31/07/2026
Niezwykła wystawa sztuki w Pawilonie Czterech Kopuł
Wczoraj mieliśmy przyjemność uczestniczyć w otwarciu wystawy „Stulecie. W rocznicę wielkiej wystawy śląskiej sztuki średniowiecznej” we wrocławskim Pawilonie Czterech Kopuł. Jej tytuł nawiązuje do wielkiej ekspozycji sztuki gotyckiej na Śląsku: „Schlesische Malerei und Plastik des Mittelalters” [Śląskie malarstwo i rzeźba doby średniowiecza], która rozpoczęła się dokładnie 100 lat temu: 1 sierpnia 1926 roku w tym samym pawilonie wystawowym.
W tym roku do wrocławskiego Pawilonu Czterech Kopuł powróciły najcenniejsze i najstarsze zabytki sztuki śląskiej, wśród których znalazły się dwa dzieła dobrze nam znane: gotycka rzeźba śmiałowickiej Madonny na masce lunarnej z roku 1400 oraz nieco młodszy, lecz znacznie okazalszy, ołtarz Zaśnięcia NMP ze świdnickiej Katedry, pochodzący z roku 1492.
W gronie gości zaproszonych na uroczyste otwarcie wystawy nie mogło zabraknąć kilkunastu proboszczów, którzy udostępnili organizatorom cenne średniowieczne zabytki zachowane w ich kościołach, a wśród nich ks. Marcina Gęsikowskiego proboszcza świdnickiej Katedry, z której pochodzi XV-wieczny pentaptyk – uznany za najcenniejszy obiekt wrocławskiej wystawy – oraz ks. Juliana Nastałka, proboszcza kościoła w Śmiałowicach, którego ołtarz od ponad 600 lat zdobi piękna gotycka Madonna.
Celem organizatorów tegorocznej wystawy było zgromadzenie tych samych dzieł, które były obecne na ekspozycji w roku 1926, teraz jednak pokazano ich o połowę mniej niż przed stu laty, gdyż czas i miniona wojna zrobiły swoje… Jednak w przypadku dwu wymienionych zabytków ze Świdnicy i Śmiałowic, czas zadziałał na ich korzyść, przywracając im świetność sprzed lat.
Świdnicki ołtarz szafiasty odzyskał swój wspaniały wygląd dzięki konserwacji sprzed ćwierćwiecza. Jego burzliwe dzieje przedstawia post opublikowany przed kilkoma dniami: https://www.facebook.com/share/p/1GubfFo7EQ/?mibextid=wwXIfr
Natomiast śmiałowicka figura Pięknej Madonny dopiero niedawno odzyskała swój oryginalny wygląd, utracony 350 lat temu za sprawą jezuitów, którzy gotyckiej figurze nadali barokową kolorystykę. Tak odmieniona prezentowała się również na słynnej wystawie sztuki w 1926 roku. Dopiero konserwacja przeprowadzona trzy lata temu ukazała jej gotyckie piękno.
Oba opisane zabytki znalazły się na wystawie „Stulecie”, w towarzystwie około 150 innych średniowiecznych dzieł sztuki, pochodzących z muzeów i kościołów – rzeźb, obrazów i nastaw ołtarzowych lub ich fragmentów, które będzie można oglądać na tej niezwykłej wystawie do końca tego roku.
Warto wybrać się do Pawilonu Czterech Kopuł, żeby móc podziwiać świdnicki pentaptyk w zupełnie innej odsłonie – pełniejszej i doskonalszej od skromnej ekspozycji na Chórze Mieszczańskim. Niezwykłe piękno monumentalnego ołtarza podkreślają, towarzyszące jego prezentacji, muzyka i światło i trzeba przyznać, że w takiej oprawie to średniowieczne dzieło przedstawia się doskonale.
Kuratorką wystawy jest dr Agata Stasińska
/LS/
