Rawicki woj.Wielkopolskie Historia Parafii i kościoła w Pakosławiu
Pakosław został założony przez ród Awdańców prawdopodobnie pod koniec XIII w. w pobliżu starożytnego traktu, którym kupcy rzymscy z czasów Hadriana i Antoniusza Piusa zdążali do Morza Bałtyckiego. Był własnością Pakosławskich (do XVI w.) i Konarskich , później Wyssogotów, Zakrzewskich (do XVIII w.), Krzyżanowskich (XIX w) i Czarne
ckich ( do pocz. Istnienie Pakosławia, wsi kościelnej, jest udokumentowane już pod rokiem 1310. Pierwszy kościół w Pakosławiu został zbudowany z drewna zapewne pod koniec XIII wieku. (Proboszczowie są znani imiennie od początku XV w.). Był niewielki, ponieważ parafię tworzyła wtedy tylko wieś Pakosław i osada Sowy. Kościółek ten przetrwał do XVII wieku. Przed 1644 rokiem, ówczesny dziedzic Pakosławia - Zakrzewski ufundował nowy kościół pod wezwaniem św. Walentego, kapłana i męczennika. Świątynia zbudowana z drewna miała kształt krzyża z dwiema bocznymi kaplicami. W roku 1865 nakładem hrabiego Stanisława Czarneckiego cały kościół wyremontowano i wymalowano, a ołtarze pozłocono. Wokół świątyni rozciągał się wtedy cmentarz grzebalny. Zamiar budowy kolejnego większego i murowanego kościoła nurtował proboszczów od początku XIX wieku. Jednak pierwszą uchwałę o budowie nowego (obecnego) kościoła parafialnego w Pakosławiu powziął ks. Wawrzyniec Dolny i patron hrabia Stanisław Czarnecki na posiedzeniu 27 listopada 1895 roku. Postanowiono, że nowa świątynia stanie na miejscu starego kościoła, a przygotowanie kosztorysu i rysunku powierzono architektowi Langnerowi z Wrocławia. Budowę kościoła rozpoczęto 16 czerwca 1896 roku. Kierowanie pracami powierzono budowniczemu Feuerowi z Rawicza, który okazał się mało uczciwym fachowcem, ponieważ samowolnie zmienił konstrukcje i użył gorszego materiału. Dzięki energii ks. Dolnego budowa postępowała dość szybko. Wydano na nią więcej pieniędzy niż to opiewały kosztorysy. Przyczyną tego był fakt, że przy budowie wieży natrafiono na bardzo silne źródło wody, które trzeba było zlikwidować, zasypując kamieniami i zalewając betonem. Budowę ukończono w 1899 roku, a 12 stycznia 1900 roku królewski radca Hirth z Poznania dokonał odbioru budowy. Konsekracji świątyni dokonano 8 lipca 1900 roku. Uroczystość tę poprzedziły tygodniowe misje święte. Pakosławski kościół jest zbudowany w stylu neogotyckim z czerwonej cegły, a dach pokryty jest ciemnobłękitną dachówką. Świątynia ma 44 m długości, 13 m szerokości (w kaplicach bocznych 22 m), natomiast wysokość dochodzi do 15 m. Główną nawę przecinają dwa poprzecza tak, że kościół ma kształt podwójnego krzyża. Wieża osiąga wysokość 40 m. Wnętrze kościoła utrzymane jest także w stylu neogotyckim. Nad głównym wejściem do świątyni znajduje się figura Matki Boskiej Bolesnej z Dzieciątkiem trzymająca berło. Kościół posiada pięć ołtarzy, wszystkie neogotyckie, dostosowane do wnętrza. W prezbiterium na centralnym miejscu ustawiono główny ołtarz, w kształcie tryptyku szafkowego, wyrzeźbionego w drewnie modrzewiowym. W centrum ołtarza wkomponowane zostało tabernakulum z pozłacanymi drzwiczkami, a nad nim tron z kratkami do zamykania. Ołtarz zdobią figury
św. św. Anny, Jadwigi, Stanisława i Wawrzyńca, rzeźbione w drewnie. Ponad nimi wznosi się na szczycie nastawy figura Matki Bożej Niepokalanej. Po prawej stronie nawy kościoła stoi ołtarz św. Walentego, Kapłana i Męczennika, patrona kościoła parafialnego. W centrum ołtarza umieszczona została figura przedstawiająca Świętego jako kapłana w pozłacanej szacie, rzeźbiona w drewnie przez nieznanego artystę. W prawej ręce św. Walenty trzyma miecz, a w lewej kielich. Na głowie Świętego umieszczono symbol męczeństwa - koronę w kształcie promienistego diademu. Figurę otaczają liczne drogocenne