Strzyżów od początku państwowości polskiej należał do księstwa a później województwa sandomierskiego, w nim zaś do kasztelanii wiślickiej i powiatu pilzneńskiego. Ślady osadnictwa na tym terenie sięgają wieku XII. Według tradycji nazwa miasta pochodzić może od zbudowanej tu strażnicy granicznej zwanej „Strzeżowo”. Miał tego dokonać Leszek Biały (1187 – 1227). Tatarzy pod wodzą Batu Chana mieli zni
szczyć gród, który odbudowali potem koloniści sprowadzeni przez Bolesława Wstydliwego (1226 – 1279). Najstarszą wzmianką źródłową stanowi dokument wystawiony w Budzie w 1279 r. przez legata papieskiego Filipa, potwierdzający dziesięciny należne klasztorowi w Koprzywnicy, które mieli także płacić mieszkańcy Strzyżowa. Gród miał wielu właścicieli: przynależał do dóbr rodu Bogoriów, Wojciecha ze Strzyżowa (Strzyżowskiego), Pakosza, Feliksa i Stanisława Wielopolskiego, Stanisława Bączalskiego. Te przekształcenia własnościowe, z barku dokumentów, nigdy nie zostały w pełni wyjaśnione. Przypuszcza się, że Strzyżów miastem został po roku 1373. Jako zorganizowane miasto pojawia się w Liber beneficiorum Jana Długosza. Strzyżów jako uformowana Parafia istnieje przynajmniej od 1340 r. Jej nazwa występuje przy okazji płaconego świętopietrza. Wynika z tego, że mając już swą pełną organizację, powstać musiała wiele wcześniej. Obejmowała swym zasięgiem sam gród a ponadto: Godową, Żyznów, Gbiska, Brzeżankę, Tropie, Żarnową i Łętownię. Na przełomie XV i XVI w., oprócz istniejącego dziś głównego kościoła pw. Bożego Ciała, Strzyżów posiadał jeszcze dwa mniejsze: św. Michała Archanioła. 26. 04. 1632 r. administrator diecezji krakowskiej Ks. Piotr Gembicki erygował w Strzyżowie prepozyturę i nadał proboszczowi tytuł prepozyta – przełożonego kolegium księży całego okręgu. Rozbieżne są dane dotyczące okresu reformacji. Jedne mówią o wierności Kościołowi i wielkim kulcie maryjnym, inne wspominają o zagarnięciu kościoła przez reformatorów. Historycy przychylają się do pierwszej opinii, gdyż w dokumentach wizytacyjnych brak jakichkolwiek wiadomości o istnieniu zboru ariańskiego. Wspomnieć jednak należy, że ze Strzyżowa wywodzili się działacze reformacyjni, którzy znani są przede wszystkim poza Strzyżowem, co może być też dowodem, że w swoim rodzinnym mieście nie znaleźli posłuchu. Z dokumentów wynika, że duże zasługi mają tutaj gorliwi proboszczowie: Adam Augustyn Jazaniński i Krzysztof Wielopolski. Kościół parafialny od samego początku nosił wezwanie „Bożego Ciała”. Wg niektórych miał być erygowany w 1401 r. przez biskupa krakowskiego Piotra Wysza. Jego początki sięgają XV w., być może został zbudowany w miejscu dawnego, drewnianego kościoła, który mógł strawić wielki pożar miasta w dniu 9. 03. 1480 r.
