Franciszka przy Starym Szpitalu
Kaplica przy dawnym szpitalu w Oleśnie wchodziła w skład dawnego zespołu szpitalnego św. Jej początki sięgają roku 1869r., kiedy to do wschodniej strony szpitala dobudowano przeznaczone na nią pomieszczenie. powiększono szpital od strony wschodniej, dzięki temu w nowym skrzydle mogła powstad większa kaplica. Wystarała się o to głównie, pracująca w szpitalu siostra
franciszkanka Liguoria, która brała czynny udział w przebudowie tego kompleksu. Wielkie Przedmieście, kapliczka wnękowa z figurą św. Za kadencji proboszcza ks. Bruno Alexandra wybudowana w stylu neogotyckim kaplica została udostępniona, oprócz pacjentom szpitala, ogółowi wiernych, stając się ulubionym miejscem nabożeostw wszystkich oleśnian. Przed II wojną światową była również kaplicą szkolną. W niedzielę odbywała się msza, w której brali udział uczniowie szkoły generała Hoefera (obecny Zespół Szkół przy ulicy Sądowej). Księdzem
opiekującym się chorymi i odprawiającym w kaplicy był O. Kolodziej,
który w gimnazjum uczył religii, muzyki i łaciny. Wnętrze jednoprzestrzenne, ściana tęczowa otwarta łukiem pełnym, sufit płaski, polichromowany z motywem kwater obwiedzionych bordiurą roślinną,
w kwaterach przedstawienia symboliczne i widoki architektury sakralnej Olesna, autorstwa mistrza malarskiego Józefa Dragona. W oknach prezbiterium i wschodniej ściany nawy ołowiane witraże w stalowych ramach. Witraże w prezbiterium wykonane zostały przez znaną firmę: Mayer’sche kgl. Hofkunstanstalt Muenchen, której witraże zdobią katedry w wielu częściach świata, przede wszystkim bazylikę świętego Piotra i Pawła w Rzymie. Najpiękniejszy witraż w oleskiej kaplicy przedstawia świętą Elżbietę. W oknach ściany wschodniej witraże pochodzące z Kgl. Hofglasmalerei von Georg Schneider Regensburg ze szkła witrażowego dmuchanego. Wiraż w ścianie zachodniej, wychodzący w stronę dawnego korytarza szpitala na pierwszym piętrze, wykonany prawdopodobnie przez rzemieślników miejscowych, przedstawia motywy roślinne, jak również symbole: krzyż, napis JHS. Kaplica wyposażona jest w pochodzące z epoki ławki drewniane
z neogotycką dekoracją snycerską. W prezbiterium posadzka kamienna,
w nawie płytki ceramiczne. Kaplica posiada jednorodny stylowo, cenny neogotycki wystrój i wyposażenie. Drewniany ołtarz główny z Madonną z Dzieciątkiem w kwaterze środkowej i figurami świętych na konsolach:
z lewej strony figura Serca Jezusowego, z prawej św. Anna, w stole ołtarzowym płaskorzeźba przedstawiająca ostatnią wieczerzę. Ołtarz boczny (lewy) z figurą św. Józefa oraz ołtarz boczny (prawy) z figurą św. Franciszka z Asyżu. Na ołtarzu umieszczone Praskie Dzieciątko przypomina o jego szczególnym kulcie na Śląsku (do dziś starsze pokolenie oleśnian wizerunek Praskiego Dzieciątka
nosi zawsze przy sobie). Na ścianach bocznych stacje drogi krzyżowej. Kaplica posiada także oryginalne wyposażenie zakrystii. Corocznie, przez sto kilkadziesiąt lat pielęgniarskiej i duszpasterskiej działalności sióstr franciszkanek w szpitalu i w kaplicy, w nocy z 4 na 5 lipca odbywała się tu adoracja Najświętszego Sakramentu, która rozpoczynała się
i kończyła mszą świętą. Pomimo, że siostry franciszkanki opuściły szpital
i parafię, tradycja adoracji przetrwała prawie do dziś, jej czas i forma były wiernie zachowana. Do dziś w kaplicy zachowała się najstarsza szopka na Ziemi Oleskiej, która składa się z 16 figur ludzkich
i 25 zwierząt, pochodząca z przedwojennej firmy wrocławskiej. Dnia 1 grudnia 2009r. kaplica została wpisana do rejestru
zabytków województwa opolskiego ze względu na jej wartość historyczno-artystyczną.