wota. Figura ta pochodziła ze starego kościoła. Ołtarz, tryptyk szafkowy wykonany w drewnie, zdobią też figury św. Józefa i św. Po lewej stronie nawy usytuowano ołtarz św. Rodziny. W jego środku wkomponowano płaskorzeźby przedstawiające Jezusa, Maryję i Józefa. Obok stoją figury św. Jana Nepomucena i św. Floriana. Cały ołtarz wykonany został również z drewna i otrzymał kształt tryptyku szafkowego. Po tej samej stronie znajduje się ołtarz św. Antoniego. Został ufundowany przez Franciszka Hauzę w roku 1916. Ustawiono na nim figurę św. Antoniego wykonaną z terakoty. W poprzecznej nawie usytuowano ołtarz Najświętszego Serca Pana Jezusa. Posiada on drewniane tabernakulum,
a pod ołtarzem znajduje się wnęka, którą wykorzystuje się na urządzanie Grobu Pańskiego w Wielki Piątek. Wysoko ponad ołtarzem wznosiła się kiedyś figura Najświętszego Serca Pana Jezusa. Obecnie znajduje się tam obraz NSPJ z połowy XX w. W nawie głównej, po prawej stronie znajduje się sześcioboczna ambona. Podstawę jej osadzono na posadzce, a nad nią zawieszono daszek z wyobrażeniem Ducha Świętego. W kościele znajdują się dwa konfesjonały zbudowane za czasów ks. Teodora Szymkowiaka (1 poł. Chrzcielnica stojąca przed prezbiterium wykonana jest z piaskowca. Spoczywa na drewnianej podstawie. Nakrycie chrzcielnicy, rzeźbione w drewnie, utrzymane w neogotyku zwieńcza rzeźba św. Jana Chrzciciela. Na ścianach nawy kościoła zawieszone są stacje Drogi Krzyżowej pochodzące z 1903 roku, artystycznie rzeźbione w drewnie, wykonane w Lądku, osobisty dar dla kościoła parafialnego ks. proboszcza Wawrzyńca Dolnego. W kościele znajdują się jedne z niewielu zachowanych do dzisiaj organów zbudowanych w pracowni Braci Spiegel z Rychtala na Śląsku. Patronem kościoła parafialnego w Pakosławiu jest św. Walenty, kapłan i męczennik. Kult św. Walentego w parafii był zawsze wielki. Odpust ku czci św. Walentego, nawiązując do najdawniejszej tradycji, jest odprawiany w sam dzień - 14 lutego. Kościół posiada krzyż z relikwiami św. Walentego z drugiej połowy XVII wieku oraz relikwie św. Walentego w tzw. małym pacyfikale – dar hrabiny Anny
z Mielżyńskich Czarneckiej, kolatorki z r. 1870 z poświadczeniem prawdziwości z roku 1869 z Rzymu skąd były przywiezione. Od lat 60 - tych XX w. parafia świętuje też odpust ku czci Macierzyństwa Bożego Maryi Dziewicy (drugi tytuł kościoła),który przypada w pierwszą niedzielę po 11 października. Jest on wyrazem głębokiej czci i szczególnego kultu mieszkańców Parafii wobec Bogarodzicy Maryi. Tekst: Barbara Kubacka
The history of parish and the church in Pakosław
Pakosław was funded by the family of Awdaniec probably at the end of the XIII century. It was nearby an ancient tract which previously, in the times of Hadrian and Antonius Pius, was used by Roman merchants on their way to the Baltic Sea. Pakosław belonged to such families as Pakosławscy ( till XVI century), Konarscy, then Wyssogoci, Zakrzewscy ( till XVIII), Krzyżanowscy (XIX) and Czarnieccy (till the beginnings of the XX century). The existence of Pakosław, as an ecclesiastical village is first documented about the year 1310. The first church in Pakosław was built of wood probably by the end of the XIII century. ( Rectors are known by name from the beginning of the XV century). It was small because only Pakosław and Sowy village belong to the parish. This church outlasted till the XVII century. Before 1644, the then squire of Pakosław – Zakrzewski, founded a new church by the name of Saint Valentine, a priest and a martyr. The wooden temple was built in the shape of a cross with two side chapels. In 1865, thanks to count Stanislas Czarnecki the whole church was renovated and painted and the altars were gilded. In those times around the church there was a