Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie

14/06/2026

Dzisiejsze czytanie apostolskie (Rz 2, 10-16) rozpoczyna się stwierdzeniem, że Bóg wszystkich traktuje równo, nieważne kto jest kim. Zależy to zaś od naszej wierności Chrystusowi i zachowywania przykazań - wyjaśnił dziś w kazaniu rektor ks. Jerzy Tofiluk. Z kolei przeczytany na liturgii fragment Ewangelii (Mt 4,18-23) mówi o powołaniu czterech apostołów. Żaden z nich nie zadawał pytań, a bez wahania poszedł za wezwaniem Chrystusa. Bóg powołuje każdego z nas do stania się dziećmi Bożymi. Powołanie jest nieuchwytne, ale możemy je rozumieć jako wierność Zbawicielowi, pragnienie bycia z Nim. Jego słowa: "Każdy, kto dla mego imienia opuści dom, braci lub siostry, ojca lub matkę, dzieci lub pole, stokroć tyle otrzyma i życie wieczne odziedziczy" (Mt 19, 29) mają szczególne znaczenie w Seminarium. Głos Boga jest tak silny, że powinniśmy go usłyszeć. Można oczywiście to zagłuszyć, wejść w życie doczesnego świata i stać się głuchym na ten głos. Jednak każdy człowiek poszukuje czegoś więcej niż chaosu, potrzebuje harmonii, piękna i miłości. Bóg to wie, dlatego czyni wszystko, aby nas wezwać, ponieważ my jesteśmy Mu potrzebni, a On jest potrzebny nam. Powołanie każdego z ludzi nie jest powołaniem do kapłaństwa, lecz do bycia dzieckiem Chrystusowym. Nie szczególnie wybrani, wszyscy jesteśmy powołani do Królestwa Bożego. Od nas zależy, czy odpowiemy na to zaproszenie. Pozytywna odpowiedź zawiera się w słowach Chrystusa: "Ten, który Mnie miłuje, przykazania moje wypełnia" (J 14, 21). Jeśli nie znamy Prawa Bożego, to musimy żyć zgodnie z sumieniem.

W II niedzielę po Pięćdziesiątnicy w seminaryjnej kaplicy sprawowane były całonocne czuwanie oraz Boska Liturgia. Rektorowi ks. Jerzemu Tofilukowi asystowali prorektor ks. Tomasz Stempa i ks. ihumen Pantelejmon (Karczewski), a także gościnnie ks. Aleksander Sztefanica, który jest ojcem dwóch absolwentów naszej uczelni. Po liturgii ks. Rektor pozdrowił go i podziękował za wizytę oraz wspólną modlitwę.

13/06/2026

Zakończenie roku akademickiego dla absolwentów 2026

13 czerwca Seminarium ukończyli absolwenci z rocznika 2023-2026. Po zdaniu egzaminów i obronieniu prac licencjackich, studenci otrzymali dyplomy i zakończyli trzyletnią seminaryjną drogę. Nie była ona lekka i prosta, ale na pewno owocna. Każdy zyskał wiedzę, tytuł naukowy, ale przede wszystkim nauczył się żyć w Cerkwi. Seminarium to Cerkiew - choć to niewielka i dość, może się wydawać, zamknięta wspólnota - to bardzo skutecznie uczy trwania w relacji z Bogiem i ludźmi. Sercem tej uczelni jest kaplica, w której studenci regularnie modlą się, uczestniczą w nabożeństwach i, co najważniejsze, jednoczą się z Chrystusem oraz sobą nawzajem w misterium Eucharystii.

Nadszedł czas, by i oni opuścili mury Seminarium. Z tych 3 lat pozostaną z nimi przeróżne wspomnienia, nierozerwalne przyjaźnie, cenne i czasem bolesne lekcje, momenty śmiechu i płaczu. Wyjdą stąd z nowym doświadczeniem życiowym oraz potencjałem na przyszłość, aby godnie służyć Cerkwi.

Uroczystości zakończenia nauki rozpoczęły się Boską Liturgią, której przewodniczył rektor ks. Jerzy Tofiluk. Asystowali mu ks. Aleksander Sztefanica, prorektor ks. Tomasz Stempa, ks. Andrzej Baczyński, ks. ihumen Pantelejmon (Karczewski) oraz protodiakon Łukasz Leonkiewicz i diakon Timur Tomm. Na nabożeństwo przybyli także wykładowcy i pracownicy Seminarium, a także bliscy absolwentów.

