Metodyzm kładzie nacisk na potrzebę zwrotu do źródeł chrystianizmu: Chrystusa i Ewangelii, wzywa do osobistego nawrócenia i poświęcenia życia Bogu, a więc do uświęcenia. Akceptując wszystkie podstawowe doktryny pierwotnego chrześcijaństwa, metodyzm podkreśla, że ważne i wiarygodne są nie tyle sformułowania dogmatyczne, ile raczej praktyczne skutki: doświadczenie wiary i świadectwo życia. Chrześcijanie muszą być świadomymi uczniami i naśladowcami Chrystusa. Metodyzm nie odróżnia się więc jakąś „metodą” zbawienia czy odrębnymi dogmatami, nie wprowadza ani nowych praktyk religijnych, ani systemu nakazów i zakazów warunkujących otrzymanie zbawienia itp.; po prostu – akcentuje aktualność i niezmienność prawdy Ewangelii w stosunku do każdego człowieka i w każdym czasie. Wraz z całym chrześcijaństwem podziela wiarę w Trójjedynego Boga, wyrażoną w apostolskim, atanazjańskim i nicejsko-konstantynopolitańskim Wyznaniu Wiary oraz w decyzjach dogmatycznych pierwszych trzech soborów powszechnych. W swej postawie dogmatycznej uwzględnia dorobek i spuściznę Ojców Kościoła i Reformatorów XVI w. – Lutra i Kalwina – oraz tradycję Kościoła Anglii, co wyraża się m.in. w 24 Artykułach Wiary, w Zasadach Ogólnych Stowarzyszeń Metodystycznych, w Kazaniach Jana Wesleya i jego Notach do Nowego Testamentu To wszystko jest wszakże podporządkowane temu, co sam Wesley określił jako starą religię, religię Biblii, religię [...] całego Kościoła w jego najczystszych epokach. Kościół Ewangelicko-Metodystyczny zachował dwa biblijne sakramenty Chrzest i Wieczerzę Pańską (Komunię świętą). Chrzest udzielany jest niemowlętom, a spośród dorosłych tym, którzy przedtem nie byli ochrzczeni. Wyznanie grzechów nie występuje jako samodzielny akt, jest bowiem integralnie związane z Wieczerzą Pańską jako jej niezbywalny, wstępny warunek. Inne czynności kościelne jak konfirmacja, błogosławieństwo zaślubin, ordynacja (wyświęcanie duchownych), posługa chorym – nie są uważane za sakramenty, jakkolwiek stanowią ważne i święte obrządki Kościoła. Kościół Ewangelicko-Metodystyczny zachował starochrześcijańską strukturę episkopalną. Biskupi (supermtendenci) pełnią szczególną służbę kierowniczą, wspólnie inicjując ważniejsze programy ogólnokościelne i przewodniczą najwyższemu organowi kościelnemu, jakim jest Konferencja Generalna. Biskupów konsekruje się spośród prezbiterów, święcenia prezbiterów są poprzedzone święceniami na diakona. Jest więc zachowana starożytna trójstopniowość urzędu kościelnego: diakon, prezbiter i biskup (w metodyzmie brytyjskim funkcje episkopalne wykonuje wspólnie najwyższy organ – Konferencja). Cechą charakterystyczną ustroju całego Kościoła Ewangelicko-Metodystycznego jest jego konferencyjność na wszystkich szczeblach organizacyjnych, od parafii (zboru) począwszy. Służba duchownych ordynowanych bynajmniej nie stoi w sprzeczności z biblijną zasadą powszechnego kapłaństwa wiernych. Metodyści bowiem, wspólnie ze wszystkimi chrześcijanami, są i pragną być jednym pielgrzymującym ludem Bożym pod przewodnictwem Chrystusa.
