23/12/2022
Wigilia z łac. vigilia = czuwanie
Wigilia świąt Bożego Narodzenia – dzień poprzedzający Boże Narodzenie i kończący okres adwentu, przypada 24 grudnia. Chociaż gdy dzień wigilii przypadał w niedzielę był przesuwany na sobotę, jako że w niedzielę nie wypada pościć. Zwyczaj ten przetrwał do dziś w niektórych częściach Polski. Święta trwają wtedy 3 dni.
To jeden z najważniejszych dni w polskiej tradycji, przeżywany bardzo uroczyście, w wielkiej radości. Obrósł w mnóstwo zwyczajów, tradycji, przesądów, symboli, bez których większość Polaków nie wyobraża sobie świętowania tego dnia. Najważniejszym symbolem jest oczywiście choinka, barwie ozdobiona bombkami, łańcuchami i lampkami.
Do uroczystej kolacji zasiada się wraz z pojawieniem się pierwszej gwiazdki, jest to nawiązanie do Gwiazdy Betlejemskiej, która wskazywała drogę do miejsca narodzin Jezusa.
Wieczerza rozpoczyna się od wspólnej modlitwy, czytaniu fragmentu Ewangelii, mówiącego o narodzinach Jezusa. Następnie członkowie rodziny przełamują się poświęconym opłatkiem i składają sobie życzenia. Jest to szczególny moment ponieważ pozwala na wzajemne pojednanie i przebaczenie, po czym wszyscy zasiadają do kolacji. Pod białym obrusem, symbolem ołtarza, zwykle kładzie się siano, jako przypomnienie miejsca, w którym narodził się Jezus.
Na stole znajduje się zwykle 12 postnych potraw. Są to różne, postne potrawy, zależne od regionu Polski oraz od tradycji rodzinnych. Należy dodać, że z wigilijnego stołu wypada spróbować wszystkich potraw by zapewnić sobie szczęście i pomyślność na kolejny rok.
Przy polskich stołach zostawia się jedno miejsce wolne, przeznaczone dla niespodziewanego gościa, wiąże się to z pamięcią o tych, którzy nie mogą zasiadać do stołu z rodziną oraz o zmarłych.
Po kolacji nadchodzi moment, na który najbardziej czekają najmłodsi, czas prezentów, symbolizujących miłość i przyjaźń.
Do tradycji wigilijnych należy też wspólne śpiewanie kolęd, które dodatkowo podkreślają i ubogacają uroczysty charakter tego szczególnego czasu.
Polski wieczór wigilijny kończy się o północy, uczestnictwem w uroczystej mszy św. zwanej Pasterką. Upamiętnia ona narodziny Jezusa.
Wigilia świąt Bożego w polskiej tradycji uznawana jest za najbardziej rodzinny i najbardziej wyczekiwany dzień w roku, rozpoczynający święta Bożego Narodzenia.