Świątynia została konsekrowana w 1494 r. za czasów kardynała krakowskiego Fryderyka Jagiellończyka. Jej świetność znała cała okolica. W roku 1657 wojska Rakoczego II zniszczyły doszczętnie miasto i świątynie. Ocalał co najwyżej kościół św. Michała, położony poza obrębem miasta. Król Jan Kazimierz zwolnił strzyżowian z podatków na 4 lata, aby mogli odbudować kościoły i budynki miejskie. 16. 06. 1678 r. sufragan krakowski Michał Oborski konsekrował odbudowane świątynie – parafialną i św. Katarzyny (kościół szpitalny). Duże zasługi w odbudowie, oprócz mieszczan, ma starosta biecki, późniejszy wojewoda krakowski Jan Wielopolski. On fundował klasztor reformatów w Bieczu i Krakowie, a w dla Strzyżowa ufundował prebendę kaznodziejską, promotorię bractwa Różańca św., obraz Niepokalanej (do bocznego ołtarza) i krzyż do ołtarza głównego, który otrzymał jako dar od Papieża Urbana VIII. Działania władz zaborczych w okresie józefinizmu doprowadziły do dewastacji kościoła. ołtarze św. Antoniego, św. Józefa, św. Sebastiana i św. Katarzyny. Dzięki trudowi Parafian pod przewodnictwem proboszczów: Ks. Józefa Twaroga (1844 – 1864) i Ks. Augusta Nalika (1864 – 1878) został częściowo odrestaurowany i zabezpieczony. Po pożarze w 1895 r. sporządzono nowy dach i wymalowano wnętrze. Polichromię i kilka obrazów ołtarzowych wykonał Jan Tabiński. W okresie międzywojennym sprawiono nowe dzwony (zabrane przez Austriaków) i wstawiono nową posadzkę w nawie głównej i bocznych. W latach 50-tych ub. wieku wykonano nowe stalle dębowe (Stanisław K*t z Nawsia) i odnowiono polichromię kościoła. W 1958 r. dach pokryto nową dachówką z Dobrzechowa. Jak wspominają dokumenty, większość wysiłków miejscowego duchowieństwa była skierowana bardziej na sprawy religijne i społeczne niż remontowe i budowlane. Wiele prac wykonano w latach 1970 – 2000. in. odnowiono ołtarz główny i dwa ołtarze boczne, zabezpieczono okna, odnowiono zewnętrzne ściany świątyni, mur okalający kościół, wyremontowano organy, odnowiono obrazy, zakupiono nowe ławki. Przy kościele zbudowano parking i ułożono obejście. Nie zapomniano też o plebanii i budynkach Parafialnych. W tym okresie czasu wybudowano kościoły w Żarnowej i Gliniku Zaborowski (powstały tam samodzielne Parafie), rozbudowano kaplicę w Brzeżance. Za całokształt pracy duszpasterskiej i administracyjnej, Ks. Prałat Adam Nowak otrzymał w r. 2000 tytuł Honorowego Obywatela Strzyżowa. Po roku 2000 trwają nadal prace przy świątyni: wymieniono instalację elektryczną, założono nowe kinkiety i duży żyrandol, wymieniono elektryczne piece grzewcze, znakiem czasu jest także zamontowany system monitorująco – alarmowy. W roku 2003 nastąpił dalszy podział Parafii. Utworzono nową, obejmującą wschodnią część miasta. Wysiłkiem Parafian zbudowano tam tymczasową kaplicę, która będzie służyć do czasu wybudowania świątyni. W roku 2004 rozpoczęto wielkie dzieło oczyszczenia i odnowienia polichromii wewnątrz kościoła. Prace te zakończono po 5 latach, natomiast obecnie trwają prace konserwatorskie przy kolejnych ołtarzach świątyni. Przyznać trzeba, że od początku swych dziejów Parafia w Strzyżowie miała dobrych i prężnych duszpasterzy. Potwierdzają to akta wizytacyjne a także znana pobożność Strzyżowian, ukierunkowana maryjnie. Od XV wieku działają konfraternie czyli bractwa, które niewątpliwie są znakiem i świadectwem wysokiego poziomu życia religijnego. W historii Parafii działały następujące:
1. BRACTWO KAPŁAŃSKIE POD WEZWANIEM ZWIASTOWANIA NMP. Zrzeszało ono kapłanów okręgu rzeszowskiego, którzy chcieli wspólnotowo przeżywać swoje powołanie. gromadziło się często na modlitwę, miało swój ołtarz a nawet swego kapelana.
2. BRACTWO LITERACKIE NMP. Zrzeszało mieszczan strzyżowskich. Głównym celem Bractwa było szerzenie kultu Matki Bożej. Protektorami byli Marianna Wielkopolska, żona Jana – Wielkiego Kanclerza, siostra królowej Marysieńki. Dzięki niej honorowy protektorat objął nad Bractwem Papież Innocenty XI.
3. BRACTWO NIEPOKALANEGO POCZĘCIA NMP. Miało podobne zadanie jak poprzednie, w roku 1693 nastąpiło połączenie obydwu Bractw.
4. BRACTWO ŚW. ANNY. Miało charakter religijno - społeczny. Nakładało obowiązek lepszego poznania prawd wiary, zwalczania herezji, przykładnego życia i dodatkowych praktyk modlitewnych.
5. BRACTWO RÓŻAŃCA ŚW. Członkowie Bractwa zobowiązywali się odmawiać różaniec, przystępować często do sakramentów św., spełniać uczynki miłosierdzia. W 1939 r. podzielono je na Róże różańcowe, działające dotychczas.
6. BRACTWO SZKAPLERZA ŚW. Założone za zgodą generała karmelitów miało szerzyć cześć do Matki Bożej i propagować pobożność maryjną.
7. APOSTOLSTWO MODLITWY. Należący do Bractwa zobowiązywali się w sposób szczególny zwracać uwagę na jakość swoich praktyk modlitewnych.
8. SODALICJA MARIAŃSKA PAŃ. Było to zrzeszenie kobiet, które miały za zadanie szczególnie dbać o swą duchowość na kanwie pobożności maryjnej. zadaniem ich stała się również pomoc społeczna najbiedniejszym.
