27/01/2025
Dopiero niedawno dowiedziałem się o istnieniu tej książki, za dzieciaka nigdy jakoś nie przewinęła się przez moje ręce. Choć od jakiegoś czasu unikam już słowa pisanego, preferując format opowieści, urzekła mnie idea sięgnięcia po tak mało znaną, a jednak już wiekową pozycję. Udało mi się trafić na nią za kilka złotych, gdyż książki takie nie są współcześnie przesadnie cenione. A szkoda...
Fabuła
Akcja Śmiertelnej Pułapki dzieje się we wczesnych latach 70-tych X stulecia, wokół warownego grodu nad Odrą znanego jako Cedynia. Te dwa określniki pozwalają z miejsca domyślić się co będzie historycznym trzonem opowieści.
W jej efekcie będziemy świadkami forteli, śledzeń, podchodów i walk. Nie ma tu wiele skomplikowania, wątki następują po sobie jedno-liniowo, w większości przypadków nie przeplatając się. Jest to raczej zabieg zamierzony ze względu na to, że książka kierowana jest do młodszego czytelnika.
Współcześnie jednak wydaje się to być dość odświeżającym zabiegiem, gdy wszędzie wszystkie wątki mają niespodzianki, zwroty i zawijasy.
Bohaterowie
Głównymi postaciami, których losy śledzimy są dwaj trzynastoletni młodzieńcy, Mirosław i Gniewomir. Obaj pełni werwy, narwani, skorzy do przekomarzania się przyjaciele, przez swoje działania zostają wplątani w działania agentów tak polskich jak i niemieckich.
Asystują im, w roli mentorów i autorytetów, sędziwy ale srogi grododzierżca i kneź Czcibor (Simomysłowic), antagonistami są zaś przeciw sobie mają całą potęgę i przebiegłość zachodnich sąsiadów.
Styl
Książka napisana jest niestety w niespecjalnie porywający sposób. Niektóre zdania potrafią się dłużyć, opisy być znikome i mało wyraziste. Całość przypomina dzieło kogoś kto pisał dużo do szuflady i bez kolejnej redakcji trafił oto do druku.
Forma
To kolejna słaba strona Śmiertelnej Pułapki. Jedyne wydanie tej powieści miało miejsce w głębokiej komunie, z wszystkimi wadami tego faktu. Wielkość książki jest niewygodna, papier podłej jakości, klejenie może puścić przy szerokim rozwarciu stron (choć to może być efekt leciwości książki). Oprawa jest miękka i surowa, obłożona jedynie kolorową obwolutą.
Kwestie Rodzimowiercze
Nie ma ich wiele, są natomiast ukazane bez moralizatorstwa i próby oceniania przez pryzmat nowej religii. Mamy do czynienia z opisem pogrzebu, wspomniany/na jest też z imienia Nyia, ale bez rozwodzenia się nad tematem. W efekcie jednak nie odstaje to jakoś od reszty powieści, wypada naturalnie i spójnie.
Podsumowanie
Śmiertelna pułapka to powieść kierowana do młodszych nastolatków, prosta w formie i przekazie. Płynące z niej lekcje są poprawne, wręcz pożądane, bohaterowie powinni być łatwi do zrozumienia i polubienia dla grupy docelowej. Dorośli nie powinni za często przewracać to oczami nad uproszczeniami, a i fabuła nie zdąży człowieka zmęczyć.
Nie jest to niestety powieść na miarę przygód Tomka, czy Stasia i Nell, ale jak to mawiają „na bezrybiu...”. A zbyt wielu powieści dla młodzieży zawierających wątki Rodzimowiercze nie mamy...