Po liturgii odbyła się uroczystość wręczenia dyplomów. Rektor ks. Jerzy Tofiluk życzył absolwentom, aby Seminarium nigdy nie było im obojętne, lecz by wspominali je jako swoje Alma Mater, a wszystkie dobre rzeczy, których się tu nauczyli, w przyszłości owocowały. Podkreślił, że przygotowywali się przez 3 lata do służby kapłańskiej, przewyższającej służbę aniołów. Jest bardzo piękna, ale trzeba podchodzić do niej z powagą. Wyraził nadzieję, że zawsze będą z Chrystusem. Prawdziwe szczęście jest w Nim, wówczas niczego więcej człowiekowi nie potrzeba. Poprosił absolwentów o modlitwę za swoich wykładowców, by wypełniali słowa ap. Pawła: „pamiętajcie o waszych nauczycielach” (Hbr 13, 7).

Następnie absolwenci podpisali dokumenty, odebrali dyplomy ukończenia studiów licencjackich oraz otrzymali po Ewangelii i służebniku. Na koniec uroczystości w imieniu III roku głos zabrał lektor Andrzej Bojko. Podziękował ks. Rektorowi, ks. Prorektorowi oraz wychowawcom i wykładowcom za prowadzenie duchowe, nauczanie oraz dawanie przykładu. Wspomniał pamiętne sytuacje z 3 lat nauki oraz podkreślił znaczenie zbudowanych w tym czasie relacji z nimi.

Uroczystości zakończył wspólny posiłek, w którym uczestniczyli wszyscy zebrani. Była to okazja, by absolwenci raz jeszcze powspominali i podsumowali to, co przeżyli w Seminarium.

Zdjęcia: lektor Tomasz Wasiluk, Filip Dubieniecki

07/06/2026

Tydzień po Pięćdziesiątnicy wspominamy pamięć wszystkich świętych. W tym roku ten dzień zbiegł się z liturgicznym wspomnieniem świętych Męczenników Chełmskich i Podlaskich.

W seminarium całonocne czuwanie i Boską Liturgię sprawowali: rektor ks. Jerzy Tofiluk, prorektor ks. Tomasz Stempa i ks. ihumen Pantelejmon (Karczewski) oraz studenci 3 roku - diakon Germanas Budnikas i diakon Timur Tomm.

Podczas Boskiej Liturgii kazanie wygłosił ks. ihumen Pantelejmon (Karczewski). Zwrócił uwagę na fakt, że zakończone w sobotę święto Pięćdziesiątnicy było ostatnim z serii wydarzeń zbawczych, lecz rozpoczęło nowy okres. Pięcdziesiątnica to początek historii Kościoła. Efektem łaski Ducha Świętego były dziesiątki tysięcy zbawionych ludzi, w terminologii prawosławnej nazywanych mianem "świętych". Święci to określenie osób, które dostąpiły zbawienia. Tematem przewodnim poprzedniej niedzieli było zstąpienie Świętego Ducha, w kierunku pionowym, teraz mówimy o rozprzestrzenianiu się Jego łaski w kierunku poziomym. Kaznodzieja odwołał się do terminologii greckiej, porównując zesłanie Ducha Świętego na apostołów i głoszenie przez nich Ewangelii na cały świat do "pozytywnej epidemii". Dzisiejsza niedziela poprzez wspomnienie wszystkich świętych dowodzi, że Pięćdziesiątnica nie była jednorazowym wydarzeniem, a trwa cały czas. Nie czcimy dziś pamięci wybranej grupy osób świętych, a każdego z nich. To podkreśla, że wszyscy jesteśmy powołani do świętości, to nasze zadanie, a nie przywilej. Powinniśmy naśladować świętych i modlić się do nich. Nawet jeśli zapomnimy o naszych "niebiańskich przyjaciołach", to oni o nas nie zapomną, a będą wspierać przez cały czas.

Po Liturgii rektor ks. Jerzy Tofiluk pozdrowił wszystkich zebranych w kaplicy z okazji dnia imienin, gdyż każdy niebiański patron jest dziś wspominany. Podziękował również osobom, które były obecne podczas piątkowych uroczystości jubileuszu 75-lecia Seminarium.

