26/05/2026
W Galerii Per Artem Ad Deum (ul. Długa 1) została dziś poświęcona i uroczyście otwarta nowa przestrzeń wystawiennicza sztuki sakralnej.
Kurator Galerii, o. Dariusz Laskowski, zadecydował, aby podczas inauguracji zaprezentować trzy rysunki znanej artystki Zdzisława Ludwiniak, prof. ASP. Ich tematyka nawiązuje do kultury ludowej oraz tradycji majowych nabożeństw, głęboko zakorzenionych w polskiej religijności.
Centralnym motywem jednej z prac jest kapliczka z wizerunkiem Matki Bożej Częstochowskiej umieszczona na drzewie. Patrząc na rysunek, odnosi się wrażenie, jakby pień został specjalnie przycięty i przygotowany pod niewielką kapliczkę zabezpieczoną daszkiem. Jak opowiadała artystka, wizerunek Maryi bywał dekorowany na różne sposoby – czasem zdobiła go korona, innym razem jej brakowało. Na rysunku Matka Boża została ukazana w złotym nimbie, prawdopodobnie wykonanym z metalowej blachy. Kapliczka znajduje się w pobliżu Wołomina.
Pozostałe dwa obrazy również inspirowane są naturą i duchowością prostych ludzi. Jeden przedstawia przydrożny krzyż stojący we wsi Kukawki, niedaleko Urle, w okolicy Loretto bł. Ignacego Kłopotowskiego oraz Kamieńczyka, gdzie malowniczo spotykają się rzeki Liwiec i Bug.
Dekorowanie przydrożnych krzyży kwiatami i kolorowymi wstążkami jest ważnym elementem naszej tradycji narodowej i chrześcijańskiej. To właśnie przy takich miejscach mieszkańcy gromadzili się w maju, czerwcu czy październiku na wspólnej modlitwie – odmawiali różaniec, Litanię Loretańską lub modlitwy do Najświętszego Serca Pana Jezusa.
Druga z prac przedstawia tzw. „święte drzewo”. Nazywano je tak dlatego, że zawieszano na nich święte obrazki i wota. Drzewo, podobnie jak przydrożny krzyż, znajduje się w okolicach Loretto i również zostało udekorowane wstążkami. Choć obrazki niszczeją pod wpływem deszczu, śniegu i wiatru, stale pojawiają się nowe. W tym właśnie tkwi niezwykłość tych miejsc – są one żywym świadectwem wiary ludzi.
Szczególnie poruszająca jest niezwykła wrażliwość Zdzisławy Ludwiniak na piękno zwyczajnych, często niezauważanych znaków religijności ludowej. Artystka potrafi z prostych kapliczek, krzyży czy drzew obwieszonych świętymi obrazkami stworzyć dzieła sztuki ukazujące głębię cichej wiary ludzi zakorzenionych w tradycji, żyjących blisko natury.
Drzew, na których zawieszano święte wizerunki, nie wolno było ścinać. Otaczano je szacunkiem i troską, traktując niemal jak miejsca święte. Takich drzew w Polsce nadal można odnaleźć wiele – przy leśnych ścieżkach, polnych drogach i na skrajach wsi.
Obrazy Ludwiniak przypominają, że te niepozorne znaki – małe kapliczki, krzyżyki czy obrazki zawieszone na drzewach – sakralizują przestrzeń i pozostają świadectwem ludzkiej nadziei, modlitwy oraz obecności Boga w codziennym życiu.
Z podobnym doświadczeniem wiąże się historia kapliczki znajdującej się w lesie pomiędzy Marszowem a Siodłem niedaleko Żar. Miejscowi mieszkańcy do dziś wspominają pożar, który wybuchł tam w maju 1988 roku i strawił ogromne połacie starodrzewu.
Ogień rozprzestrzeniał się gwałtownie. Przez kilka dni z żywiołem walczyły jednostki straży pożarnej z całej okolicy. 13 maja po ugaszeniu pożaru oczom strażaków ukazał się niezwykły widok – pośród spalonego lasu ocalała jedna samotna sosna. Co jeszcze bardziej zdumiewające, wokół drzewa pozostał krąg nietkniętej ogniem ściółki.
Starsi mieszkańcy opowiadali, że przed laty wisiał na tym drzewie obraz Matki Bożej. Dla wielu ludzi ocalona sosna stała się symbolem szczególnej opieki i znakiem obecności Maryi pośród tragedii zniszczonego lasu.
Wracając do wyboru prac dokonanych przez o. Dariusza Laskowskiego, trzeba podkreślić, że był to wybór niezwykle trafny. Kurator zwrócił uwagę na to, co najważniejsze – na prostą, autentyczną wiarę człowieka i jego zwrócenie ku Bogu. Z drugiej strony, zauważył i docenił dzieła wykonane w tradycyjnej technice ołówka i kolorowych kredek.
s. dr M. Natanaela Błażejczyk, fel.