graveyard. The intention of building another, this time a bigger and a brick church, was in the minds of rectors from the beginning of the XIX century. However, it was not until 27 November, 1895 when the decision was made by the then rector Laurence Dolny and count Stanislas Czarnecki. It was decided that the new temple would be situated in place of the old one. Langner, an architect from Wrocław, was chosen to prepare the estimate and the design. Foundation of the church started in 16 June, 1896. The management was given to Feuer from Rawicz who turned out to be not a very honest expert as he had lawlessly changed the construction and used cheaper materials. Thanks to the rector the works proceeded very fast although more money than planned was spent. It was because of the water spring, found during the works, which had to be filled with stones and concrete. The new church was finished in 1899 and 12 January, 1900 is the date when royal counselor Hirth from Poznań accepted the foundation. The consecration took place on 8 July, 1900 and was preceded by a week of holy missions. The neo-gothic church in Pakosław is built of red brick and the roof is covered with dark blue tiles. The building is 44 meters long, 13 meters wide (in side chapels 22m) and its height is up to 15 meters. The nave is crossed by two transepts which makes a shape of a double cross. The tower reaches 40 meters. The inside also remains in neo-gothic style. Over the main entrance there is the figure of Our Lady of Sorrows with Infant Jesus holding a scepter. In the church there are five altars, all neo-gothic suitable to the style. In the chancel, in the middle one can notice the main triptych altar carved in larch. In the centre of it there is the tabernacle with gilded door crowned with a throne able to be closed by grilles. The altar is decorated with wooden figures of St. Ann, St. Jadwiga, St. Stanislas and St. Laurence. Above them there is the figure of The Immaculate Virgin Mary. In the right aisle there is the altar of a priest and martyr, St. Valentine, the parish patron saint. In the middle of the altar there is a wooden figure of the Saint, made by an unknown artist, presenting him as a priest in a golden canonicals. In his right hand saint Valentine is holding a sword and in left hand there is a chalice. On the saint’s head there is a symbol of martyrdom – a crown in the shape of a radial diadem. The figure taken from the old church is surrounded by many votives. Other saints presented in the altar are St. Joseph and St. Catherine. In the left aisle there is the wooden triptych altar of The Holy Family. In the middle there are relieves of Jesus, St. Mary and St. Joseph. Next to them there are figures of St. John of Nepomuk and St. Florian. On the same side there the altar of St. Antony with the saint’s figure made of terracotta. It was founded by Franciszek Hauza in 1916. Going to the transept, one can see the altar of the Sacred Heart of Jesus with its wooden tabernacle. Under the altar there is a niche where there is the Lord’s Tomb on the Good Friday. High above this altar there used to be a figure of the Sacred Heart of Jesus. Now it is presented by a painting from the XX century. In the nave, on the right there is a hexagonal ambo which base is put on the ground, and on the top of which there is a representation of the Holy Spirit. Inside the church there are two confessionals built in the times of priest Teodor Szymkowiak (first half of XX century). In front of the chancel there is a fount made of sandstone based on a wooden construction. Its neo-gothic cover made of wood is decorated with a carving of saint John the Baptist. On the walls of the church there are Stations of the Cross Stations