05/06/2026

Uroczystości 75 lecia powołania PSD w Warszawie

Ten rok jest szczególny dla Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie, ponieważ 75 lat temu nasza uczelnia została powołana do życia. Metropolita Warszawski i całej Polski Tymoteusz, doprowadzając do końca starania o otwarcie polskiej uczelni teologicznej kształcącej przyszłych kapłanów, 20 marca 1951 roku otworzył Prawosławne Liceum Teologiczne w Warszawie. 1 września tego samego roku metropolita Makary przekształcił je w Prawosławne Seminarium Duchowne w Warszawie. Od tego czasu uczelnia nieprzerwanie wychowuje pokolenia duchownych i osoby pracujące na rzecz Cerkwi.

Z okazji jubileuszu, 5 czerwca w Katedrze Metropolitalnej św. Marii Magdaleny w Warszawie odbyła się Boska Liturgia, sprawowana przez arcybiskupa Jerzego oraz wykładowców seminarium. W prezbiterium modlili się Jego Eminencja Metropolita Warszawski i całej Polski Sawa oraz Ekscelencje: Metropolita Włodzimierz-Wołyński i Kowelski Włodzimierz, Arcybiskup Lubelski i Chełmski Abel, Arcybiskup Przemyski i Gorlicki Paisjusz, Arcybiskup Bielski Grzegorz, Biskup Hajnowski Paweł oraz Biskup Supraski Andrzej. Na uroczystości obecni byli liczni absolwenci naszej uczelni oraz osoby z nią związane na przestrzeni lat. Uroczyście śpiewał chór złożony z obecnych i byłych studentów.

Po Liturgii Jego Eminencja Metropolita Sawa zwrócił się do zebranych ze słowem. Podkreślił znaczenie seminarium w życiu Cerkwi. Ono uczy intelektualnie, ale przede wszystkim wychowuje przyszłych kapłanów. Przygotowuje ich do sprawowania św. Eucharystii, która jest najważniejszym wydarzeniem we wszechświecie. Metropolita podziękował przybyłym gościom oraz wszystkim osobom, które pracowały na rzecz naszego Seminarium. Wspominał przy tym czasy swojej nauki i posługi w tej uczelni. Następnie zwrócił się do seminarzystów. Zaznaczył, że przygotowują się do trudnej i wymagającej służby Chrystusowi. Powinni więc cechować się starannością, być mądrymi słuchaczami i modlić się o rozsądek, a Bóg we wszystkim pomoże i wynagrodzi. Na koniec szczególnie podziękował rektorowi ks. Jerzemu Tofilukowi za prawie 40 lat posługi dla dobra Cerkwi oraz wielką wytrwałość w nauczaniu i kierowaniu uczelnią.

W imieniu Soboru Biskupów, Jego Eminencja metropolita Sawa nagrodził zasłużone dla uczelni osoby. Rektor ks. Jerzy Tofiluk otrzymał prawo noszenia drugiego krzyża z ozdobami. Order św. Marii Magdaleny otrzymali: ks. Anatol Szymaniuk, ks. Andrzej Baczyński, matuszka Lilla Busłowska, Jerzy Betlejko, Mikołaj Kozłowski, ks. Andrzej Kuźma, ks. Tomasz Stempa, protodiakon Łukasz Leonkiewicz, Olga Charkiewicz. Nika Bowtruczuk i Lena Pałac.

Następnie rektor ks. Jerzy Tofiluk podkreślił, że seminarium to nie tylko szkoła, a nasza tożsamość. 75 lat PSD w okolicach 100-lecia autokefalii polskiej Cerkwi świadczy o dziedzictwie, którego nie można zatracić. Obecnie uczelnia prężnie rozwija się, jest ceniona na świecie, jej wychowankowie pełnią posługę w różnych krajach. Duchowny podziękował Jego Eminencji Metropolicie Sawie za nagrodzenie pracowników seminarium oraz wyraził wdzięczność wszystkim osobom pracującym na rzecz naszej uczelni, a także przybyłym na jubileusz absolwentom.

