieku (2005, 2011); Cmentarze wyznaniowe do 1945 roku w granicach województwa lubuskiego (20 tomów – 2012-2025); Internat Biskupi i Małe Seminarium Duchowne we Wschowie (1946-1956) (2012); Słownik biograficzny księży pracujących w Kościele gorzowskim 1945-1956 (4 tomy – 2016-2019); Edward Likowski (1836-1915) sufragan poznański, metropolita gnieźnieński i poznański, Prymas Polski (2010); Działalność pastoralna arcybiskupa Floriana Okszy Stablewskiego (1891-1906) (2013); Juliusz Dinder 1830-1890 arcybiskup gnieźnieński i poznański. Niemiec na stolicy prymasów Polski (2023); Teodor Bensch 1903-1958, administrator diecezji warmińskiej i biskup w Gorzowie Wielkopolskim (2025).

(Fotografie prosto z Pałacu Prezydenckiego w Warszawie nadesłał ks. dr Tomasz Trębacz)

05/01/2026

Przypominamy wydarzenie w którym uczestniczyliśmy przed miesiącem: wernisaż wystawy „Najstarsze rękopisy na papierze z Dusznik” z prelekcją ks. prof. Kufla i pokazem filmu o tajemnicach dusznickich arkuszy.
Na wystawie znalazła się księga (w formie dudki) z naszego zasobu - księga z parafii katolickiej we Wschowie spisana w językach polskim, łacińskim i niemieckim. Rękopis zawiera wpisy dotyczące urodzeń w latach 1643-1674, zgonów w latach 1690 – 1709 i ślubów w latach 1607-1709. Są to najstarsze metryki w zasobach Archiwum Diecezjalnego w Zielonej Górze i jedne z najstarszych zachowanych akt metrykalnych w całym regionie. Warto podkreślić, że dudka ta została spisana na papierze ręcznie czerpanym produkowanym przez papiernię w Dusznikach Zdroju (wpisaną na listę UNESCO w 2011 r.). Jest to prawdopodobnie najstarszy papier tej słynnej papierni wykonany przez papiernika Gregora Kretschmera (1588-1619/1623). Świadczy o tym filigran widoczny w przeźroczu papieru z przedstawieniem św. Piotra z kluczem.

Wystawę można oglądać do końca marca 2026, polecamy!
A Muzeum Papiernictwa bardzo dziękujemy!