Rys historyczny:
Początki parafii dał król Zygmunt August dokumentem fundacyjnym wystawionym w Grodnie datowanym na 10 grudnia 1566 r. po tym, jak dwa dni wcześniej król nadał osadzie Wasilków prawa miejskie. Na bazie tej fundacji na wzgórzu, gdzie obecnie znajduje się kościół pw. Przemienienia Pańskiego, wzniesiono drewnianą świątynię. Kościół przeniesiono wkrótce w miejsce położone bardziej centralnie, mianowicie do centrum miasta i usytuowano w rogu rynku głównego, czyli tam, gdzie obecnie wznosi się kościół NMP Matki Miłosierdzia. Pierwsza świątynia wasilkowska otrzymała zapewne tytuł maryjny, za czym przemawia zarówno ówczesna praktyka, jak też wzmianka źródłowa z 1633 r., informująca, że kościół parafialny w Wasilkowie nosi tytuł Zwiastowania NMP. Obiekt ten u schyłku XVII w. znalazł się w takim stanie technicznym, że jego remont był nieopłacalny, zatem w 1702 r. zbudowano przy rynku nowy, nieco większy kościół, tym razem pw. Świętej Trójcy. Świątynia ta w ramach represji za udział parafian w Powstaniu Styczniowym przy aktywnym sprzeciwie miejscowej ludności i po zbrojnej interwencji Kozaków została w 1867 r. zamknięta przez władze carskie, a następnie rozebrana. Dzięki staraniom dziekana białostockiego, ks. Wilhelma Szwarca w 1883 r. zbudowano na "Kościelisku" nowy, skromny w swej architekturze murowany kościół pw. Przemienienia Pańskiego. Wnętrze posiada późnobarokowy ołtarz główny z wizerunkiem Matki Boskiej Częstochowskiej i klasycyzujące ołtarze boczne Michała Archanioła i Najświętszego Serca Pana Jezusa. Położony nieco na uboczu, służył on całej parafii wasilkowskiej do roku 1966, kiedy to konsekrowano drugi kościół. Parafia dysponowała dwiema świątyniami i obie nosiły wezwanie Przemienienia Pańskiego aż do roku 1983 r., kiedy to parafię podzielono na dwie, a nowemu kościołowi parafialnemu nadano w 1995 r. tytuł NMP Matki Miłosierdzia. W trzy lata później część terytorium parafii Przemienienia Pańskiego odeszła do nowo utworzonej parafii w Świętej Wodzie. W 1987 r. oddano do użytku murowany dom katechetyczny, a w latach 1987-1993 wybudowano nową plebanię.