Uroczystości zwieńczyła wspólna agapa, po której część przybyłych gości udała się na ulicę Paryską do budynku seminarium, aby powspominać dawne lata i spotkać się z kolegami z tych czasów.

Wielu absolwentów z wielką tęsknotą wspomina naukę w PSD. Cóż więc jest szczególnego w tej uczelni? Słowo "seminarium" wywodzi się z łaciny, gdzie oznacza "szkółkę roślin". Przywodzi to na myśl ewangeliczną przypowieść o siewcy (Mt 13, 1-9). Seminarium jawi się tu jako żyzna gleba, na którą trafia ziarno, miejsce mające zapewnić rozwój tych "roślin", aby w przyszłości wydały jak największy plon. Rzeczywiście, seminarzyści otrzymują od nauczycieli to, co potrzebne do pracy na rzecz Cerkwi, zasiane zostają w nich "ziarna Słowa". Wszystko to w ich przyszłej posłudze będzie owocowało, jeśli wypełnią polecenie apostoła Pawła: "Ty zaś trwaj w tym, czego się nauczyłeś i co ci powierzono, wiedząc, od kogo się tego nauczyłeś" (2 Tm 3, 14).

Choć może być to niezauważalne na pierwszy rzut oka, te 3 lata nauki definiują bardzo wiele w życiu seminarzysty. Młody człowiek kierowany chęcią służby Bogu i ludziom przechodzi w tym czasie lekcję życia, egzamin dojrzałości duchowej, nieraz poprzez trud i wyrzeczenia. Droga ta bynajmniej nie jest łatwa, lecz podążając po niej z Chrystusem wszystko nabiera sensu. "Jarzmo moje jest słodkie, a moje brzemię lekkie" (Mt 11, 30) mówi Zbawiciel.

Seminarium pozostawia przyjaźnie na całe życie, niepowtarzalne wspomnienia, historie "nie z tej ziemi" W duszy człowieka seminarium czyni jednak nieporównywalnie więcej. Jak apostołowie z nieuczonych i niepojętnych, za sprawą Ducha Świętego stali się niezachwianymi głosicielami Ewangelii Chrystusowej, podobnie tu działa łaska Boża, z którą trzeba współpracować. Seminarzysta poznaje siebie poprzez relacje z innymi, styka się ze swoimi słabościami, rozwija talenty, jednocześnie starając się poznać Boga, Który nad wszystkim czuwa i każdego chce przyprowadzić do Siebie.

Tak oto ziarno zasiane w naszym Seminarium 75 lat temu wydaje plony do dziś. Pokolenia wymieniają się na nowo, uczelnia zaś "dojrzewa" i "nabiera ducha", kształtując tradycję i teologię polskiego Prawosławia.

Lektor Tomasz Wasiluk
Zdjęcia: Łukasz Troc

02/06/2026

Zachęcamy do obejrzenia naszego skeczu z tegorocznej „Majowej”!

Scenka seminarzystów z Prawosławnego Seminarium Duchownego w Warszawie przedstawiona na XLVII Paschalnej pielgrzymce Młodzieży Prawosławnej na Świętą Górę Gr...

31/05/2026

"Święty Boże, który wszystko stworzyłeś przez Syna Twego przy współudziale Świętego Ducha. Święty Mocny, przez którego poznaliśmy Ojca i Duch Święty przyszedł na świat. Święty Nieśmiertelny, Pocieszycielu, Duchu pochodzący od Ojca i spoczywający w Synu. Trójco Święta, chwała Tobie" (fragment ostatniej stichery na "Panie, wołam" święta Pięćdziesiątnicy).

Dziś uroczyście obchodzimy zesłanie Ducha Świętego na apostołów. W dzień Pięćdziesiątnicy na świat zstąpił Duch Święty, zgodnie z obietnicą Jezusa Chrystusa. To zstąpienie ma 2 wymiary - podkreślił w kazaniu rektor ks. Jerzy Tofiluk. Po pierwsze, wraz z Pięcdziesiątnicą powstaje Kościół, w którym Duch Święty nieustannie działa i podtrzymuje jego jedność, mimo trudności, herezji i rozłamów, błędów ludzi. Jednak Duch Święty zstępuje także na każdego z nas, nie tylko na ogół. On podtrzymuje, umacnia, uzdrawia - to osobista relacja. Mówiąc słowa modlitwy: "przyjdź i zamieszkaj w nas", musimy być świadomi, że Duch Święty jest zawsze z nami, uzupełnia braki i daje życie. Chrystus dał nam Królestwo Boże, lecz wejść do niego możemy poprzez przyjęcie Ducha Świętego. Pocieszyciel prowadzi nas ku temu celowi, wybacza nasze słabości, niegodność - wszystko po to, abyśmy stali się uczestnikami zbawienia.