dating back to 1903. This personal gift from rector Laurence Dolny is artistically curved in wood and was made in Lądek. Worth mentioning are also one of a few still preserved church organs built by Spiegel brothers in Rychtal, Silesia. The patron saint of Pakosław’s parish church is Saint Valentine, a priest and a martyr. The cult of the patron has always been cultivated and his pardon, being a very old tradition, is still on the very same day- 14 February. The church is in possession of Valentine’s relics from the second half of the XVII century in a cross, as well as in a small shrine given by countess Ann Mielżyńska Czarniecka in 1870 and proven to be real by Rome in 1869. Till the 60s of the XX century, on the first Sunday after 11 October, the parish also celebrates a pardon of the Motherhood of Virgin Mary (the second church’s title). It is a great expression of worship and unique cult of the Virgin Mother of God in Pakosław. Histori Eglise a Pakosław
Pakosław a été fondé par la famille Awdaniec probablement vers la fin du XIIIe siècle près de l’ancien chemin qu’empruntaient les marchands romains de l’époque d’Hadrien et d’Antoine Pius pour atteindre la mer Baltique. Pakosław était la propriété de la famille Pakosławski (jusqu’au XVIe siècle) et Konarski, puis Wyssogota Zakrzewski (XVIIIe siècle), Krzyżanowski (XIXe siècle) et Czarnecki (le début du XXe siècle). En tant que village possédant une église, Pakosław apparaît dans les documents avant l’an 1310. La première église à Pakosław a été construite en bois probablement vers la fin du XIIIe siècle (ses curés sont connus par leur nom depuis le début du XVe siècle). L’église était petite parce que la paroisse formaient seulement le village Pakosław et le hameau Sowy. Avant l’an 1644 le successeur de Pakosław – Zakrzewski a fondé une nouvelle église Saint- Valentin, Prêtre et Martyr. Le temple a été construit en bois et sur le plan de la croix avec deux chapelles latérales. En 1865, grâce au comte Stanislas Czarnecki toute église a été rénovée, repeinte et ses autels ont été dorés. A cette époque-là le cimetière se trouvait autour du temple. Dès le début du XIXe siècle les curés de Pakosław avaient l’Intention de construire une nouvelle église – plus grande et construite en briques. Toutefois la première résolution sur la construction de la nouvelle (actuelle) église paroissiale a été prise par le prêtre Laurent Dolny et le comte Stanislas Czarnecki au cours de la réunion le 27 novembre 1895. On a décidé que la nouvelle église serait bâtie sur le site d’ancienne église et on a chargé l’architecte Langner de Wrocław d’élaborer les prévisions budgétaires et les projets de l’église. Les travaux de construction, dirigés par le constructeur Feuer de Rawicz, ont été commencés le 16 juin 1896. Il s’est révélé être un très peu honnête spécialiste car il a arbitrairement modifié les constructions et il a utilisé les matériaux de qualité inférieure. Grâce à l’énergie du curé Laurent Dolny les travaux avançaient rapidement. La construction de l’église a coûté plus chère de ce que l’on avait prévu. La raison en était, durant la construction de la tour, la découverte d’une source d’eau très forte qu’il fallait couvrir de pierres et de béton. Les travaux ont été achevés en 1899 et le 12 janvier 1900, le conseiller royal Hirth de Poznań a fait la réception de construction. Le 8 juillet 1900 l’église a été consacrée. Les missions saintes ont précédé la cérémonie. L’église de Pakosław est construite dans le style néogothique en briques rouges et les tuiles du toit sont turquins. Le temple a 44 mètres de long, 13 mètres de large (dans les chapelles latérales 22 mètres), tandis que la hauteur atteint 15 mètres. La nef principale a une forme d’une