25/08/2026
Nakładem Wydawnictwa Grafika ukazało się trzecie, uzupełnione wydanie książki o. Eustachego Rakoczego ZP Jasnogórska Pani Tyś naszą Hetmanką. Bogato ilustrowana publikacja poświęcona jest dziejom Płaszcza Hetmańskiego Matki Bożej Częstochowskiej – szczególnego żołnierskiego wotum, ozdobionego odznaczeniami i odznakami wojskowymi. Książka jest zarazem jednym z ostatnich świadectw pozostawionych przez zmarłego 12 grudnia 2025 r. jasnogórskiego kapelana Żołnierzy Niepodległości.
Historia Płaszcza Hetmańskiego wyrasta z wielowiekowej tradycji obecności Jasnogórskiej Pani w dziejach polskiego oręża. Umieszczone na nim ordery, odznaczenia i odznaki są nie tylko dekoracją. Każdy ze znaków prowadzi do konkretnego człowieka, formacji lub wydarzenia, przypominając o służbie, ofierze i walce o niepodległość. W ten sposób Płaszcz staje się swoistym zapisem historii wojskowej i świadectwem więzi łączącej żołnierzy oraz kombatantów z Jasną Górą.
Szczególnym momentem w dziejach tego wotum był dzień 18 maja 1977 r., gdy bł. kard. Stefan Wyszyński poświęcił obraz Matki Bożej Częstochowskiej w Płaszczu Hetmańskim. Obraz rozpoczął następnie peregrynację w środowiskach kombatanckich i ich rodzinach w kraju i poza jego granicami. Po przywróceniu Ordynariatu Polowego jego szczególna kopia nawiedzała garnizony, kościoły i kaplice wojskowe. Wizerunek Hetmanki utrwalono również w monumentalnym witrażu Andrzeja Skalskiego w fasadzie katedry polowej.
Publikację poprzedzają wstępy Prymasa Polski abp. Wojciecha Polaka, biskupa polowego Wiesława Lechowicza oraz biskupa ełckiego Jerzego Mazura. Ich obecność podkreśla zarówno religijny, jak i historyczny wymiar książki oraz osadza opowieść o Jasnogórskiej Hetmance w szerszym kontekście współczesnego życia Kościoła i duszpasterstwa wojskowego.
Książka nie jest ani wyłącznie reprezentacyjnym albumem, ani ścisłą monografią naukową. Łączy historię wojskowości, tradycję religijną i kombatancką, symbolikę odznaczeń oraz osobiste świadectwa. Dzięki bogatej szacie ilustracyjnej Płaszcz Hetmański można nie tylko oglądać, lecz także czytać jak zapis pamięci kolejnych pokoleń.
Dużą wartość dokumentacyjną mają zamieszczone w książce rysunki i schematy, pozwalające dokładnie określić położenie poszczególnych orderów, odznaczeń i odznak na Płaszczu Hetmańskim. Dzięki nim czytelnik może nie tylko zobaczyć wotum jako całość, ale również zidentyfikować konkretne znaki i odnaleźć ich miejsce w rozbudowanej kompozycji. W połączeniu z opisami historycznymi tworzy to swoisty przewodnik po Płaszczu – pomocny zwłaszcza dla tych, którzy nie zajmują się na co dzień falerystyką czy historią wojskowości.
Szczególnego znaczenia nadaje publikacji osoba autora. O. Eustachy Rakoczy, paulin, historyk i wieloletni duszpasterz kombatantów, przez dziesięciolecia dokumentował działalność środowisk niepodległościowych i pielęgnował ich związki z Jasną Górą. Trzecie wydanie Jasnogórskiej Pani… można więc odczytać również jako dopełnienie jednej z najważniejszych dziedzin jego życia i posługi oraz zaproszenie do kontynuowania tej misji – zwłaszcza wobec młodszych pokoleń.