9. KRUCJATA EUCHARYSTYCZNA. Gromadziła mężczyzn, kobiety a także dzieci, którzy chcieli tworzyć swą duchowość przez praktykowanie pobożności eucharystycznej. Trzeba wspomnieć również o istniejących w Parafii mansjonariach, prebendach i almariach. Są to osobne stanowiska kościelne powoływane dla ożywienia religijności mieszczan i poszczególnych grup społecznych. Ich istnienie jest świadectwem troski duszpasterskiej, hojności fundatorów i bogactwa życia religijnego środowiska.
Środowiskiem pracy duszpasterskiej stawały się także cechy czyli bractwa rzemieślnicze. Oprócz celów zawodowych, stawiały sobie za zadanie przestrzegać chrześcijańskich zasad życia, uczciwie wytwarzać dobra, moralnie żyć i wspomagać potrzebujących. W Parafii istniało kilkanaście cechów, m.in.: sukienników, szewców, kowali, garncarzy, kuśnierzy, złotników, stolarzy, krawców. W okresie międzywojennym w Strzyżowie bardzo prężnie działała Akcja Katolicka, posiadająca wybudowany w 1933 r. swój okazały dom. Inną formą działalności duszpasterskiej była katechizacja w szkołach. W Strzyżowie istniała szkoła parafialna, która kształciła wielu chłopców. Jak stwierdzają dokumenty od XV w. Akademia Krakowska przyjmowała wielu Strzyżowiaków (istniała dla nich przy Akademii nawet specjalna fundacja), a jeden z nich – Ks. Jan Przecławczyk Dąbrowski – doszedł do stanowiska profesora tej uczelni. W okresie późniejszym szkołę dla dziewcząt prowadziły Siostry Felicjanki. Była to szkoła wyznaniowa, ale nie przetrwała zbyt długo, gdyż nie popierali jej ani Rada Szkolna Miasta ani miejscowi nauczyciele. Staraniem Ks. Jabczyńskiego i Ks. S. Kwiecińskiego – proboszczów Strzyżowa, powstała ochronka prowadzona przez Siostry Serafitki, przybyłe do naszego miasta z Oświęcimia. W latach 1913 – 1929 uczęszczało do niej 1031 dzieci. Pod koniec XIX w. czyniono zabiegi, aby w Strzyżowie powstała szkoła średnia. Gimnazjum realne powstało przy dużym zaangażowaniu Kościoła z początkiem roku szkolnego 1912/13. Obecnie w Parafii Farnej działają następujące duszpasterstwa: Róże różańcowe, Róże różańcowe dzieci, Bractwo Szkaplerzne, Bractwo św. Michała, Parafialny Zespół Caritas, Szkolne Koło Caritas przy Miejskim Zespole Szkół, Akcja Katolicka, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Oaza, Koło Przyjaciół Radia Maryja, Koło Przyjaciół Radia VIA, Schola dziecięca, lektorzy i ministranci.
8 grudnia 2006 r., w 15 – lecie istnienia Diecezji Rzeszowskiej, jej pierwszy Ordynariusz Ksiądz Biskup Kazimierz Górny podniósł świątynię do rangi Kolegiaty i powołał Strzyżowską Kapitułę Kolegiacką, której pierwszym prepozytem został ks. Jan Wolak. Zasięg terytorialny Parafii Farnej w Strzyżowie
Ulice:
1 maja
3 Maja
700 – lecia Strzyżowa
8 Marca
Batalionów Chłopskich
Bieszczadzka
Chrobrego
Czarnieckiego
Czecha
Daszyńskiego
Dąbrowskiego
Dobrzańskiego
Gajowa
Gduli
Głowackiego
Godowska
Goslara
Graniczna
Juranda
Kilińskiego
Kmicica
Koreckiego
Kosiaka
Kościuszki
Kramarczyka
Kusocińskiego
Leśna
Łukasiewicza
Łukowa
Mickiewicza
Mieszka I
Modrzewiowa
Mostowa (bez 5,7,9)
Nowiny – Szczerbińskiego
Ogrodowa
Piękna
Pitery
Podgórze
Południowa
Prusa
Przecławczyka
Przekopna
Rynek
Sadowa
Sanoka
Sienkiewicza (bez 1, od 12 do końca)
Słoneczna
Słowackiego (1 – 45, 2 – 38)
Sobieskiego
Sportowa
Spółdzielcza
Stobnicka
Szopena
Tałasiewicza
Tysiąclecia
Wilczaka
Wołodyjowskiego
Zajączkowskiego
Zawale (do 37)
Zawiszy Czarnego
Zielona
ponadto wioski:
Brzeżanka
Gbiska
Łętownia
Tropie