W seminaryjnej kaplicy sprawowane było świąteczne całonocne czuwanie oraz Boska Liturgia, po której odbyła się wieczernia z czytaniem modlitw na klękanie. Te modlitwy są szczególne, gdyż wyprowadzają nas ze świątecznego okresu ostatnich pięćdziesięciu dni i wprowadzają do reszty roku liturgicznego. Odtąd ponownie będziemy klękali w cerkwi oraz na modlitwie prywatnej.

28/05/2026

Zapraszamy wszystkich na jubileusz 75-lecia powołania PSD

24/05/2026

W VII niedzielę po Passze wspominamy Ojców I Soboru Powszechnego. Jak co tydzień w seminarium sprawowane były całonocne czuwanie i Boska Liturgia.

W kazaniu prorektor ks. Tomasz Stempa wyjaśnił znaczenie modlitwy arcykapłańskiej Jezusa, która znajduje się w dzisiejszym fragmencie Ewangelii (J 17, 1-13). Chrystus modli się za 3 grupy osób. Po pierwsze, prosi o umocnienie dla siebie, wiedząc, że nadchodzące cierpienie na Golgocie będzie wymagało od Niego nadludzkiej siły. Modli się również za swoich uczniów, którzy uwierzyli Jego słowom. Niedługo mają pójść w świat głosić Ewangelię, w czym potrzebują szczególnej Bożej pomocy. Trzecią grupą wyłaniającą się z modlitwy Jezusa jest każdy z nas. Wszyscy jesteśmy powołani, aby usłyszeć i przyjąć słowo Boże. To powołanie realizuje się od pierwszych Apostołów przez ojców soborowych aż po dziś. Misję uczniów Chrystusa kontynuowali wspominani dziś święci Cyryl i Metody, stając się Apostołami Słowian. Ostatnie słowa modlitwy arcykapłańskiej wzywają nas do zachowania jedności i miłości. Ten testament obowiązuje każdego człowieka. Powinniśmy pielęgnować miłość do drugiego człowieka, wspierać się nawzajem oraz przekazywać Ewangelię całemu światu, aby Bogoludzki organizm był zdrowy, a nasza wiara była żywym świadectwem.

21/05/2026

Po 40 dniach od Zmartwychwstania Chrystusa okres paschalny dobiegł końca wraz z nadejściem święta Wniebowstąpienia Pańskiego. Choć Zbawiciel wrócił do nieba, nie zostawił nas samych, lecz obiecał przyjście Pocieszyciela - Ducha Świętego.

W tym roku święto Wniebowstąpienia zeszło się z dniem pamięci św. Jana Teologa, patrona naszego seminarium. Prorektor ks. Tomasz Stempa wraz z ks. ihumenem Pantelejmonem (Karczewskim) sprawowali świąteczne całonocne czuwanie i Boską Liturgię.

W kazaniu ihumen Pantelejmon (Karczewski) zacytował słowa św Atanazego: „Bóg stał się człowiekiem, żeby człowiek mógł stać się bogiem”. Dopełnieniem tych słów jest właśnie dzisiejsze święto - Chrystus wstępuje na niebo nie tylko jako Bóg, ale Bogoczłowiek, wznosząc do raju ludzką naturę. Ta natura poprzez grzech prarodziców upadła, a teraz wraca do pierwotnego stanu. My również uczestniczymy we Wniebowstąpieniu podczas św. Liturgii, na której niebo schodzi do nas. Wychodząc z cerkwi po tym nabożeństwie jesteśmy niczym apostołowie po Wniebowstapieniu Chrystusa - w różny sposób przeżywający, lecz umocnieni duchowo. Nie możemy bezczynnie stać, wpatrując się z nostalgią w niebo, ale mając serca w górze musimy twardo stąpać po ziemi.

20/05/2026