Data jego budowy przypada prawdopodobnie, jak podają niektóre źródła historyczne na rok 1734, choć ołtarz znajdujący się w kościele ufundowany został już w 1733 roku. Budowla ryglowana jest na podmurówce i zbudowana na planie prostokąta. Od strony zachodniej nadbudowę nawy tworzy drewniana wieża, zwieńczona hełmem piramidalnym i iglicą oszalowana deskami, podobnie jak szczyty zachodni i wschodni.
Od południa przylegają dwie przybudówki, od północy kruchta. Przybudówki łącznie z kościołem pokryto wysokim gontowanym dachem siodłowym, który dopiero w 1987 roku zmieniono na miedzianą blachę. We wnętrzu kościoła znajdują się trzy nawy oddzielone dwoma rzędami słupów. Między nimi wbudowano empory, które stanowią ozdobę świątyni. Nad nawą znajduje się pseudokolebkowy strop pokryty polichromią roślinną. Widnieją na nim także trzy obrazy malarzy toruńskich, którzy uwiecznili sceny: Zwiastowania, Narodzenia i Ukoronowania NMP. Wyposażenie kościoła w Lotyniu stanowi ołtarz główny ambonowy, ufundowany w 1733 roku przez Kaspara Detlawa von Hertzberga. Drewniany, jednopolowy i jednokondygnacyjny ołtarz z obrazem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny ujęty został w dwie kolumny, z uchami ozdobnymi po bokach. W zwieńczeniu znajduje się baldachim w kształcie korony cebulastej, trzymanej przez dwie postacie stojące. Po obu jego bokach – na ścianie za ołtarzem – znajdują się cztery malowane ręcznie i ufundowane w pierwszej połowie XX w. przez Josta von Hertzberga witraże. W kościele znajduje się również drewniany krucyfiks, przedstawiający figurę Chrystusa wysokości 1,05 metra, drewniane organy oraz tablica nagrobna Friedricha Wilhelma von Hertzberga z XIX wieku. Z prawej strony kościoła znajduje się dzwonnica z dwoma dzwonami. Jeden z nich o średnicy 71 cm wykonał Joachim Karstede w 1617 roku. Widnieje na nim napis w języku niemieckim, który w tłumaczeniu na język polski brzmi: „Bóg pozwolił stworzyć to dzieło, które tutaj sprowadzone zostało. Mój trud, praca i pilność Służą Tobie i Twojej chwale.” Drugi dzwon o średnicy 52 cm wytopiony został przez Johanna Meyera w 1764 roku w Kołobrzegu. Po prawej stronie kościoła znajduje się pomnik poległych żołnierzy w czasie I wojny światowej wykonany przez Konstantina Starka w 1921 roku w Berlinie. Natomiast na cmentarzu przy kościele, po lewej stronie znajdują się nagrobki rodziny von Hertzbergów: Ewalda i Marii, Ernsta i Evy oraz ich syna, Gumilda. Kościół w Lotyniu został poświęcony 9 września 1945 roku jako kościół katolicki pod wezwaniem Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Odpust odbywa się w nim 15 sierpnia. Stanowisko proboszcza w Parafii Lotyń sprawowali kolejno:
Grembowicz, który dojeżdżał z Okonka
Wiktor Stoltman (1952-1958)
Jerzy Dąbrowa (1958-1974)
Ryszard Zabojszcza (1974-2003)
Leszek Kuśmierzak od 2003 r. – obecnie
opr.