double croix. La tour a une hauteur de 60 m. L’intérieur de l’église est également néogothique. Au-dessus de l’entrée principale du temple se trouve une statue de Notre-Dame des Douleurs à l’Enfant avec un sceptre dans la main. L’église possède cinq autels, tous de style néogothique. Au centre du chœur se trouve le maître-autel en forme de triptyque sculpté en bois de mélèze. Au centre de l’autel est placé le tabernacle avec ses portes dorées et au-dessus du tabernacle se trouve le trône avec les grilles à fermer. L’autel est décoré de statues sculptées en bois représentants les saints: Anne, Hedwige, Stanislas et Laurent et l’ Immaculée Mère de Dieu. Sur le côté droit de la nef se trouve l’autel de saint Valentin, Prêtre et Martyr - patron de l’église. Le centre de l’autel est occupé par la statue de saint Valentin sculpté dans le bois par un artiste inconnu. Il tient dans la main droite une épée et - une coupe dans la gauche. Le symbole du martyre – une couronne en forme de diadème a été placé sur la tête du Saint. La statue est entourée par de nombreuses offrandes votives précieuses. Cette statue provient de l’ancienne église. L’autel de saint Valentin a la forme de triptyque fait en bois, il y a aussi des statues de Saint Joseph et Sainte-Catherine. Sur le côté gauche de la nef on a situé l’autel de la Sainte Famille. Au milieu de l’autel se trouvent les bas-reliefs représentant Jésus, Marie et Joseph. A côté il y a des statues de saint Jean Népomucène et saint Florian. Cet autel est également fait en bois et a la forme de triptyque. Sur le même côté se trouve l’autel de saint Antoine. Il a été fondé par François Hauza en 1916. On y a placé la statue de Saint Antoine faite en terre cuite. Dans la nef transversale se trouve l’autel du Sacré-Cœur de Jésus. Il dispose d’un tabernacle en bois. Sous l’autel il y a une niche qui est utilisée le Vendredi Saint pour la remise du Saint-Sépulcre. Au-dessus de l’autel se trouvait autrefois une statue du Sacré Cœur de notre Seigneur Jésus. Actuellement, on peut y voir l’image du Sacré Cœur de notre Seigneur Jésus peint au XXe siècle. Dans la nef principale sur le côté droit se trouve une chaire hexagonale. Au-dessus de la chaire il y a un toit avec la représentation de Saint Esprit. Dans l’église il y a deux confessionnaux construits à l’époque du prêtre Théodore Szymkowiak (première moitié du XXe siècle). La baptistère, faite en grès, est placé devant le chœur. Elle repose sur un socle en bois. Le couvrant néogothique de la baptistère est sculpté dans le bois et couronné d’une statue de Jean Baptiste. Sur les murs de la nef de l’église il y a les stations du Chemin de la Croix sculptées en bois a Ladek en 1903 - don du curé Laurent Dolny. L’église possède les orgues faites par les Frères Spiegel de Rytchtal en Silesie, à présent il n’y en a que quelques-unes. Saint-Valentin, Prêtre et Martyr, est le patron de l’église paroissiale de Pakosław. La paroisse a toujours eu un culte important pour ce saint. La fête en l’honneur de Saint-Valentin, se référant aux traditions les plus anciennes, est célébrée le 14 février. L’église possède une croix de la seconde moitié du XVIIe siècle avec les reliques de Saint-Valentin et les reliques de Saint Valentin dans le petit ostensoir avec la confirmation de la véracité faite à Rome en 1869 – don de la comtesse Anne Czarnecka de famille Miełżyński en 1870. A partir des années soixante du vingtième siècle, la paroisse célèbre la fête de Divine Maternité de la Vierge Marie en l’honneur à la Vierge Marie (le deuxième titre de l’église) qui tombe le premier dimanche après le 11 octobre. La fête est une expression de profond respect et de particulier culte des habitants de la paroisse à la Vierge Marie.
